Brihat Samhita · Chapter 79
ratnena śubhena śubhaṃ bhavati nṛpāṇām aniṣṭam aśubhena/
yasmād ataḥ parīkṣyaṃ daivaṃ ratnāśritam tajjñaiḥ//
dvipa^haya^vanitā^ādīnāṃ svaguṇaviśeṣeṇa ratnaśabdo +asti/
iha tu^upalaratnānām adhikāro vajrapūrvāṇām//
ratnāni balād daityād dadhīcito +anye vadanti jātāni/
ke cid bhuvaḥ svabhāvād vaicitryaṃ prāhur upalānām//
vajra^indranīla^marakata^karketara^padmarāga^rudhira^ākhyāḥ/
vaidūrya[K.vaiḍūrya]^pulaka^vimalaka^rājamaṇi^sphatika^śaśikāntāḥ//
saugandhika^gomedaka^śaṅkha^mahānīla^puṣparāga^ākhyāḥ/
brahmamaṇi^jyotīrasa^sasyaka^muktā^pravālāni//
veṇā^taṭe viśuddhaṃ śirīṣakusuma*prabhaṃ[K.upamaṃ] ca kauśalakam/
saurāṣṭrakam ātāmraṃ kṛṣṇaṃ saurpārakaṃ vajram//
īṣat^tāmraṃ himavati mataṅgajaṃ vallapuṣpasaṅkāśam/
āpītaṃ ca kaliṅge śyāmaṃ pauṇḍreṣu sambhūtam//
aindraṃ ṣaḍaśri śuklaṃ yāmyaṃ sarpa^āsya^rūpam asitaṃ ca/
kadalī^kāṇḍa^nikāśaṃ vaiṣṇavam iti sarva^saṃsthānam//
vāruṇam abalā^guhya^upamaṃ bhavet karṇikāra^puṣpa^nibham/
śṛṅgāṭaka^saṃsthānaṃ vyāghra^akṣi^nibhaṃ ca hautabhujam//
vāyavyaṃ ca yava^upamam aśoka^kusuma^prabhaṃ samuddiṣṭam/
srotaḥ khaniḥ prakīrṇakam ity ākara^sambhavas trividhaḥ//
raktaṃ pītaṃ ca śubham rājanyānām sitam dvijātīnām/
śairīṣaṃ vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ śasyate +asinibham//
sitasarṣapa^aṣṭakaṃ taṇḍulo bhavet taṇḍulais tu viṃśatyā/
tulitasya dve lakṣe mūlyaṃ dvidvyūnite caitat//
pāda^tryaṃśa^ardha^ūnaṃ tribhāga^pañcāṃśa^ṣoḍaśa^aṃśāś ca/
bhāgaś ca pañcaviṃśaḥ śatikas sāhasrikaś ca^iti//
sarva^dravya^ābhedyaṃ laghv ambhasi tarati raśmivat snighdam/
taḍid^anala^śakracāpa^upamaṃ ca vajraṃ hitāya^uktam//
kākapada^makṣikā^keśa^dhātu^yuktāni śarkarair[K.śarkarā] viddham/
dviguṇāśri dagdha[K.digdha]^kaluṣa^trasta^viśīrṇāni na śubhāni//
yāni ca budbuda^dalita^agra^cipiṭa^vāsīphala^pradīrghāṇi/
sarveṣāṃ caiteṣāṃ mūlyād bhāgo +aṣṭamo hāniḥ//
vajraṃ na kiñ cid api dhārayitavyam eke
putra^arthinībhir abalābhir uśanti tajjñāḥ/
śṛṅgāṭaka^tripuṭa^dhānyakavat sthitaṃ yac
śroṇīnibhaṃ ca śubhadaṃ tanaya^arthinīnām//
svajana^vibhava^jīvita^kṣayaṃ janayati vajram aniṣṭa^lakṣaṇam/
aśani^viṣa^bhaya^arināśanam śubham upabhoga^karaṃ[K.uru^bhogakara] ca bhūbhṛtām//
80 muktālakṣaṇādhyāyaḥ
Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0