Brihat Samhita · Chapter 80
dvipa^bhujaga^śukti^śaṅkha^abhra^veṇu^timi^sūkara^prasūtāni/
muktāphalāni teṣāṃ bahusādhu ca śuktijaṃ bhavati//
siṃhalaka^pāralaukika^saurāṣṭrika^tāmraparṇi^pāraśavāḥ/
kaubera^pāṇḍyavāṭaka^haimā ity ākarās tv[K.hy] aṣṭau//
bahusaṃsthānāḥ snigdhāḥ[K.snigdhā] haṃsābhāḥ siṃhalākarāḥ sthūlāḥ/
īṣattāmrāḥ śvetās tamoviyuktāś ca tāmrākhyāḥ//
kṛṣṇāḥ śvetāḥ pītāḥ saśarkarāḥ pāralaukikā viṣamāḥ/
na sthūlā nātyalpā navanīta^nibhāś ca saurāṣṭrāḥ//
jyotiṣmatyaḥ[K.mantaḥ] śubhrā guravo +atimahāguṇāś ca pāraśavāḥ/
laghu jarjaraṃ dadhinibhaṃ *bṛhad dvisaṃsthānam[K.bṛhadvisaṃsthānam] api haimam//
viṣamam kṛṣṇa^śvetaṃ[K.kṛṣṇam śvetam] laghu kauberaṃ pramāṇa^tejovat/
nimbaphala^tripuṭa^dhānyaka^cūrṇāḥ syuḥ pāṇḍyavāṭabhavāḥ//
atasīkusuma^śyāmam vaiṣṇavam aindraṃ śaśāṅka^saṅkāśam/
haritāla^nibhaṃ vāruṇam asitaṃ yamadaivataṃ bhavati//
pariṇata^dāḍima^gulikā^guñjā^tāmraṃ ca vāyudaivatyam/
nirdhūma^anala^kamala^prabhaṃ ca vijñeyam āgneyam//
māṣaka^catuṣṭaya^dhṛtasya^ekasya śatāhatā tripañcāśat/
kārṣāpaṇā nigaditā mūlyaṃ tejoguṇayutasya//
māṣaka^dalahānyāto dvātriṃśa^dviṃśatis trayodaśa ca/
aṣṭau ca śatāni śatatrayaṃ tripañcāśatā sahitam//
pañcatriṃśaṃ śatam iti catvāraḥ kṛṣṇalā navatimūlyāḥ/
sārdhās tisro guñjāḥ saptatimūlyaṃ dhṛtaṃ rūpam//
guñjā^trayasya mūlyaṃ pañcāśad rūpakā guṇayutasya/
rūpaka^pañca^triṃśat^trayasya guñjā^ardhahīnasya//
paladaśabhāgo dharaṇaṃ tad yadi muktās trayodaśa surūpāḥ/
*triśatī[U.triṃśatī] sapañcaviṃśā rūpakasaṅkhyā kṛtaṃ mūlyam//
ṣoḍaśakasya dviśatī viṃśatirūpasya saptatiḥ saśatā/
yatpañcaviṃśatidhṛtaṃ tasya śataṃ triṃśatā sahitam//
triṃśatsaptatimūlyaṃ catvāriṃśacchatārdha^mūlyaṃ[K.mūlyā] ca/
ṣaṣṭiḥ pañconā vā dharaṇam pañca^aṣṭakaṃ mūlyam//
muktāśītyā triṃśacchatasya sā pañcarūpakavihīnā/
dvitricatuḥpañcaśatā dvādaśaṣaṭpañcakatritayam//
pikkā^piccā^arghā^ardhā ravakaḥ sikthaṃ trayodaśa^ādyānām/
saṃjṇāḥ parato nigarāś cūrṇāś ca^aśītipūrvāṇām//
etad^guṇayuktānāṃ dharaṇa^dhṛtānāṃ prakīrtitaṃ[K.prakītitam] mūlyam/
parikalpyam antarāle hīnaguṇāṇāṃ kṣayaḥ kāryaḥ//
kṛṣṇa^śvetaka^pītaka^tāmrāṇām īṣad api ca viṣamāṇām/
tryaṃśonam viṣamaka^pītayoś ca ṣaḍbhāga^dalahīnam//
airāvata^kulajānāṃ puṣya^śravaṇa^indu^sūrya^divaseṣu/
ye cottarāyaṇabhavā grahaṇe +arkendvoś ca bhadrebhāḥ//
teṣāṃ kila jāyante muktāḥ kumbheṣu saradakośeṣu/
bahavo bṛhatpramāṇā bahusaṃsthānāḥ prabhāyuktāḥ//
naiṣām arghaḥ kāryo na ca vedho +atīva te prabhāyuktāḥ/
suta^vijaya^ārogya^karā mahāpavitrā dhṛtā rājñām//
daṃṣṭrāmūle śaśikāntisaprabhaṃ bahuguṇaṃ ca vārāham/
timijaṃ matsya^aākṣi^ibhaṃ bṛhat pavitraṃ bahuguṇaṃ ca//
varṣa^upalavajjātaṃ vāyuskandhāc ca saptamād bhraṣṭam/
hriyate kila khād divyais taḍit^prabhaṃ megha^sambhūtam//
takṣaka^vāsuki^kulajāḥ kāmagamā ye ca pannagās teṣām/
snigdhā nīladyutayo bhavanti muktāḥ phaṇasyānte//
śaste +avanipradeśe rajatamaye bhājane sthite ca yadi/
varṣati devo +akasmāt tajjñeyaṃ nāgasambhūtam//
apaharati viṣamalakṣmīṃ kṣapayati śatrūn yaśo vikāśayati/
bhaujaṅgaṃ nṛpatīnāṃ dhṛtam akṛtārghaṃ vijayadaṃ ca//
karpūra^sphaṭika^nibhaṃ cipiṭaṃ viṣamaṃ ca veṇujaṃ jñeyam/
śaṅkha^udbhavaṃ śaśinibhaṃ vṛttaṃ bhrājiṣṇu ruciraṃ ca//
śaṅkha^timi^veṇu^vāraṇa^varāha^bhujaga^abhrajāny *avaidyāni[K.avaidhyāni ū.avedyāni]/
amitaguṇatvāc ca^eṣām arghaḥ śāstre na nirdiṣṭaḥ//
etāni sarvāṇi mahāguṇāni
sutā^artha^saubhāgya^yaśas^karāṇi/
ruk^śoka^hantṝṇi ca pārthivānāṃ
muktāphalāni^īpsita^kāmadāni//
surabhūṣaṇaṃ latānāṃ sahasram aṣṭottaraṃ caturhastam/
inducchando[K.indracchando] nāmnā vijayacchandas tadardhena//
śatam aṣṭayutaṃ hāro devacchando hy aśītir ekayutā/
aṣṭāṣṭako +ardhahāro raśmikalāpaś ca navaṣaṭkaḥ//
dvātriṃśatā tu guccho viṃśatyā kīrtito +ardhagucchākhyaḥ/
ṣoḍaśabhir māṇavako dvādaśabhiś ca^ardhamāṇavakaḥ//
mandarasaṃjño +aṣṭābhiḥ pañcalatā hāraphalakam ity uktam/
saptāviṃśatimuktā hasto nakṣatramālā^iti//
antaramaṇisaṃyuktā maṇisopānaṃ suvarṇagulikair vā/
taralaka^maṇi^madhyaṃ tadvijñeyaṃ cāṭukāram iti//
ekāvalī nāma yatheṣṭa^saṅkhyā
hastapramāṇā maṇi^viprayuktā/
saṃyojitā yā maṇinā tu madhye
yaṣṭi^iti sā bhūṣaṇavidbhir uktam//
81 padmarāgalakṣaṇādyāyaḥ
Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0