Brihat Samhita · Chapter 15

āgneye sitakusuma^āhitāgni^mantrajña^sūtra^bhāṣya^jñāḥ/
ākarika^nāpita^dvija^ghaṭakāra^purohita^abdajñāḥ//

rohiṇyāṃ suvrata^paṇya^bhūpa^dhani^yoga^yukta^śākaṭikāḥ/
go^vṛṣa^jalacara^karṣaka^śiloccaya^aiśvaryasampannāḥ//

mṛgaśirasi surabhi^vastra^abja^kusuma^phala^ratna^vanacara^vihaṅgāḥ/
mṛga^somapīthi^gāndharva^kāmukā lekhahārāś ca//

raudre vadha^bandha^ānṛta^paradāra^steya^śāṭhya^bheda^ratāḥ/
tuṣadhānya^tīkṣṇa^mantra^abhicāra^vetālakarmajñāḥ//

āditye satya^audārya^śauca^kula^rūpa^dhī^yaśo^artha^yutāḥ/
uttamadhānyaṃ vaṇijaḥ sevābhiratāḥ saśilpijanāḥ//

puṣye yava^godhūmāḥ śāli^ikṣu^vanāni mantriṇo bhūpāḥ/
salilopajīvinaḥ sādhavaś ca yajña^iṣṭi^saktāś ca//

ahideve kṛtrima^kanda^mūla^phala^kīṭa^pannaga^viṣāṇi/
para^dhana^haraṇa^abhiratās tuṣadhānyaṃ sarvabhiṣajaś ca//

pitrye dhana^dhānya^āḍhyāḥ koṣṭhāgārāṇi parvatāśrayiṇaḥ/
pitṛ^bhakta^vaṇik^śūrāḥ kravyādāḥ strī^dviṣo manujāḥ//

prākphalgunīṣu naṭa^yuvati^subhaga^gāndharva^śilpi^paṇyāni/
karpāsa^lavaṇa^*makṣika[K.ū.mākṣika]^tailāni kumārakāś ca^api//

āryamṇe mārdava^śauca^vinaya^*pākhaṇḍi[K.pāṣaṇḍi]^dāna^śāstra^ratāḥ/
śobhana^dhānya^mahādhana^karmānuratāḥ samanujendrāḥ//

haste taskara^kuñjara^rathika^mahāmātra^śilpi^paṇyāni/
tuṣadhānyaṃ śrutayuktā vaṇijas tejoyutāś ca^atra//

tvāṣṭre bhūṣaṇa^maṇi^rāga^lekhya^gāndharva^gandha^yukti^jñāḥ/
gaṇitapaṭu^tantuvāyāḥ śālākyā rājadhānyāni//

svātau khaga^mṛga^turagā vaṇijo dhānyāni vātabahulāni/
asthira^sauhṛda^laghu^sattva^tāpasāḥ paṇya^kuśalāś ca//

indrāgnidaivate rakta^puṣpa^phala^śākhinaḥ sa^tila^mudgāḥ/
karpāsa^māṣa^caṇakāḥ purandara^hutāśa^bhaktāś ca//

maitre śauryasametā gaṇanāyaka^sādhu^goṣṭhi^yāna^ratāḥ/
ye sādhavaś ca loke sarvaṃ ca śaratsamutpannam//

paurandare +atiśūrāḥ kula^vitta^yaśo^+anvitāḥ parasvahṛtaḥ/
vijigīṣavo narendrāḥ senānāṃ ca^api netāraḥ//

mūle bheṣaja^bhiṣajo gaṇamukhyāḥ kusuma^mūla^phala^*vārtāḥ[K.vārttāḥ]/
bījāny atidhanayuktāḥ phalamūlair ye ca vartante//

āpye mṛdavo jalamārgagāminaḥ satya^śauca^dhana^yuktāḥ/
setukara^vāri^jīvaka^phala^kusumāny ambujātāni//

viśveśvare mahāmātra^malla^kari^turaga^devatā^*saktāḥ[K.bhaktāḥ]/
sthāvara^yodhā bhogānvitāś ca ye *tejasā[K.caujasā] yuktāḥ//

śravaṇe māyāpaṭavo nityodyuktāś ca karmasu samarthāḥ/
utsāhinaḥ sadharmā bhāgavatāḥ satyavacanāś ca//

vasubhe mānonmuktāḥ *klība[K.klībāś]^acalasauhṛdāḥ striyāṃ *dveṣyāḥ[K.dvaṣyāḥ, K's tr. dveṣyāḥ]/
dānābhiratā bahuvittasaṃyutāḥ śamaparāś ca narāḥ//

varuṇeśe pāśika^matsya^bandha^jalajāni jalacarājīvāḥ/
saukarika^rajaka^śauṇḍika^śākunikāś ca^api varge +asmin//

āje taskara^paśupāla^hiṃsra^kīnāśa^nīca^śaṭha^ceṣṭāḥ/
dharma^vratair virahitā niyuddha^kuśalāś ca ye manujāḥ//

*āhirbudhnye[K.āhirbudhnyu] viprāḥ kratu^dāna^tapo^yutā mahāvibhavāḥ/
āśramiṇaḥ *pākhaṇḍā[K.pāṣaṇḍā] nareśvarāḥ sāradhānyaṃ ca//

pauṣṇe salilaja^phala^kusuma^lavaṇa^maṇi^śaṅkha^mauktika^abjāni/
surabhi^kusumāni gandhā vaṇijo naukarṇadhārāś ca//

aśvinyām aśvaharāḥ senāpati^vaidya^sevakās turagāḥ/
*turagārohā vaṇijo[K.turagārohāś ca vanig] rūpopetās turagarakṣāḥ//

yāmye +asṛk^piśita^bhujaḥ krūrā vadha^bandha^tāḍana^āsaktāḥ/
tuṣadhānyaṃ nīcakulodbhavā vihīnāś ca sattvena//

pūrvātrayaṃ sānalam agrajānāṃ rājñāṃ tu puṣyeṇa sahottarāṇi/
sapauṣṇa^maitraṃ pitṛdaivataṃ ca prajāpater bhaṃ ca kṛṣīvalānām//

āditya^hasta^abhijid^āśvināni vaṇigjanānāṃ pravadanti *tāni[K.bhāni]/
mūla^trinetra^anila^vāruṇāni bhāny ugrajāteḥ *prabhaviṣṇutāyāḥ[K.prabhaviṣṇutāyām]//

saumya^aindra^citrā^vasudaivatāni sevājana^svāmyam upāgatāni/
sārpaṃ viśākhā śravaṇo bharaṇyaś caṇḍālajāter *abhinirdiśanti[K.iti nirdaśanti]//

ravi^ravisuta^bhogam āgataṃ kṣitisuta^bhedana^vakra^dūṣitam/
grahaṇagatam atha^ulkayā hataṃ niyatam uṣākara^pīḍitaṃ ca yat//

tad upahatam iti pracakṣate prakṛti^viparyaya^yātam eva vā/
nigadita^parivarga^dūṣaṇaṃ kathita^viparyayagaṃ samṛddhaye//
16 grahabhaktiyogādhyāyaḥ