Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Samhita · Chapter 104

104.01

pādau mūlaṃ jaṅghe ca rohiṇī jānunī[K.omitted] tathāśvinyaḥ/
ūrū ca āṣāḍhadvayam atha guhyaṃ phalgunī^*dvitayam[K.yugmam]//

104.02

kaṭir api ca kṛttikā pārśvayoś ca yamalā bhavanti bhadrapadāḥ/
kukṣisthā revatyo vijñeyam uro +anurādhā ca//

104.03

pṛṣṭhaṃ viddhi dhaniṣṭhāṃ[K.dhaniṣṭhā] bhujau viśākhā[K.viśākhāṃ] smṛtau karau hastaḥ//
aṅgulyaś ca punarvasur āśleṣāsaṃjñitāś ca nakhāḥ//

104.04

grīvā jyeṣṭhā *śravaṇaṃ śravaṇau[K.śravaṇau śravanaḥ] puṣyo mukhaṃ dvijāḥ svātiḥ/
hasitaṃ śatabhiṣag atha nāsikā maghā mṛgaśiro netre//

104.05

citrā lalāṭasaṃsthā śiro bharaṇyaḥ śiroruhāś ca^ārdrā/
nakṣatrapuruṣako +ayaṃ kartavyo rūpam icchadbhiḥ//

104.06

caitrasya bahula^pakṣe hy aṣṭamyāṃ mūlasaṃyute candre/
hy[K.omitted] upavāsaḥ kartavyo viṣṇuṃ sampūjya dhiṣṇyaṃ ca//

104.07

dadyād vrate samāpte ghṛtapūrṇaṃ bhājanaṃ suvarṇayutam/
viprāya kālaviduṣe saratnavastraṃ svaśaktyā ca//

104.08

annaiḥ kṣīraghṛta^utkaṭaiḥ saha guḍair viprān samabhyarcayed
dadyāt teṣu suvarṇa[K.tatha^eva]vastrarajataṃ lāvaṇyam icchan naraḥ/
pāda^ṛkṣāt prabhṛti kramād upavasann aṅga^ṛkṣanāmasv api
kuryāt keśava^pūjanaṃ svavidhinā dhiṣṇyasya pūjāṃ tathā//

104.09

pralamba^bāhuḥ pṛthu^pīna^vakṣāḥ kṣapākara^āsyaḥ sita^cāru^dantaḥ/
gajendra^gāmī kamala^āyata^akṣaḥ strī^citta^hārī smara^tulya^mūrtiḥ//

104.10

śarad^amala^pūrṇa^candra^dyuti^sadṛśa^mukhī saroja^dala^netrā/
rucira^daśanā sukarṇā bhramara^udara^sannibhaiḥ keśaiḥ//

104.11

puṃskokila^sama^vāṇī tāmroṣṭī[K.ū.tāmroṣṭhī] padma^patra^kara^caraṇā/
stanabhārā^nata^madhyā pradakṣiṇāvartayā nābhyā//

104.12

kadalī^kāṇḍa^nibha^ūruḥ[K.ū.ūrūḥ] suśroṇī vara^kukundarā subhagā/
suśliṣṭa^aṅguli^pādā bhavati pramadā *manuṣyaś ca[K.manuṣyo vā]//

104.13

yāvan nakṣatramālā vicarati gagane bhūṣayantī iha bhāsā
tāvan nakṣatrabhūto vicarati saha tair brahmaṇo +ahno +avaśeṣam/
kalpādau cakravartī bhavati hi matimāṃs tatkṣayāc ca^api bhūyaḥ
saṃsāre jāyamāno bhavati narapatir brāhmaṇo vā dhanāḍhyaḥ//

104.14

mṛgaśīrṣa^ādyāḥ keśava^nārāyaṇa^mādhavāḥ sagovindāḥ/
viṣṇu^madhusūdana^ākhyau trivikramo vāmanaś ca^eva//

104.15

śrīdhara^nāmā tasmāt sahṛṣīkeśaś ca padmanābhaś ca/
dāmodara ity ete māsāḥ proktā yathāsaṃkhyaṃ//

104.16

māsa^nāma samupoṣito naro dvādaśīṣu vidhivat prakīrtayan/
keśavam samabhipūjya tatpadaṃ yāti yatra nahi janmajaṃ bhayam//
105 upasaṃhārādhyāyaḥ

Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc