બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 10

શ્રવણ^અનિલ^હસ્ત^આર્દ્રા^ભરણી^ભાગ્ય^ઉપગઃ સુતો +અર્કસ્ય।
પ્રચુર^સલિલ^ઉપગૂઢાં કરોતિ ધાત્રીં યદિ સ્નિગ્ધઃ॥

અહિ^વરુણ^પુરન્દર^દૈવતેષુ સુક્ષેમ^કૃન્ ન ચ^અતિજલમ્।
ક્ષુત્^શસ્ત્ર^અવૃષ્ટિ^કરો મૂલે પ્રત્યેકમ્ અપિ વક્ષ્યે॥

તુરગ^તુરગોપચારક^કવિ^વૈદ્ય^અમાત્ય^હા^અર્કજો +અશ્વિગતઃ।
યામ્યે નર્તક^વાદક^ગેય^જ્ઞ^ક્ષુદ્ર^નૈકૃતિકાન્॥

બહુલાસ્થે પીડ્યન્તે સૌરે +અગ્ન્યુપજીવિનશ્ ચમૂપાશ્ ચ।
રોહિણ્યાં કોશલ^મદ્ર^કાશિ^પઞ્ચાલ^શાકટિકાઃ॥

મૃગશિરસિ વત્સ^યાજક^યજમાન^આર્યજન^મધ્યદેશાસ્ ચ।
રૌદ્ર^સ્થે *પારત^રમઠાસ્ તૈલિક^રજક[ક્.પારતરાતૈલિકરજક]^ચૌરાશ્ ચ॥

આદિત્યે પાઞ્ચનદ^પ્રત્યન્ત^સુરાષ્ટ્ર^સિન્ધુ^સૌવીરાઃ।
પુષ્યે ઘાણ્ઠિક^ઘૌષિક^યવન^વણિક્^કિતવ^કુસુમાનિ॥

સાર્પે જલરુહ^સર્પાઃ પિત્ર્યે બાહ્લીક^ચીન^ગાન્ધારાઃ।
શૂલિક^પારત^વૈશ્યાઃ કોષ્ઠાગારાણિ વણિજશ્ ચ॥

ભાગ્યે રસ^વિક્રયિણઃ પણ્ય^સ્ત્રી^કન્યકા^મહારાષ્ટ્રાઃ।
આર્યમ્ણે નૃપ^ગુડ^લવણ^ભિક્ષુક^અમ્બૂનિ તક્ષશિલા॥

હસ્તે નાપિત^ચાક્રિક^ચૌર^ભિષક્^સૂચિકા દ્વિપ^ગ્રાહાઃ।
બન્ધક્યઃ કૌશલકા માલાકારાશ્ ચ પીડ્યન્તે॥

ચિત્રાસ્થે પ્રમદાજન^લેખક^ચિત્રજ્ઞ^ચિત્રભાણ્ડાનિ।
સ્વાતૌ માગધ^ચર^દૂત^સૂત^પોતપ્લવ^નટ^આદ્યાઃ॥

ઐન્દ્રાગ્નાખ્યે ત્રૈગર્ત^ચીન^કૌલૂત^કુઙ્કુમં લાક્ષા।
સસ્યાન્ય્ અથ માઞ્જિષ્ઠં કૌસુમ્ભં ચ ક્ષયં યાતિ॥

મૈત્રે કુલૂત^તઙ્ગણ^ખસ^કાશ્મીરાઃ સમન્ત્રિ^ચક્રચરાઃ।
ઉપતાપં યાન્તિ ચ ઘાણ્ટિકા વિભેદશ્ ચ મિત્રાણામ્॥

જ્યેષ્ઠાસુ નૃપ^પુરોહિત^નૃપ^સત્કૃત^શૂર^ગણ^કુલ^શ્રેણ્યઃ।
મૂલે તુ કાશિ^કોશલ^પાઞ્ચાલ^ફલ^ઔષધી^યોધાઃ॥

આપ્યે +અઙ્ગ^વઙ્ગ^કૌશલ^ગિરિવ્રજા મગધ^પુણ્ડ્ર^મિથિલાશ્ ચ।
ઉપતાપં યાન્તિ જના વસન્તિ યે તામ્રલિપ્ત્યાં ચ॥

વિશ્વેશ્વરે +અર્કપુત્રશ્ ચરન્ દશાર્ણાન્ નિહન્તિ યવનાંશ્ ચ।
ઉજ્જયિનીં શબરાન્ પારિયાત્રિકાન્ કુન્તિભોજાંશ્ ચ॥

શ્રવણે રાજ^અધિકૃતાન્ વિપ્રાગ્ર્ય^ભિષક્^પુરોહિત^કલિઙ્ગાન્।
વસુભે મગધેશ^જયો વૃદ્ધિશ્ ચ ધનેષ્વ્ અધિકૃતાનામ્॥

સાજે શતભિષજિ ભિષક્^કવિ^શૌણ્ડિક^પણ્ય^નીતિ*વૃત્તીનામ્[ક્.વર્ત્તાનામ્]।
આહિર્બુધ્ન્યે નદ્યો યાનકરાઃ સ્ત્રી^હિરણ્યં ચ॥

રેવત્યાં રાજ^ભૃતાઃ ક્રૌઞ્ચ^દ્વીપ^આશ્રિતાઃ શરત્સસ્યમ્।
શબરાશ્ ચ નિપીડ્યન્તે યવનાશ્ ચ શનૈશ્ચરે ચરતિ॥

યદા વિશાખાસુ મહેન્દ્ર^મન્ત્રી સુતશ્ ચ ભાનોર્ દહન^ઋક્ષ^યાતઃ।
તદા પ્રજાનામ્ અનયો +અતિઘોરઃ પુર^પ્રભેદો ગતયોર્ ભમ્ એકમ્॥

અણ્ડજહા રવિજો યદિ ચિત્રઃ ક્ષુદ્ભયકૃદ્ યદિ પીત^મયૂખઃ।
શસ્ત્ર^ભયાય ચ રક્તસવર્ણો ભસ્મનિભો બહુ^વૈરકરશ્ ચ॥

વૈદૂર્યકાન્તિ^વિમલઃ શુભકૃત્ પ્રજાનાં
બાણ^અતસીકુસુમ^વર્ણ^નિભશ્ ચ શસ્તઃ।
*યં ચ^અપિ[ક્.પઞ્ચ^અપિ] વર્ણમ્ ઉપગચ્છતિ તત્સવર્ણાન્
સૂર્યાત્મજઃ ક્ષયતીતિ મુનિ^પ્રવાદઃ॥
11 કેતુચારાધ્યાયઃ