Brihat Samhita · Chapter 33
divi bhukta^śubhaphalānāṃ patatāṃ rūpāṇi yāni tāny ulkāḥ/
dhiṣṇyā^ulkā^aśani^vidyut^tārā iti pañcadhā bhinnāḥ//
ulkā pakṣeṇa phalaṃ tadvad dhiṣṇyā^aśanis tribhiḥ pakṣaiḥ/
vidyud ahobhiḥ ṣaḍbhiḥ tadvat tārā vipācayati//
tārā phala^pāda^karī phalārdhadātrī prakīrtitā dhiṣṇyā/
tisraḥ sampūrṇa^phalā vidyud atha^ulkā^aśaniś ca^iti//
aśaniḥ svanena mahatā nṛ^gaja^aśva^mṛga^aśma^veśma^taru^paśuṣu/
nipatati vidārayantī dharātalaṃ cakra^saṃsthānā//
vidyut sattvatrāsaṃ janayantī taṭataṭasvanā sahasā/
kutilaviśālā nipatati jīva^indhanarāśiṣu jvalitā//
dhiṣṇyā kṛśālpapucchā dhanūṃṣi daśa dṛśyate +antarābhyadhikam/
jvalitāṅgāranikāśā dvau hastau sā pramāṇena//
tārā hastaṃ dīrghā śuklā tāmra^abja^tantu^rūpā vā/
tiryag adhaś ca^ūrdhvaṃ vā yāti viyaty uhyamānā^iva//
ulkā śirasi viśālā nipatantī vardhate pratanu^pucchā//
dīrghā *ca bhavati[K.bhavati ca] puruṣaṃ bhedā bahavo bhavaty asyāḥ//
preta^praharaṇa^khara^karabha^nakra^kapi^daṃṣṭri^lāṅgala^mṛgābhāḥ/
godhā^ahi^dhūma^rūpāḥ pāpā yā ca^ubhayaśiraskā//
dhvaja^jhaṣa^*giri^kari[K.karigiri]^kamala^indu^turaga^santapta^rajata^haṃsābhāḥ/
*śrīvṛkṣa[K.śrīvatsa, K's tr. śrīvṛkṣa]^vajra^śaṅkha^svastika^rūpāḥ śiva^subhikṣāḥ//
ambara^madhyād bahvyo nipatantyo rāja^rāṣṭra^nāśāya/
bambhramatī gagana^upari vibhramam ākhyāti lokasya//
saṃspṛśatī candrārkau tadvisṛtā vā sabhūprakampā ca/
paracakra^āgama^nṛpa^bhaya^durbhikṣa^avṛṣṭi^bhaya^jananī//
paura^itaraghnam ulkā^apasavya^karaṇaṃ divākara^himāṃśavoḥ/
ulkā śubhadā purato divākara^viniḥsṛtā yātuḥ//
śuklā raktā pītā kṛṣṇā ca^ulkā dvija^ādivarṇaghnī/
kramaśaś caitān hanyur mūrdha^uraḥ^pārśva^puccha^sthāḥ//
uttaradig^ādi^patitā viprādīnām aniṣṭadā rūkṣā/
ṛjvī snigdha^akhaṇḍā nīca^upagatā ca tad^vṛddhyai//
*śyāva^aruṇa[K.śyāmā vāruṇa]^nīla^asṛg^dahana^asita^bhasma^sannibhā rūkṣā/
sandhyā^dina^jā vakrā dalitā ca para^āgama^bhayāya//
nakṣatra^graha^*ghātais[K.ghāte] tadbhaktīnāṃ kṣayāya nirdiṣṭā/
udaye ghnatī ravīndū paura^itara^mṛtyave +aste vā//
bhāgya^āditya^dhaniṣṭhā^mūleṣu^ulkā^hateṣu yuvatīnām/
vipra^kṣatriya^pīḍā puṣya^anila^viṣṇudeveṣu//
dhruva^saumyeṣu nṛpāṇām ugreṣu sadāruṇeṣu caurāṇām/
kṣipreṣu kalāviduṣāṃ pīḍā sādhāraṇe ca hate//
kurvanty etāḥ patitā devapratimāsu rāja^rāṣṭra^bhayam/
śakropari nṛpatīnāṃ gṛheṣu tatsvāmināṃ pīḍām//
āśā^graha^upaghāte taddeśyānāṃ khale kṛṣiratānām/
caityatarau sampatitā satkṛta^pīḍāṃ karoty ulkā//
dvāri purasya purakṣayam atha^indrakīle janakṣayo +abhihitaḥ/
brahma^āyatane viprān vinihanyād gomino goṣṭhe//
kṣveḍā^āsphoṭita^vādita^gīta^utkuṣṭa^svanā bhavanti yadā/
ulkā^nipāta^samaye bhayāya rāṣṭrasya sanṛpasya//
yasyāś ciraṃ tiṣṭhati khe +anuṣaṅgo
daṇḍākṛtiḥ sā nṛpater bhayāya/
yā ca^uhyate tantudhṛtā^iva khasthā
yā vā mahendra^dhvaja^tulya^rūpā//
śreṣṭhinaḥ pratīpagā tiryagā *nṛpāṅganānām[K.nṛpāṅganāḥ]/
hanty adhomukhī nṛpān brāhmaṇān atha^ūrdhvagā//
*barhi[K.varhi]^puccha^rūpiṇī loka^saṃkṣaya^āvahā/
sarpavat *prasarpatī[K.prasarpiṇī] yoṣitām aniṣṭadā//
hanti maṇḍalā puraṃ chatravat purohitam/
vaṃśa^gulmavat sthitā rāṣṭra^doṣa^kāriṇī//
vyāla^sūkara^upamā visphuliṅga^mālinī/
khaṇḍaśo +atha vā gatā sasvanā ca pāpadā//
surapaticāpa^pratimā rājyaṃ nabhasi vilīnā jaladān hanti/
pavana^vilomā kuṭilaṃ yātā na bhavati śastā vinivṛttā vā//
abhibhavati yataḥ puraṃ balaṃ vā bhavati bhayaṃ tata eva pārthivasya/
nipatati ca yayā diśā pradīptā jayati ripūn acirāt tayā prayātaḥ//
34 pariveṣalakṣaṇādhyāyaḥ
Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0