Language

ENहिગુ
Scripture Library

Caturvargasaṃgraha · Chapter 3

3.1

lalitalalanālīlodañcadvilolavilocano tpalavanarucāṃ cañcantīnāṃ cayair iva carcitā |
surabhisuhṛdaḥ pakṣacchātāvṛteva ca ṣaṭpadaiḥ kusumadhanuṣaḥ śyāmā mūrtis tanotu sukhāni vaḥ ||

3.2

bhramadbhramaraketakīvikasadekapatraprabhāḥ sanīlamaṇināyakā iva vimuktamuktālatāḥ |
dṛśaḥ śaśikalā iva pracitapakṣmaleśāṅkitā jayanti hariṇīdṛsām amṛtakālakūṭacchaṭāḥ ||

3.3

kratuṃ dhanānāṃ phalam agryam āhuḥ phalaṃ kratūnām avivādi puṇyam |
puṇyasya pūrṇaṃ phalam indraloko dviraṣṭvarṣāḥ striya eva nākaḥ ||

3.4

etāḥ santi vadhūvilāsakuṭilā bhrūkārmukaśreṇayaḥ karṇāntāyatapātinaś ca taruṇīnetratribhāgeṣavaḥ |
nirdagdho 'ndhakavairiṇā navamanaḥkṣobhābhiyogodbhavāt saṃrambhād avicārya kevalam asau mithyā tapasvī smaraḥ ||

3.5

lajjāvakro manasijadhanur bhrūvilāsena tānvyaś cintāpāṇḍuḥ spṛśati kṛśatāṃ vakrakāntyā śaśāṅkaḥ |
yāty evādhaḥ prahasitarucidorlatābhyāṃ mṛṇālī klībaṃ dhatte kuvalayakulaṃ kālimānaṃ kaṭākṣaiḥ ||

3.6

ayomayānāṃ hṛdayeṣu teṣāṃ ko 'py asti nūnaṃ kuliśopadeśaḥ |
soḍhāni yaiḥ prauḍhavilāsinīnāṃ karṇāntamuktāni vilocanāni ||

3.7

kuvalayamayī lolāpāṅge taraṅgamayī bhruvoḥ śaśiśatamayī vaktre gātre mṛṇālalatāmayī |
malayajamayī sparśe tanvī tuṣāramayī smite diśati viṣamaṃ smṛtyā tāpaṃ kim agnimayīva sā ||

3.8

smaraśaraniśitākṣyāḥ kampayante na keṣāṃ kurava iva kaṭākṣāḥ prauḍhaśalyā manāṃsi |
bhvanajanajigīṣotsāhayogāya yeṣām adhicapalatarāṇāṃ niścalā karṇamaitrī ||

3.9

stanasthalī hāriṇi sundarīṇāṃ nitambabimbe raśanāsanāthe |
dhatte viśeṣābharaṇābhimānalīlānavollekhalipiprapañcam ||

3.10

kāntāyā vilasadvilāsahasitasvacchāṃśacaścāmaraṃ saṃsaktāv abhiṣekahemakalaśau yac candanāṅkau stanau |
yatkārtasvarakānti cāru jaghanaṃ siṃhāsanaṃ bhūbhujāṃ sāmrājyaṃ tad idaṃ jayājayamayaḥ śeṣas tu cintāmayaḥ ||

3.11

nāsāditāni vanavāsadṛḍhavratena citrāṇi netracaritāni mṛgair mṛgākṣyāḥ |
tatkāntir ujjvalarucivyasanād aho nu hemnā hutāśapatanair api naiva labdhā ||

3.12

abhinavapayodharodgativiṣamasthitihārahaṃsamukhapatitā |
śaivalavalīva cāsyās trikakalitā bhāti romalatā ||

3.13

neyaṃ taruṇyās trivalī taraṅgakusaṅginī rājati romarājiḥ |
snātvā gato 'syāṃ smarakelivāpyāṃ kalaṅkalekhām apahāya candraḥ ||

3.14

karṇe kokilakāminīkalaravaḥ saṃtaptasūcīcayaḥ phullāśokapalāśacampakavanādyuddāmadāvānalaḥ |
tanvaṅgyā virahe vasnatasamayaḥ kālaḥ kim anyan nṛṇāṃ dehoccāṭanam eva ṣaṭpadaghaṭāghrāṇātithir manmathaḥ ||

3.15

āpāṇḍutā madanakīrtisakhī mukhendau praudhiṃ bibharti virahe harināyatākṣyāḥ |
acchinnabāṣpavisarāruṇanetrakoṇa līnapratāpam iva manmatham udvahantyāḥ ||

3.16

viyoge tanvaṅgyā hṛdayadamane dainyasadane ghane bhartṛsnehān madanadahane gharyacalane |
samāsanne cintācyasanaśamane prāṇagamane tanus tāpamlāne valati nalinīpatraśayane ||

3.17

dākṣiṇyapraṇayena pādapatite kānte mayā nekṣite prāṇānāṃ jvalitaḥ pravāsapiśunaḥ śāpānalaḥ paśyasi |
etaiḥ saṃbhramakātare kim adhunā mithyāsamāśvāsanaiḥ saṃtāpāya sakhi tvayaiva nanu me manopadeśaḥ kṛtaḥ ||

3.18

samāyāte patyau bahutaradinaprāpyapadavīṃ samulaṅghyāvighnāgamanacaturaṃ cārunayanā |
svayaṃ harṣodbāṣpā harati turagasyādaravatī rajaḥ skandhālīnaṃ nijavasanakoṇāvahananaiḥ ||

3.19

vāsaḥ kampaviśṛṅkhalaṃ vitilakaṃ svedodgamādānanaṃ saṃdaṣṭo 'dharapallavaḥ kalayati śvāsoṣmanā mlānatām |
dūti tvadvacane śaṭhasya kaṭhinasyāgre gate kuṇṭhatāṃ matsnehād vihitas tvayā kupitayā kleśapraveśaḥ kiyān ||

3.20

vyāptāsv aśokajvalanena dikṣu nirantarāpātaśilīmukhāsu |
ruddhāsu jālair vanamañjarīṇāṃ naṣṭā gatiḥ pānthakuraṅgakasya ||

3.21

vikasati sahakāre duḥsahe karṇikāre madhukaraparihāre sasmite sindhuvāre |
ahaha virahabhītyā kāminīṃ kaṇṭhalagnāṃ tyajati navavasante hanta kāpālikaḥ kaḥ ||

3.22

tanvaṅgyā navasaṃgame vyavasite kānte balān mekhalāṃ moktuṃ śvāsavikāsakampavikalāḥ kaṇṭhe luṭhantyaḥ sudhām |
mīlatpadmanipīḍitāliraṇitāḥ klībāḥ kiranti kṣaṇaṃ dhanyānāṃ nananeti niḥsahatayā huṃkāragarbhā giraḥ ||

3.23

gāḍhāliṅgananiścalāṅgalatikā kāntena ruddhā balād ālambyālakavallariṃ vidadhatā vakrāmbuje cumbanam |
kampraprasphuritāruṇādharadalā bālā nimīlyākṣiṇī manye mānasajanmajīvajananaṃ japyaṃ samabhyasyati ||

3.24

kenaiva viśikhāḥ sphuracchikhiśikhāśākhāsakhā māninī maunonmāthapṛthuprathā virahinīniḥśvāsapakṣānilāḥ |
sahyante rativallabhasya laṭabhānetrāntatīkṣṇānanā saṃdaṣṭādharapallavāgrataruṇīsītkāraśūtkāriṇaḥ ||

3.25

āyur dīrghataraṃ tanotu nayanadvandvaṃ kuraṅgīdṛśāṃ kīrtiṃ te smitasaṃtatiḥ stanataṭaśroṇī viśālaśriyam |
devasya trijagajjayāya paṭahe datte mṛgākṣīgiror ity utsāhasahe hitāya vihitā jāne jananyāśiṣaḥ ||

Original text: Caturvargasaṃgraha · Edition: Paṇḍit Durgāprasād Kāśīnāth Pāṇḍuraṅg Parab Kāvyāmālā Part 5 Bombay Nirnaya Sagar Press 85-101 · Data entry Daniele Cuneo · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc