Brihat Samhita · Chapter 10

śravaṇa^anila^hasta^ārdrā^bharaṇī^bhāgya^upagaḥ suto +arkasya/
pracura^salila^upagūḍhāṃ karoti dhātrīṃ yadi snigdhaḥ//

ahi^varuṇa^purandara^daivateṣu sukṣema^kṛn na ca^atijalam/
kṣut^śastra^avṛṣṭi^karo mūle pratyekam api vakṣye//

turaga^turagopacāraka^kavi^vaidya^amātya^hā^arkajo +aśvigataḥ/
yāmye nartaka^vādaka^geya^jña^kṣudra^naikṛtikān//

bahulāsthe pīḍyante saure +agnyupajīvinaś camūpāś ca/
rohiṇyāṃ kośala^madra^kāśi^pañcāla^śākaṭikāḥ//

mṛgaśirasi vatsa^yājaka^yajamāna^āryajana^madhyadeśās ca/
raudra^sthe *pārata^ramaṭhās tailika^rajaka[K.pāratarātailikarajaka]^caurāś ca//

āditye pāñcanada^pratyanta^surāṣṭra^sindhu^sauvīrāḥ/
puṣye ghāṇṭhika^ghauṣika^yavana^vaṇik^kitava^kusumāni//

sārpe jalaruha^sarpāḥ pitrye bāhlīka^cīna^gāndhārāḥ/
śūlika^pārata^vaiśyāḥ koṣṭhāgārāṇi vaṇijaś ca//

bhāgye rasa^vikrayiṇaḥ paṇya^strī^kanyakā^mahārāṣṭrāḥ/
āryamṇe nṛpa^guḍa^lavaṇa^bhikṣuka^ambūni takṣaśilā//

haste nāpita^cākrika^caura^bhiṣak^sūcikā dvipa^grāhāḥ/
bandhakyaḥ kauśalakā mālākārāś ca pīḍyante//

citrāsthe pramadājana^lekhaka^citrajña^citrabhāṇḍāni/
svātau māgadha^cara^dūta^sūta^potaplava^naṭa^ādyāḥ//

aindrāgnākhye traigarta^cīna^kaulūta^kuṅkumaṃ lākṣā/
sasyāny atha māñjiṣṭhaṃ kausumbhaṃ ca kṣayaṃ yāti//

maitre kulūta^taṅgaṇa^khasa^kāśmīrāḥ samantri^cakracarāḥ/
upatāpaṃ yānti ca ghāṇṭikā vibhedaś ca mitrāṇām//

jyeṣṭhāsu nṛpa^purohita^nṛpa^satkṛta^śūra^gaṇa^kula^śreṇyaḥ/
mūle tu kāśi^kośala^pāñcāla^phala^auṣadhī^yodhāḥ//

āpye +aṅga^vaṅga^kauśala^girivrajā magadha^puṇḍra^mithilāś ca/
upatāpaṃ yānti janā vasanti ye tāmraliptyāṃ ca//

viśveśvare +arkaputraś caran daśārṇān nihanti yavanāṃś ca/
ujjayinīṃ śabarān pāriyātrikān kuntibhojāṃś ca//

śravaṇe rāja^adhikṛtān viprāgrya^bhiṣak^purohita^kaliṅgān/
vasubhe magadheśa^jayo vṛddhiś ca dhaneṣv adhikṛtānām//

sāje śatabhiṣaji bhiṣak^kavi^śauṇḍika^paṇya^nīti*vṛttīnām[K.varttānām]/
āhirbudhnye nadyo yānakarāḥ strī^hiraṇyaṃ ca//

revatyāṃ rāja^bhṛtāḥ krauñca^dvīpa^āśritāḥ śaratsasyam/
śabarāś ca nipīḍyante yavanāś ca śanaiścare carati//

yadā viśākhāsu mahendra^mantrī sutaś ca bhānor dahana^ṛkṣa^yātaḥ/
tadā prajānām anayo +atighoraḥ pura^prabhedo gatayor bham ekam//

aṇḍajahā ravijo yadi citraḥ kṣudbhayakṛd yadi pīta^mayūkhaḥ/
śastra^bhayāya ca raktasavarṇo bhasmanibho bahu^vairakaraś ca//

vaidūryakānti^vimalaḥ śubhakṛt prajānāṃ
bāṇa^atasīkusuma^varṇa^nibhaś ca śastaḥ/
*yaṃ ca^api[K.pañca^api] varṇam upagacchati tatsavarṇān
sūryātmajaḥ kṣayatīti muni^pravādaḥ//
11 ketucārādhyāyaḥ