Language

ENहिગુ
Scripture Library

Candrāloka · Chapter 6

6.1

ālambanoddīpanātmā vibhāvaḥ kāraṇaṃ dvidhā
kāryo 'nubhāvo bhāvaś ca sahāyo vyabhicāry api //

6.2

galadvedyāntarodbhedo hṛdayeṣv ajaḍātmanām
milan malayajālepa ivāhlādaṃ vikāsayan //

6.3

kāvye nāṭye ca kārye ca vibhāvādyair vibhāvitaḥ
āsvādyamānaikatanuḥ sthāyī bhāvo rasaḥ smṛtaḥ //

6.4

ratyākhyasthāyibhāvātmā vallabhādivibhāvitaḥ
ālasyerṣyājugupsābhyo vinā saṃcāribhir yutaḥ //

6.5

anubhāvaiḥ kaṭākṣādyair unmādādyair yathākramam
sambhogo vipralambhaś ca śṛṅgāro dvividho mataḥ //

6.6

hāsasthāyī raso hāsyo vibhāvadyair yathākramam
vairūpyaphullagaṇḍatvā -vahitthādyaiḥ samanvitaḥ //

6.7

abhīṣṭaviprayogāśru pātaglānyādibhiḥ kramāt
vibhāvādyair yutaḥ śoka sthāyī syāt karuṇo rasaḥ //

6.8

krodhasthāyī raso raudro vibhāvādyaiḥ samanvitaḥ
mātsaryahastaniṣpeṣa saṃmohādyair yathākramam //

6.9

utsāhākhyasthāyibhāvaḥ prabhāvādivibhāvabhūḥ
vīro 'nubhāvaiḥ sthairyādyair bhāvair garvādibhiryutaḥ //

6.10

vyāghrādibhir vibhāvais tu vepitādyanubhāvabhṛt
bhāvair mohādibhir yukto bhayasthāyī bhayānakaḥ //

6.11

sthāyī jugupsā bībhatso vibhāvādyā yathākramam
aniṣṭekṣaṇaniṣṭhīva mohādyā yatra saṃmatāḥ //

6.12

adbhuto vismayasthāyī māyādikavibhāvabhūḥ
romāñcādyanubhāvo 'yaṃ stambhādivyabhicārikaḥ //

6.13

nirvedasthāyikaḥ śāntaḥ satsaṅgādivibhāvabhūḥ
kṣamādikānubhāvo 'yaṃ stambhādivyabhicārikaḥ //

6.14

ratir devādiviṣayā santi ca vyabhicāriṇaḥ
vedyamānā nigadyante bhāvāḥ sāhityavedibhiḥ //

6.15

nirvedaglāniśaṅkākhyās tathāsūyāmadaśramāḥ
ālasyaṃ caiva dainyaṃ ca cintā mohaḥ smṛtir dhṛtiḥ //

6.16

vrīḍā capalatā harṣa āvego jaḍatā tathā
garvo viṣāda autsukyaṃ nidrāpasmāra eva ca //

6.17

suptaṃ prabodho 'marṣaś cāpy avahittham athogratā
matir vyādhis tathonmādas tathā maraṇam eva ca //

6.18

trāsaś caiva vitarkaś ca vijñeyā vyabhicāriṇaḥ
trayastriṃśad ime bhāvāḥ samākhyātās tu nāmataḥ //

6.19

sarvasādhāraṇaprema praśrayādisvarūpayā
anaucityā rasābhāsā bhāvābhāsāś ca kīrtitāḥ //

6.20

bhāvasya śāntir udayaḥ sandhiḥ śabalatā tathā
kāvyasya kāñcanasyeva kuṅkumaṃ kāntisaṃpade //

6.21

āturyam āsaptamaṃ ca yatheṣṭair aṣṭamādibhiḥ
samāsaḥ syāt padair na syāt samāsaḥ sarvathāpi ca //

6.22

pāñcālikī ca lāṭīyā gauḍīyā ca yathārasam
vaidarbhī ca yathāsaṃkhyaṃ catasro rītayaḥ smṛtāḥ //

6.23

madhurāyāṃ samākrāntā vargasthāḥ pañcamair nijaiḥ
lakāraś ca lasaṃyukto hrasvavyavahitau raṇau //

6.24

rephākrāntā vargyayaṇāṣ ṭavargāt pañcamād ṛte
kapākrāntas tavargaḥ syāt prauḍhāyāṃ ca kamūrdhatā //

6.25

sarvair ūrdhvaiḥ sakārasya sarvai rephasya sarvathā
rahor dvedhā tu saṃyogaḥ paruṣāyāṃ śaṣau svataḥ //

6.26

lakāro 'nyair asaṃyukto laghavo ghabhadhā rasau
lalitāyāṃ tathā śeṣā bhadrāyām iti vṛttayaḥ //

6.27

aṅgabhaṅgollasallīlā taruṇī smaratoraṇam
tarkakarkaśapūrṇokti prāptotkaṭadhiyāṃ vṛthā //

6.28

vīpsotsarpanmukhāgrārdraṃ barhī jahre kṛśas tṛṣam
lalanā rabhasaṃ dhatte ghanāṭope mahīyasi //

6.29

mahādevaḥ satrapramukhamakhavidyaikacaturaḥ sumitrā tadbhaktipraṇihitamatir yasya pitarau
mayūkhastenāsau sukavijayadevena racite ciraṃ candrāloke sukhayatu mahati ṛtusaṃkhyaḥ //

Original text: Candrāloka · Edition: the thesis by Réginald Beyaert (forthcoming) · Data entry Réginald Beyaert · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc