Brihat Samhita · Chapter 44
khañjanako nāma^ayaṃ yo vihagas tasya darśane prathame/
proktāni yāni munibhiḥ phalāni tāni pravakṣyāmi//
sthūlo^abhyunnata^kaṇṭhaḥ kṛṣṇa^galo bhadrakārako bhadraḥ/
ākaṇṭha^mukhāt kṛṣṇaḥ sampūrṇaḥ pūrayaty āśām//
kṛṣṇo gale +asya binduḥ sita^karaṭāntaḥ sa riktakṛd riktaḥ/
pīto gopīta iti kleśakaraḥ khañjano dṛṣṭaḥ//
atha madhura^surabhi^phala^kusuma^taruṣu salilāśayeṣu puṇyeṣu/
kari^turaga^bhujaga^mūrdhni prāsāda^udyāna^harmyeṣu//
go^goṣṭha^sat^samāgama^yajña^utsava^pārthiva^dvija^samīpe/
hasti^turaṅgama^śālā^cchatra^dhvaja^cāmara^ādyeṣu//
hema^samīpa^sita^ambara^kamala^utpala^pūjita^upalipteṣu/
dadhi^pātra^dhānya^kūṭeṣu ca śriyaṃ khañjanaḥ kurute//
paṅke svādv^anna^āptir gorasa^sampac ca gomaya^upagate/
śādvalage vastra^āptiḥ śakaṭasthe deśa^vibhraṃśaḥ//
gṛhapaṭale +arthabhraṃśo *badhre[K.vadhre] bandho +aśucau bhavati rogaḥ/
pṛṣṭhe tv aja^āvikānāṃ priya^saṅgamam āvahaty āśu//
mahiṣa^uṣṭra^gardabha^asthiśmaśāna^gṛhakoṇa^śarkara^*aṭṭa[K.adri]sthaḥ/
prākāra^bhasma^keśeṣu ca^aśubho maraṇa^rug^bhayadaḥ//
pakṣau dhunvan na śubhaḥ śubhaḥ piban vāri nimnagā^saṃsthaḥ/
sūryodaye *praśasto[K.+atha śasto] na^iṣṭaphalaḥ khañjano +astamaye//
nīrājane nivṛtte yayā diśā khañjanaṃ nṛpo yāntam/
paśyet tayā gatasya kṣipram arātir vaśam upaiti//
tasmin nidhir bhavati maithunam eti yasmin
yasmiṃs tu chardayati tatra tale +asti kācam/
aṅgāram apy upadiśanti purīṣaṇe +asya
tat^kautuka^apanayanāya khaned dharitrīm//
mṛta^vikala^vibhinna^rogitaḥ svatanu^samāna^phalapradaḥ khagaḥ/
dhanakṛd abhinilīyamānako viyati ca bandhu^samāgama^pradaḥ//
nṛpatir api śubhaṃ śubhapradeśe khagam avalokya mahītale vidadhyāt/
surabhi^kusuma^dhūpa^yuktam arghaṃ śubham *abhinandim[K.ū.abhinanditam] evam eti vṛddhim//
aśubham api vilokya khañjanaṃ dvija^guru^sādhu^sura^arcane rataḥ/
na nṛpatir aśubhaṃ *samāpnuyāt[K.samāpnuyān] na yadi dināni ca sapta māṃsabhuk//
āvarṣāt prathame darśane phalaṃ pratidinaṃ tu *dinaśeṣāt[K.dinaśeṣe]/
dik^sthāna^mūrti^lagna^ṛkṣa^śānta^dīpta^ādibhiś ca^ūhyam//
45 utpātādhyāyaḥ
Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0