બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 104
પાદૌ મૂલં જઙ્ઘે ચ રોહિણી જાનુની[ક્.ઓમિત્તેદ્] તથાશ્વિન્યઃ।
ઊરૂ ચ આષાઢદ્વયમ્ અથ ગુહ્યં ફલ્ગુની^*દ્વિતયમ્[ક્.યુગ્મમ્]॥
કટિર્ અપિ ચ કૃત્તિકા પાર્શ્વયોશ્ ચ યમલા ભવન્તિ ભદ્રપદાઃ।
કુક્ષિસ્થા રેવત્યો વિજ્ઞેયમ્ ઉરો +અનુરાધા ચ॥
પૃષ્ઠં વિદ્ધિ ધનિષ્ઠાં[ક્.ધનિષ્ઠા] ભુજૌ વિશાખા[ક્.વિશાખાં] સ્મૃતૌ કરૌ હસ્તઃ॥
અઙ્ગુલ્યશ્ ચ પુનર્વસુર્ આશ્લેષાસંજ્ઞિતાશ્ ચ નખાઃ॥
ગ્રીવા જ્યેષ્ઠા *શ્રવણં શ્રવણૌ[ક્.શ્રવણૌ શ્રવનઃ] પુષ્યો મુખં દ્વિજાઃ સ્વાતિઃ।
હસિતં શતભિષગ્ અથ નાસિકા મઘા મૃગશિરો નેત્રે॥
ચિત્રા લલાટસંસ્થા શિરો ભરણ્યઃ શિરોરુહાશ્ ચ^આર્દ્રા।
નક્ષત્રપુરુષકો +અયં કર્તવ્યો રૂપમ્ ઇચ્છદ્ભિઃ॥
ચૈત્રસ્ય બહુલ^પક્ષે હ્ય્ અષ્ટમ્યાં મૂલસંયુતે ચન્દ્રે।
હ્ય્[ક્.ઓમિત્તેદ્] ઉપવાસઃ કર્તવ્યો વિષ્ણું સમ્પૂજ્ય ધિષ્ણ્યં ચ॥
દદ્યાદ્ વ્રતે સમાપ્તે ઘૃતપૂર્ણં ભાજનં સુવર્ણયુતમ્।
વિપ્રાય કાલવિદુષે સરત્નવસ્ત્રં સ્વશક્ત્યા ચ॥
અન્નૈઃ ક્ષીરઘૃત^ઉત્કટૈઃ સહ ગુડૈર્ વિપ્રાન્ સમભ્યર્ચયેદ્
દદ્યાત્ તેષુ સુવર્ણ[ક્.તથ^એવ]વસ્ત્રરજતં લાવણ્યમ્ ઇચ્છન્ નરઃ।
પાદ^ઋક્ષાત્ પ્રભૃતિ ક્રમાદ્ ઉપવસન્ન્ અઙ્ગ^ઋક્ષનામસ્વ્ અપિ
કુર્યાત્ કેશવ^પૂજનં સ્વવિધિના ધિષ્ણ્યસ્ય પૂજાં તથા॥
પ્રલમ્બ^બાહુઃ પૃથુ^પીન^વક્ષાઃ ક્ષપાકર^આસ્યઃ સિત^ચારુ^દન્તઃ।
ગજેન્દ્ર^ગામી કમલ^આયત^અક્ષઃ સ્ત્રી^ચિત્ત^હારી સ્મર^તુલ્ય^મૂર્તિઃ॥
શરદ્^અમલ^પૂર્ણ^ચન્દ્ર^દ્યુતિ^સદૃશ^મુખી સરોજ^દલ^નેત્રા।
રુચિર^દશના સુકર્ણા ભ્રમર^ઉદર^સન્નિભૈઃ કેશૈઃ॥
પુંસ્કોકિલ^સમ^વાણી તામ્રોષ્ટી[ક્.ઊ.તામ્રોષ્ઠી] પદ્મ^પત્ર^કર^ચરણા।
સ્તનભારા^નત^મધ્યા પ્રદક્ષિણાવર્તયા નાભ્યા॥
કદલી^કાણ્ડ^નિભ^ઊરુઃ[ક્.ઊ.ઊરૂઃ] સુશ્રોણી વર^કુકુન્દરા સુભગા।
સુશ્લિષ્ટ^અઙ્ગુલિ^પાદા ભવતિ પ્રમદા *મનુષ્યશ્ ચ[ક્.મનુષ્યો વા]॥
યાવન્ નક્ષત્રમાલા વિચરતિ ગગને ભૂષયન્તી ઇહ ભાસા
તાવન્ નક્ષત્રભૂતો વિચરતિ સહ તૈર્ બ્રહ્મણો +અહ્નો +અવશેષમ્।
કલ્પાદૌ ચક્રવર્તી ભવતિ હિ મતિમાંસ્ તત્ક્ષયાચ્ ચ^અપિ ભૂયઃ
સંસારે જાયમાનો ભવતિ નરપતિર્ બ્રાહ્મણો વા ધનાઢ્યઃ॥
મૃગશીર્ષ^આદ્યાઃ કેશવ^નારાયણ^માધવાઃ સગોવિન્દાઃ।
વિષ્ણુ^મધુસૂદન^આખ્યૌ ત્રિવિક્રમો વામનશ્ ચ^એવ॥
શ્રીધર^નામા તસ્માત્ સહૃષીકેશશ્ ચ પદ્મનાભશ્ ચ।
દામોદર ઇત્ય્ એતે માસાઃ પ્રોક્તા યથાસંખ્યં॥
માસ^નામ સમુપોષિતો નરો દ્વાદશીષુ વિધિવત્ પ્રકીર્તયન્।
કેશવમ્ સમભિપૂજ્ય તત્પદં યાતિ યત્ર નહિ જન્મજં ભયમ્॥
105 ઉપસંહારાધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0