બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 33

દિવિ ભુક્ત^શુભફલાનાં પતતાં રૂપાણિ યાનિ તાન્ય્ ઉલ્કાઃ।
ધિષ્ણ્યા^ઉલ્કા^અશનિ^વિદ્યુત્^તારા ઇતિ પઞ્ચધા ભિન્નાઃ॥

ઉલ્કા પક્ષેણ ફલં તદ્વદ્ ધિષ્ણ્યા^અશનિસ્ ત્રિભિઃ પક્ષૈઃ।
વિદ્યુદ્ અહોભિઃ ષડ્ભિઃ તદ્વત્ તારા વિપાચયતિ॥

તારા ફલ^પાદ^કરી ફલાર્ધદાત્રી પ્રકીર્તિતા ધિષ્ણ્યા।
તિસ્રઃ સમ્પૂર્ણ^ફલા વિદ્યુદ્ અથ^ઉલ્કા^અશનિશ્ ચ^ઇતિ॥

અશનિઃ સ્વનેન મહતા નૃ^ગજ^અશ્વ^મૃગ^અશ્મ^વેશ્મ^તરુ^પશુષુ।
નિપતતિ વિદારયન્તી ધરાતલં ચક્ર^સંસ્થાના॥

વિદ્યુત્ સત્ત્વત્રાસં જનયન્તી તટતટસ્વના સહસા।
કુતિલવિશાલા નિપતતિ જીવ^ઇન્ધનરાશિષુ જ્વલિતા॥

ધિષ્ણ્યા કૃશાલ્પપુચ્છા ધનૂંષિ દશ દૃશ્યતે +અન્તરાભ્યધિકમ્।
જ્વલિતાઙ્ગારનિકાશા દ્વૌ હસ્તૌ સા પ્રમાણેન॥

તારા હસ્તં દીર્ઘા શુક્લા તામ્ર^અબ્જ^તન્તુ^રૂપા વા।
તિર્યગ્ અધશ્ ચ^ઊર્ધ્વં વા યાતિ વિયત્ય્ ઉહ્યમાના^ઇવ॥

ઉલ્કા શિરસિ વિશાલા નિપતન્તી વર્ધતે પ્રતનુ^પુચ્છા॥
દીર્ઘા *ચ ભવતિ[ક્.ભવતિ ચ] પુરુષં ભેદા બહવો ભવત્ય્ અસ્યાઃ॥

પ્રેત^પ્રહરણ^ખર^કરભ^નક્ર^કપિ^દંષ્ટ્રિ^લાઙ્ગલ^મૃગાભાઃ।
ગોધા^અહિ^ધૂમ^રૂપાઃ પાપા યા ચ^ઉભયશિરસ્કા॥

ધ્વજ^ઝષ^*ગિરિ^કરિ[ક્.કરિગિરિ]^કમલ^ઇન્દુ^તુરગ^સન્તપ્ત^રજત^હંસાભાઃ।
*શ્રીવૃક્ષ[ક્.શ્રીવત્સ, ક્ઽસ્ ત્ર્. શ્રીવૃક્ષ]^વજ્ર^શઙ્ખ^સ્વસ્તિક^રૂપાઃ શિવ^સુભિક્ષાઃ॥

અમ્બર^મધ્યાદ્ બહ્વ્યો નિપતન્ત્યો રાજ^રાષ્ટ્ર^નાશાય।
બમ્ભ્રમતી ગગન^ઉપરિ વિભ્રમમ્ આખ્યાતિ લોકસ્ય॥

સંસ્પૃશતી ચન્દ્રાર્કૌ તદ્વિસૃતા વા સભૂપ્રકમ્પા ચ।
પરચક્ર^આગમ^નૃપ^ભય^દુર્ભિક્ષ^અવૃષ્ટિ^ભય^જનની॥

પૌર^ઇતરઘ્નમ્ ઉલ્કા^અપસવ્ય^કરણં દિવાકર^હિમાંશવોઃ।
ઉલ્કા શુભદા પુરતો દિવાકર^વિનિઃસૃતા યાતુઃ॥

શુક્લા રક્તા પીતા કૃષ્ણા ચ^ઉલ્કા દ્વિજ^આદિવર્ણઘ્ની।
ક્રમશશ્ ચૈતાન્ હન્યુર્ મૂર્ધ^ઉરઃ^પાર્શ્વ^પુચ્છ^સ્થાઃ॥

ઉત્તરદિગ્^આદિ^પતિતા વિપ્રાદીનામ્ અનિષ્ટદા રૂક્ષા।
ઋજ્વી સ્નિગ્ધ^અખણ્ડા નીચ^ઉપગતા ચ તદ્^વૃદ્ધ્યૈ॥

*શ્યાવ^અરુણ[ક્.શ્યામા વારુણ]^નીલ^અસૃગ્^દહન^અસિત^ભસ્મ^સન્નિભા રૂક્ષા।
સન્ધ્યા^દિન^જા વક્રા દલિતા ચ પર^આગમ^ભયાય॥

નક્ષત્ર^ગ્રહ^*ઘાતૈસ્[ક્.ઘાતે] તદ્ભક્તીનાં ક્ષયાય નિર્દિષ્ટા।
ઉદયે ઘ્નતી રવીન્દૂ પૌર^ઇતર^મૃત્યવે +અસ્તે વા॥

ભાગ્ય^આદિત્ય^ધનિષ્ઠા^મૂલેષુ^ઉલ્કા^હતેષુ યુવતીનામ્।
વિપ્ર^ક્ષત્રિય^પીડા પુષ્ય^અનિલ^વિષ્ણુદેવેષુ॥

ધ્રુવ^સૌમ્યેષુ નૃપાણામ્ ઉગ્રેષુ સદારુણેષુ ચૌરાણામ્।
ક્ષિપ્રેષુ કલાવિદુષાં પીડા સાધારણે ચ હતે॥

કુર્વન્ત્ય્ એતાઃ પતિતા દેવપ્રતિમાસુ રાજ^રાષ્ટ્ર^ભયમ્।
શક્રોપરિ નૃપતીનાં ગૃહેષુ તત્સ્વામિનાં પીડામ્॥

આશા^ગ્રહ^ઉપઘાતે તદ્દેશ્યાનાં ખલે કૃષિરતાનામ્।
ચૈત્યતરૌ સમ્પતિતા સત્કૃત^પીડાં કરોત્ય્ ઉલ્કા॥

દ્વારિ પુરસ્ય પુરક્ષયમ્ અથ^ઇન્દ્રકીલે જનક્ષયો +અભિહિતઃ।
બ્રહ્મ^આયતને વિપ્રાન્ વિનિહન્યાદ્ ગોમિનો ગોષ્ઠે॥

ક્ષ્વેડા^આસ્ફોટિત^વાદિત^ગીત^ઉત્કુષ્ટ^સ્વના ભવન્તિ યદા।
ઉલ્કા^નિપાત^સમયે ભયાય રાષ્ટ્રસ્ય સનૃપસ્ય॥

યસ્યાશ્ ચિરં તિષ્ઠતિ ખે +અનુષઙ્ગો
દણ્ડાકૃતિઃ સા નૃપતેર્ ભયાય।
યા ચ^ઉહ્યતે તન્તુધૃતા^ઇવ ખસ્થા
યા વા મહેન્દ્ર^ધ્વજ^તુલ્ય^રૂપા॥

શ્રેષ્ઠિનઃ પ્રતીપગા તિર્યગા *નૃપાઙ્ગનાનામ્[ક્.નૃપાઙ્ગનાઃ]।
હન્ત્ય્ અધોમુખી નૃપાન્ બ્રાહ્મણાન્ અથ^ઊર્ધ્વગા॥

*બર્હિ[ક્.વર્હિ]^પુચ્છ^રૂપિણી લોક^સંક્ષય^આવહા।
સર્પવત્ *પ્રસર્પતી[ક્.પ્રસર્પિણી] યોષિતામ્ અનિષ્ટદા॥

હન્તિ મણ્ડલા પુરં છત્રવત્ પુરોહિતમ્।
વંશ^ગુલ્મવત્ સ્થિતા રાષ્ટ્ર^દોષ^કારિણી॥

વ્યાલ^સૂકર^ઉપમા વિસ્ફુલિઙ્ગ^માલિની।
ખણ્ડશો +અથ વા ગતા સસ્વના ચ પાપદા॥

સુરપતિચાપ^પ્રતિમા રાજ્યં નભસિ વિલીના જલદાન્ હન્તિ।
પવન^વિલોમા કુટિલં યાતા ન ભવતિ શસ્તા વિનિવૃત્તા વા॥

અભિભવતિ યતઃ પુરં બલં વા ભવતિ ભયં તત એવ પાર્થિવસ્ય।
નિપતતિ ચ યયા દિશા પ્રદીપ્તા જયતિ રિપૂન્ અચિરાત્ તયા પ્રયાતઃ॥
34 પરિવેષલક્ષણાધ્યાયઃ