Brihat Samhita · Chapter 17
yuddhaṃ yathā yadā vā *bhaviṣyam[K.bhaviṣyad] ādiśyate trikālajñaiḥ/
tadvijñānaṃ karaṇe mayā kṛtaṃ sūrya^*siddhānte[K.siddhāntāt]//
viyati caratāṃ grahāṇām uparyupary ātmamārgasaṃsthānām/
atidūrād dṛgviṣaye samatām iva samprayātānām//
āsanna^krama^yogād bheda^ullekha^aṃśu^mardana^*asavyaiḥ[K.asavyaḥ]/
yuddhaṃ catuṣprakāraṃ parāśara^ādyair munibhir uktam//
bhede vṛṣṭivināśo bhedaḥ suhṛdāṃ mahākulānāṃ ca/
ullekhe śastra^bhayaṃ mantrivirodhaḥ priyānnatvam//
amśuvirodhe yuddhāni bhūbhṛtāṃ śastra^ruk^kṣud^avamardāḥ/
yuddhe ca^apy apasavye bhavanti yuddhāni bhūpānām//
ravir ākrando madhye pauraḥ pūrve +apare sthito yāyī/
paurā budha^guru^ravijā nityaṃ śītāṃśur *ākrandaḥ[K.ākrandraḥ]//
ketu^kuja^rāhu^śukrā yāyina ete hatā *ghnanti[K.grahā hanyuḥ]/
ākranda^yāyi^paurān jayino *jayadāḥ[K.jayadā] sva^vargasya//
paure paureṇa hate paurāḥ paurān nṛpān vinighnanti/
evaṃ *yāyyākrandā[K.yāyyākrandau] nāgara^yāyi^grahāś ca^eva//
dakṣiṇadiksthaḥ paruṣo vepathur aprāpya sannivṛtto +aṇuḥ/
adhirūḍho vikṛto niṣprabho vivarṇaś ca yaḥ sa jitaḥ//
uktaviparītalakṣaṇasampanno jayagato *vinirdeśyaḥ[K.vinirdiṣṭaḥ]/
vipulaḥ snigdho dyutimān dakṣiṇadikstho +api jayayuktaḥ//
dvāv api mayūkhayuktau vipulau snigdhau samāgame bhavataḥ/
tatra *anyonyaṃ prītir[K.anyonyaprītir] viparītāv ātmapakṣaghnau//
yuddhaṃ samāgamo vā yady avyaktau *svalakṣaṇair[K.tu lakṣaṇair] bhavataḥ/
bhuvi bhūbhṛtām api tathā phalam avyaktaṃ vinirdeśyam//
guruṇā jite +avanisute bāhlīkā yāyino *+agnivārtāś ca[K.agnivārttāś ca]/
śaśijena śūrasenāḥ kaliṅga^*śālvāś[K.sālvāś] ca pīḍyante//
saureṇa^are vijite jayanti paurāḥ prajāś ca sīdanti/
*koṣṭhāgāra[K.koṣṭhāgāra]^mleccha^kṣatriya^tāpaś ca śukrajite//
bhaumena hate śaśije vṛkṣa^sarit^tāpasa^aśmaka^narendrāḥ/
uttaradiksthāḥ kratu^dīkṣitāś ca santāpam āyānti//
guruṇā *jite budhe[K.budhe jite] mleccha^śūdra^caura^arthayukta^paurajanāḥ/
traigartapārvatīyāḥ pīḍyante kampate ca mahī//
ravijena budhe dhvaste nāvika^yodha^abja^sadhana^garbhiṇyaḥ/
bhṛguṇā jite +agnikopaḥ sasya^ambuda^yāyi^vidhvaṃsaḥ//
jīve śukra^abhihate kulūta^gāndhāra^kaikayā madrāḥ/
*śālvā[K.sālvā] vatsā vaṅgā gāvaḥ sasyāni *pīḍyante[K.naśyanti]//
bhaumena hate jīve madhyo deśo nareśvarā gāvaḥ/
saureṇa ca^arjunāyana^vasāti^yaudheya^śibi^viprāḥ//
śaśitanayena^api jite bṛhaspatau mleccha^satya^śastra^bhṛtaḥ/
upayānti madhyadeśaś ca saṃkṣayaṃ yac ca bhaktiphalam//
śukre bṛhaspati^*jite[K.hate] yāyī śreṣṭho vināśam upayāti/
brahmakṣatravirodhaḥ salilaṃ ca na vāsavas tyajati//
kośala^kaliṅga^vaṅgā vatsā matsyāś ca madhyadeśa^yutāḥ/
mahatīṃ vrajanti pīḍāṃ napuṃsakāḥ śūrasenāś ca//
kuja^vijite bhṛgu^tanaye bala^mukhya^vadho narendra^saṃgrāmāḥ/
saumyena pārvatīyāḥ kṣīravināśo +alpavṛṣṭiś ca//
ravijena site vijite *guṇamukhyāḥ[U.gaṇamukhyāḥ] śastra^jīvinaḥ kṣatram/
jalajāś ca nipīḍyante sāmānyaṃ bhaktiphalam anyat//
asite sitena nihate +argha^vṛddhir ahi^vihaga^mānināṃ pīḍā/
kṣitijena taṅgaṇa^andhra^uḍra^kāśi^bāhlīka^deśānām//
saumyena parābhūte mande +aṅga^vaṇig^vihaṅga^paśu^nāgāḥ/
santāpyante guruṇā strī^bahulā mahiṣaka^śakāś ca//
ayaṃ viśeṣo +abhihito hatānāṃ kuja^jña^vāgīśa^sita^asitānām/
phalaṃ tu vācyaṃ graha^bhaktito +anyad yathā tathā ghnanti hatāḥ svabhaktīḥ//
18 śaśigrahasamāgamādhyāyaḥ
Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0