Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Samhita · Chapter 79

79.01

ratnena śubhena śubhaṃ bhavati nṛpāṇām aniṣṭam aśubhena/
yasmād ataḥ parīkṣyaṃ daivaṃ ratnāśritam tajjñaiḥ//

79.02

dvipa^haya^vanitā^ādīnāṃ svaguṇaviśeṣeṇa ratnaśabdo +asti/
iha tu^upalaratnānām adhikāro vajrapūrvāṇām//

79.03

ratnāni balād daityād dadhīcito +anye vadanti jātāni/
ke cid bhuvaḥ svabhāvād vaicitryaṃ prāhur upalānām//

79.04

vajra^indranīla^marakata^karketara^padmarāga^rudhira^ākhyāḥ/
vaidūrya[K.vaiḍūrya]^pulaka^vimalaka^rājamaṇi^sphatika^śaśikāntāḥ//

79.05

saugandhika^gomedaka^śaṅkha^mahānīla^puṣparāga^ākhyāḥ/
brahmamaṇi^jyotīrasa^sasyaka^muktā^pravālāni//

79.06

veṇā^taṭe viśuddhaṃ śirīṣakusuma*prabhaṃ[K.upamaṃ] ca kauśalakam/
saurāṣṭrakam ātāmraṃ kṛṣṇaṃ saurpārakaṃ vajram//

79.07

īṣat^tāmraṃ himavati mataṅgajaṃ vallapuṣpasaṅkāśam/
āpītaṃ ca kaliṅge śyāmaṃ pauṇḍreṣu sambhūtam//

79.08

aindraṃ ṣaḍaśri śuklaṃ yāmyaṃ sarpa^āsya^rūpam asitaṃ ca/
kadalī^kāṇḍa^nikāśaṃ vaiṣṇavam iti sarva^saṃsthānam//

79.09

vāruṇam abalā^guhya^upamaṃ bhavet karṇikāra^puṣpa^nibham/
śṛṅgāṭaka^saṃsthānaṃ vyāghra^akṣi^nibhaṃ ca hautabhujam//

79.10

vāyavyaṃ ca yava^upamam aśoka^kusuma^prabhaṃ samuddiṣṭam/
srotaḥ khaniḥ prakīrṇakam ity ākara^sambhavas trividhaḥ//

79.11

raktaṃ pītaṃ ca śubham rājanyānām sitam dvijātīnām/
śairīṣaṃ vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ śasyate +asinibham//

79.12

sitasarṣapa^aṣṭakaṃ taṇḍulo bhavet taṇḍulais tu viṃśatyā/
tulitasya dve lakṣe mūlyaṃ dvidvyūnite caitat//

79.13

pāda^tryaṃśa^ardha^ūnaṃ tribhāga^pañcāṃśa^ṣoḍaśa^aṃśāś ca/
bhāgaś ca pañcaviṃśaḥ śatikas sāhasrikaś ca^iti//

79.14

sarva^dravya^ābhedyaṃ laghv ambhasi tarati raśmivat snighdam/
taḍid^anala^śakracāpa^upamaṃ ca vajraṃ hitāya^uktam//

79.15

kākapada^makṣikā^keśa^dhātu^yuktāni śarkarair[K.śarkarā] viddham/
dviguṇāśri dagdha[K.digdha]^kaluṣa^trasta^viśīrṇāni na śubhāni//

79.16

yāni ca budbuda^dalita^agra^cipiṭa^vāsīphala^pradīrghāṇi/
sarveṣāṃ caiteṣāṃ mūlyād bhāgo +aṣṭamo hāniḥ//

79.17

vajraṃ na kiñ cid api dhārayitavyam eke
putra^arthinībhir abalābhir uśanti tajjñāḥ/
śṛṅgāṭaka^tripuṭa^dhānyakavat sthitaṃ yac
śroṇīnibhaṃ ca śubhadaṃ tanaya^arthinīnām//

79.18

svajana^vibhava^jīvita^kṣayaṃ janayati vajram aniṣṭa^lakṣaṇam/
aśani^viṣa^bhaya^arināśanam śubham upabhoga^karaṃ[K.uru^bhogakara] ca bhūbhṛtām//
80 muktālakṣaṇādhyāyaḥ

Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc