Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Samhita · Chapter 34

34.01

sammūrcchitā ravīndvoḥ kiraṇāḥ pavanena maṇḍalībhūtāḥ/
nānāvarṇa^ākṛtayas tanv abhre vyomni pariveṣāḥ//

34.02

te rakta^nīla^pāṇḍura^kāpota^abhrābha^śabala^*harita[K.hari]^śuklāḥ/
indra^yama^varuṇa^nirṛti^śvasana^īśa^pitāmaha^*ambu[K.agni]kṛtāḥ//

34.03

dhanadaḥ karoti mecakam anyonya^guṇa^āśrayeṇa ca^apy anye/
pravilīyate muhurmuhur alpaphalaḥ so +api vāyukṛtaḥ//

34.04

cāṣa^śikhi^rajata^taila^kṣīra^jalābhaḥ svakāla^sambhūtaḥ/
avikala^vṛttaḥ snigdhaḥ pariveṣaḥ śiva^subhikṣa^karaḥ//

34.05

sakala^gagana^anucārī naikābhaḥ kṣataja^sannibho rūkṣaḥ/
asakala^śakaṭa^śarāsana^śṛṅgāṭakavat sthitaḥ pāpaḥ//

34.06

śikhi^gala^same +ativarṣṇe bahuvarṇe nṛpa^vadho bhayaṃ dhūmre/
haricāpa^nibhe yuddhāny aśokakusuma^prabhe ca^api//

34.07

varṇena^ekena yadā bahulaḥ snigdhaḥ kṣura^abhraka^ākīrṇaḥ/
sva^ṛtau sadyo varṣaṃ karoti pītaś ca dīptārkaḥ//

34.08

dīpta^*mṛga^vihaṅga[K.vihaṅgamṛga]^rutaḥ kaluṣaḥ sandhyā^traya^utthito +atimahān/
bhayakṛt taḍid^ulkā^ādyair hato nṛpaṃ hanti śastreṇa//

34.09

pratidinam arka^himāṃśvor aharniśaṃ raktayor narendra^vadhaḥ/
pariviṣṭayor abhīkṣaṇaṃ lagna^*astamaya[K.astanabhaḥ]sthayos tadvat//

34.10

senāpater bhayakaro dvimaṇḍalo na^atiśastra^kopakaraḥ/
triprabhṛti śastra^kopaṃ yuvarāja^bhayaṃ nagararodham//

34.11

vṛṣṭis tryaheṇa māsena vigraho vā grahendubhanirodhe/
horājanmādhipayor janma^ṛkṣe vāṃ *+aśubho[K.vāśubho ū.ca aśubho] rājñaḥ//

34.12

pariveṣamaṇḍalagato ravitanayaḥ kṣudradhānya^nāśa^karaḥ/
janayati ca vāta^vṛṣṭiṃ sthāvara^kṛṣikṛn nihantā ca//

34.13

bhaume kumāra^balapati^sainyānāṃ vidravo +agniśastra^bhayam/
jīve pariveṣagate purohita^amātya^nṛpa^pīḍā//

34.14

mantri^sthāvara^lekhaka^parivṛddhiś candraje suvṛṣṭiś ca/
śukre yāyi^kṣatriya^*rājñī[K.rājñāṃ]pīḍā priyaṃ cānnam//

34.15

kṣud^anala^mṛtyu^narādhipa^śastrebhyo jāyate bhayaṃ ketau/
pariviṣṭe garbha^bhayaṃ rāhau vyādhir nṛpa^bhayaṃ ca//

34.16

yuddhāni vijānīyāt pariveṣa^abhyantare dvayor grahayoḥ/
divasakṛtaḥ śaśino vā kṣud^avṛṣṭi^bhayaṃ triṣu proktam//

34.17

yāti caturṣu narendraḥ sa^amātya^purohito vaśaṃ mṛtyoḥ/
pralayam iva viddhi jagataḥ pañcādiṣu maṇḍalastheṣu//

34.18

tārāgrahasya kuryāt pṛthag eva samutthito narendra^vadham/
nakṣatrāṇām atha vā yadi ketor na^udayo bhavati//

34.19

vipra^kṣatriya^viṭ^śūdrahā bhavet pratipad^ādiṣu kramaśaḥ/
śreṇī^pura^kośānāṃ pañcamy^ādiṣv aśubhakārī//

34.20

yuvarājasya^aṣṭamyāṃ paratas triṣu pārthivasya doṣakaraḥ//
pura^rodho dvādaśyāṃ sainya^kṣobhas trayodaśyām//

34.21

narapatipatnī^pīḍāṃ pariveṣo +abhyutthitaś caturdaśyām/
kuryāt tu pañcadaśyāṃ pīḍāṃ manujādhipasya^eva//

34.22

nāgarakāṇām abhyantara^sthitā yāyināṃ ca bāhyasthā/
pariveṣa^madhya^rekhā vijñeyā^ākrandasārāṇām//

34.23

raktaḥ śyāmo rūkṣaś ca bhavati yeṣāṃ parājayas teṣām/
snigdhaḥ śveto dyutimān yeṣāṃ bhāgo jayas teṣām//
35 indrāyuddhalakṣaṇādhyāyaḥ

Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc