બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 44

ખઞ્જનકો નામ^અયં યો વિહગસ્ તસ્ય દર્શને પ્રથમે।
પ્રોક્તાનિ યાનિ મુનિભિઃ ફલાનિ તાનિ પ્રવક્ષ્યામિ॥

સ્થૂલો^અભ્યુન્નત^કણ્ઠઃ કૃષ્ણ^ગલો ભદ્રકારકો ભદ્રઃ।
આકણ્ઠ^મુખાત્ કૃષ્ણઃ સમ્પૂર્ણઃ પૂરયત્ય્ આશામ્॥

કૃષ્ણો ગલે +અસ્ય બિન્દુઃ સિત^કરટાન્તઃ સ રિક્તકૃદ્ રિક્તઃ।
પીતો ગોપીત ઇતિ ક્લેશકરઃ ખઞ્જનો દૃષ્ટઃ॥

અથ મધુર^સુરભિ^ફલ^કુસુમ^તરુષુ સલિલાશયેષુ પુણ્યેષુ।
કરિ^તુરગ^ભુજગ^મૂર્ધ્નિ પ્રાસાદ^ઉદ્યાન^હર્મ્યેષુ॥

ગો^ગોષ્ઠ^સત્^સમાગમ^યજ્ઞ^ઉત્સવ^પાર્થિવ^દ્વિજ^સમીપે।
હસ્તિ^તુરઙ્ગમ^શાલા^ચ્છત્ર^ધ્વજ^ચામર^આદ્યેષુ॥

હેમ^સમીપ^સિત^અમ્બર^કમલ^ઉત્પલ^પૂજિત^ઉપલિપ્તેષુ।
દધિ^પાત્ર^ધાન્ય^કૂટેષુ ચ શ્રિયં ખઞ્જનઃ કુરુતે॥

પઙ્કે સ્વાદ્વ્^અન્ન^આપ્તિર્ ગોરસ^સમ્પચ્ ચ ગોમય^ઉપગતે।
શાદ્વલગે વસ્ત્ર^આપ્તિઃ શકટસ્થે દેશ^વિભ્રંશઃ॥

ગૃહપટલે +અર્થભ્રંશો *બધ્રે[ક્.વધ્રે] બન્ધો +અશુચૌ ભવતિ રોગઃ।
પૃષ્ઠે ત્વ્ અજ^આવિકાનાં પ્રિય^સઙ્ગમમ્ આવહત્ય્ આશુ॥

મહિષ^ઉષ્ટ્ર^ગર્દભ^અસ્થિશ્મશાન^ગૃહકોણ^શર્કર^*અટ્ટ[ક્.અદ્રિ]સ્થઃ।
પ્રાકાર^ભસ્મ^કેશેષુ ચ^અશુભો મરણ^રુગ્^ભયદઃ॥

પક્ષૌ ધુન્વન્ ન શુભઃ શુભઃ પિબન્ વારિ નિમ્નગા^સંસ્થઃ।
સૂર્યોદયે *પ્રશસ્તો[ક્.+અથ શસ્તો] ન^ઇષ્ટફલઃ ખઞ્જનો +અસ્તમયે॥

નીરાજને નિવૃત્તે યયા દિશા ખઞ્જનં નૃપો યાન્તમ્।
પશ્યેત્ તયા ગતસ્ય ક્ષિપ્રમ્ અરાતિર્ વશમ્ ઉપૈતિ॥

તસ્મિન્ નિધિર્ ભવતિ મૈથુનમ્ એતિ યસ્મિન્
યસ્મિંસ્ તુ છર્દયતિ તત્ર તલે +અસ્તિ કાચમ્।
અઙ્ગારમ્ અપ્ય્ ઉપદિશન્તિ પુરીષણે +અસ્ય
તત્^કૌતુક^અપનયનાય ખનેદ્ ધરિત્રીમ્॥

મૃત^વિકલ^વિભિન્ન^રોગિતઃ સ્વતનુ^સમાન^ફલપ્રદઃ ખગઃ।
ધનકૃદ્ અભિનિલીયમાનકો વિયતિ ચ બન્ધુ^સમાગમ^પ્રદઃ॥

નૃપતિર્ અપિ શુભં શુભપ્રદેશે ખગમ્ અવલોક્ય મહીતલે વિદધ્યાત્।
સુરભિ^કુસુમ^ધૂપ^યુક્તમ્ અર્ઘં શુભમ્ *અભિનન્દિમ્[ક્.ઊ.અભિનન્દિતમ્] એવમ્ એતિ વૃદ્ધિમ્॥

અશુભમ્ અપિ વિલોક્ય ખઞ્જનં દ્વિજ^ગુરુ^સાધુ^સુર^અર્ચને રતઃ।
ન નૃપતિર્ અશુભં *સમાપ્નુયાત્[ક્.સમાપ્નુયાન્] ન યદિ દિનાનિ ચ સપ્ત માંસભુક્॥

આવર્ષાત્ પ્રથમે દર્શને ફલં પ્રતિદિનં તુ *દિનશેષાત્[ક્.દિનશેષે]।
દિક્^સ્થાન^મૂર્તિ^લગ્ન^ઋક્ષ^શાન્ત^દીપ્ત^આદિભિશ્ ચ^ઊહ્યમ્॥
45 ઉત્પાતાધ્યાયઃ