Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Samhita · Chapter 27

27.02

pūrvaḥ pūrvasamudra^vīci^śikhara^prasphālanā^ghūrṇitaś
candrārka^aṃśu^saṭā^*kalāpa[K.abhighāta]^kalito vāyur yadā^ākāśataḥ/
naikānta^sthita^nīlamegha^*paṭalā[K.paṭalāṃ] śāradya^*saṃvardhitā[K. saṃvardhitāṃ]/
vāsanta^utkaṭa^sasya^maṇḍita^*talā sarvā mahī śobhate[K.talāṃ vidyāt tadā medinīm]//

27.03

yadā *vahnau[K.agneyo] vāyur *vahati gagane +akhaṇḍita^tanuḥ[K.malaya^śikhara^āsphālanapaṭuḥ]
plavaty asmin yoge bhagavati pataṅge pravasati/
tadā nitya^uddīptā jvalana^śikhara^āliṅgitatalā
svagātra^uṣma^ucchvāsair vamati vasudhā bhasmanikaram//

27.04

tālī^patra^latā^vitāna^tarubhiḥ śākhāmṛgān nartayan
yoge +asmin plavati *dhvaniḥ saparuṣo[K.dhvanansuparuṣo] vāyur yadā dakṣiṇaḥ/
*tadvad yogasamutthitas tu[K.sarvodyogasamunnatāś ca] gajavat tāla^aṅkuśair ghaṭṭitāḥ
kīnāśā iva manda^vāri^*kaṇikā[K.kaṇikān] muñcanti meghās tadā//

27.05

sūkṣmailā^lavalī^lavaṅga^nicayān vyāghūrṇayan sāgare
bhānor astamaye plavaty avirato vāyur yadā nairṛtaḥ/
kṣut^*tṛṣṇa^āvṛta[K.tṛṣṇāmṛta]^mānuṣa^asthi^śakala^prastāra^bhāra^cchadā
mattā pretavadhūr iva^ugra^capalā bhūmis tadā lakṣyate//

27.06

yadā reṇu^utpātaiḥ *pravicala^saṭāṭopa^capalaḥ[K.pravikaṭasaṭāṭopacapalaḥ]
pravātaḥ *paścāc ced[K.paścārdhe] dinakara^kara^āpāta^samaye/
tadā sasyopetā *pravara^nikara^ābaddha^samarā[K.pravaranṛvrābaddhasamarā]
*kṣitiḥ sthānasthāneṣv[K.dharā sthāne sthāneṣv] avirata^vasā^māṃsa^rudhirā//

27.07

āṣāḍhī^parva^kāle yadi kiraṇapater astakāla^upapattau
vāyavyo vṛddhavegaḥ *pavana^ghana^vapuḥ pannaga^arddha^anukāri[K.plavati dhanaripuḥ pannagādānukārī]/
jānīyād vāri^dhārā^pramudita^*mudita^āmukta[K.muditāṃ mukta]^maṇḍūka^kaṇṭhāṃ
sasya^udbhāsa^ekacihnāṃ sukha^bahulatayā bhāgyasenām iva^urvīm//

27.08

meru^grasta^marīci^maṇḍala^tale grīṣma^avasāne ravau
vāty āmodi^kadamba^gandha^surabhir vāyur yadā ca^uttaraḥ/
vidyud^bhrānti^samasta^kānti^kalanā mattās tadā toyadā
unmattā iva naṣṭa^candra^kiraṇāṃ gāṃ pūrayanty ambubhiḥ//

27.09

*vṛttāyām āṣāḍhyāṃ kṛṣṇa^caturthyām ajaikapāda^ṛkṣe[K.aiśāno yadi śītalo +amaragaṇaiḥ saṃsevyamāno bhavet]/
*yadi varṣati parjanyaḥ prāvṛt śastā na cen na tadā[K.punnāgāgurupārijātasurabhirvāyuḥ pracaṇḍadhvaniḥ]//

27.10

*naṣṭacandrārkakiranaṃ naṣṭatāraṃ na cen nabhaḥ[K.āpūrṇodakayauvanā vasumatī sampannasasyākulā]/
*na tāṃ bhadrapadāṃ manye yatra devo na varṣati[K.dharmiṣṭhāḥ praṇatārayo nṛpatayo rakṣanti varṇāṃs tadā]//
28 sadyovarṣaṇādhyāyaḥ

Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc