Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 46
atha daśādhyāya
sarvajño'si maharṣe tvaṃ kṛpayā dīnavatsala |
daśāḥ katividhāḥ santi tanme kathaya tattvataḥ
sādhu pṛṣṭaṃ svayā vipra lokānugrahakāriṇā |
kathayāmi tavāgre'haṃ daśabhedānanekaśaḥ
daśābahuvidhāstāsu mukhyā viṃśottarī matā |
kaiścidaṣṭottarī kaiścit kathitā ṣoḍaśottarī
dvādaśābdottarī vipra daśā pañcottarī tathā |
daśā śatasamā tadvat caturāśītivatsarā
dvisaptatisamā ṣaṣṭisamā ṣaḍtriṃśavatsarā |
nakṣatrādhārikāścetāḥ kathitāḥ pūrvasūribhiḥ
athā kāladaśā cakradaśā proktā munīśvaraiḥ |
kālacakradaśā cā'yā mānyāsarvadaśāsu yā
daśā'tha caraparyāyā sthirākhyā ca daśā dvija |
kendrādya ca daśā jñeyā kārakādigrahodbhavā
brahmagrahāśritarkṣādyā daśā proktā tu kenacit |
māṇḍūkī ca daśā nāma tathā sthūladaśā smṛtā
yogārdhajadaśā vipra dṛgdaśā ca tataḥ param |
trikoṇākhyā daśā nāma tathā rāśidaśā smṛtā
pañcasvaradaśā vipra vijñeyā yoginīdaśā |
daśā paiṇḍī tathāṃśī ca naisargikadaśā tathā
aṣṭavargadaśa sandhyādasā pācakasaṃjñikā |
anyāstārādaśādyāśca na svargāḥ sarvasammatāḥ
kṛttikātaḥ samārabhya trirāvṛtya daśādhipāḥ |
ācaṃkurāguśabukeśupūrvā vihagāḥ kramāt
vahnibhājjanmabhaṃ yāvad yā saṃkhyā navataṣṭitā |
śeṣāddaśādhipo jñeyastamārabhya daśāṃ nayet
viṃśottaraśataṃ pūrṇamāyuḥ pūrvamudāhṛtam |
kalai viṃśottarī tasmād daśā mukhyā dvijottama
daśāsamāḥ kramādeṣāṃ ṣaḍ daśā'śvā gajendavaḥ |
nṛpālā navacandrāśca navacandrā nagā nakhāḥ
daśāmanāṃ bhayātaghnaṃ bhabhogena hṛtaṃ phalam |
daśāyā bhuktavarṣādya bhogyaṃ mānād viśodhitam
lagneśāt kendrakoṇasthe rāhau lagnaṃ vinā sthite |
aṣṭottarī daśā vipra vijñeyā raudrabhāditaḥ
catuṣkaṃ tritayaṃ tasmāt catuṣkaṃ tritayaṃ punaḥ |
evaṃ svajanmabhaṃ yāvad vigaṇayya yathākramam
sūryaścandraḥ kujaḥ saumyaḥ śanirjīvastamo bhṛguḥ |
ete daśādhipā vipra jñeyāḥ ketuṃ vinā grahāḥ
rasāḥ pañcendavo nāgāḥ saptacandrāśca khendavaḥ |
go'bjāḥ sūryāḥ kunetrāśca ravyādīnāṃ daśāsamāḥ
daśābdāṃghriśca pāpānāṃ śubhānāṃ tryaṃśa eva hi |
ekaikabhe daśāmānaṃ vijñeyaṃ dvijasattama
tatastadyātabhogādhyāṃ bhuktaṃ bhogyaṃ ca sādhayet |
viṃśottarīvadevātra tatastatphalamādiśet
kṛṣṇapakṣe divā janma śuklapakṣe tathā niśi |
tadā hyaṣṭottarī cintyā phalārthañca viśeṣataḥ
candrahorāgate kṛṣṇe sūryahorāgate sitee |
lagne nṛṇāṃ phalajñaptyai vicintyā ṣoḍaśottarī
puṣyabhājjanmabhaṃ yāvad yā saṃkhyā gajataṣṭitā |
ravirbhaumo gururmandaḥ ketuścandro budho bhṛguḥ
iti kramād daśādhīśāḥ jñeyā rāhuṃ vinā grahāḥ |
rudrādyekottarāḥ saṃkhyā dhṛtyantaṃ vatsarāḥ kramāt
śukrāṃśake prajātasya vicintyā dvādaśottarī |
janmabhāt pauṣṇabhaṃ yāvat saṃkhyā hi vasutaṣṭitā
sūryo guruḥ śikhī jño'guḥ kujo mando niśākaraḥ |
vinā śukraṃ daśādhīśā dvicayāt saptataḥ samāḥ
arkāṃśa karkalagne pañcottarī matā |
mitrarkṣājjanmabhaṃ yāvat saṃkhyā saptavibhājitā
ekādiśeṣe vijñyāḥ kramātsaptadaśādhipāḥ |
ravirjño'rkasuto bhaumaḥ śukraścandro vṛhaspatiḥ
ekottarācca vijñeyā dvādaśādyāḥ kramātsamāḥ |
dhṛtyantāḥ saptakheṭānāṃ rāhuketū vinā dvija
vargottamagate lagne daśā cintyā śatābdikā |
pauṣṇbhājjanmaparyantaṃ gaṇayet saptabhirbhajet
śeṣāṅke ravito jñeyā daśā śatasamāhvayā |
raviścandro bhṛgurjñaśca jīvo bhaumaḥ śanistathā
kramadete daśādhīśā bāṇā bāṇā diśo daśa |
nakhā nakhāḥ kharāmāśca samājñeyā dvijottama
karmeśe karmage jñeyā caturāśītikā daśā |
pavanājjanmabhaṃ yāvad yā saṇkhyā saptabhājitā
śeṣe ravīndubhaumajñā guruśukraśanaiścarāḥ |
daśādhīśāḥ kramādeṣāṃ jñeyā dvādaśavatsarāḥ
mūlājjanmarkṣaparyantaṃ gaṇayedaṣṭabhirbhajet |
śeṣāddaśādhīpā jn' eyā aṣṭau ravyādayaḥ kramāt
nava varṣāṇi sarveṣāṃ viketūnāṃ nabhaḥsadām |
lagneśe saptame yasya lagne vā saptamādhipe
cintanīyā daśā tasya dvisaptatisamāhvayā |
viṃśottarīvadatrā'pi bhuktaṃ bhogyaṃ ca sādhayet
yadārko lagnarāśisthaścintyā ṣaṣṭisamā tadā |
dāsrāt trayaṃ catuṣkaṃ ca trayaṃ ceti punaḥ punaḥ
gurvarkabhūsutānāṃ ca daśā daśa daśābdakāḥ |
tataḥ śaśijñaśukrārkaputrāgūnāṃ rasābdakāḥ
śravaṇājjanmabhaṃ yāvat saṃkhyā vasuvibhājitā |
śeṣe candraravījyārabudhārkibhṛgurāhavaḥ
kramāddaśādhipāsteṣāmekādyekottarāḥ samā |
lagne dine'rkahorāyāṃ candrahorāgate niśi
sūryasyā'rdhāstayaḥ pūrvaṃ parastādūdayādapi |
pañca pañca ghaṭī sandhyā daśanāḍī prakīrtitā
sandhyādvayañca viṃśatyā nāḍikābhiḥ prakīrtitam |
dinasya viṃśatirghaṭyaḥ pūrṇasaṃjñā udāhṛtāḥ
niśāyāḥ mugdhasaṃjñāśca ghaṭikā viṃśatiśca yāḥ |
sūryodaye ca yā sandhyā khaṇḍākhyā da/sanāḍikā
astakāle ca yā sandhyā sudhākhyā daśanāḍikā |
pūrṇamugdhaghaṭīmāne dviguṇe tithibhirbhajet
tathā khaṇḍasudhāghaṭyau caturghne tithibhirbhajet |
labdhaṃ varṣādikaṃ mānaṃ sūryādīnāṃ khacāriṇām
ekādisaṃkhyayā nighnaṃ daśāmānaṃ pṛthak kramāt |
rāhuketuyutānāṃ ca navānāṃ kālasaṃjñakam
rātrau lagnāśritādrāśerdine lagneśvarāśritām |
sandhyāyāṃ vittabhāvasthānneyā cakradaśā budhaiḥ
daśā varṣāṇi rāśīnāmekaikasya daśāmitiḥ |
kramāccakrasthitānāñca vijñātavyā dvijottama
athā'haṃ śaṅkaraṃ natvā kālacakradaśāṃ bruve |
pārvatyai kathitā pūrvaṃ sādaraṃ yā pinākinā
tasyāḥ sāraṃ samuddhṛtya tavāgre dvijamandana |
śubhā'śubhaṃ manuṣyāṇāṃ yathā jānanti paṇḍitāḥ
dvādaśāraṃ likheccakraṃ tiryagūrghvasamānakam |
gṛhā dvādaśa jāyante savye'savye dvidhā dvija
dvitīyādiṣu koṣṭheṣu rāśīn meṣādikān likhet |
evaṃ dvādaśarāśyākhyaṃ kālacakramudīritam
aśvinyāditrayaṃ savyamārge cakre vyavasthitam |
rohiṇyāditrayaṃ caivamapasavye vyavisthitam
evamṛkṣavibhāgaṃ hi kṛtvā cakraṃ samuddharet |
aśvinyaditihastakṣemūlaproṣṭhapadābhidhāḥ
vahnivātādiviśvarkṣarevatyaḥ savyatārakāḥ |
etaddaśoṣupādānāmaśvinyādau ca vīkṣayet
dehajīvau kathaṃ vīkṣyau nakṣatrāṇāṃ padeṣu ca |
viśadaṃ tatprakāraṃ ca maitreya kathayāmayaham
dehajīvau meṣacāpau dāsrādyacaraṇasya ca |
meṣādyāścāpaparyantaṃ rāśipāśca daśādhipāḥ
mṛgayugme dehajīvau dvitīyacaraṇe smṛtau |
kramāt mithunaparyantaṃ rāśipāśca daśādhipāḥ
dāsrādidaśatārāṇāṃ tṛtīyacaraṇe dvija |
gaurdeho mithunaṃ jīvo dvyekārkeśadaśāṅkapāḥ
kvakṣirāmarkṣanāthāśca daśādhipatayaḥ kramāt |
aśvinyādidaśauḍūnāṃ caturthacaraṇe tathā
karkamīnau dehajīvau karkādinavarāśipāḥ |
daśādhīśāśca vijñeyā navaite dvijasattama
yamejyacitrātoyarkṣā'hīrbudhnyāḥ savyatārakāḥ |
etatpañcoḍupādānāṃ bharaṇyādau vicintayet
yāmyaprathamapādasya dehajīvāvalirjhaṣaḥ |
nāgāgartupayodhīṣurāmākṣīndvarkabheśvarāḥ
yāmyadvitīyapādasya dehajīvau ghaṭāṅgane |
rudradiṅnandacandrākṣirāmābdhīṣvaṅgabheśvarāḥ
yāmyatṛtīyapādasya dehajīvau tulāṅgane |
saptāṣṭāṅkadigīśārkagajādriramabheśvarāḥ
karko deho dhanurjīvo yāmyaturyapade dvija |
vedabāṇāgninetrendusūryeśāśāṅkabheśvarāḥ
saptamevaṃ vijānīyādasavyaṃ kathayāmyaham |
dvādaśārāṃ likheccakaṃ pūrvavad dvijasattama
dvitīyādiṣu koṣṭheṣu vṛścikād vyastamālikheet |
rohiṇī ca maghā dvīśaḥ karṇaśceti catuṣṭayam
uktaṃ cā'savyanākṣatraṃ pūrvācāryairdvijottama |
etadvedoḍupādānāṃ rohinīvannirīkṣayet
rohiṇyādipade dehajīvau karkidhanurdharau |
navadigrudrasūryendunetrāgnoṣvabdhibheśvarāḥ
dhātṛdvitīcaraṇe dehajīvau tulastriyau |
aṅkāgavasusūryeśadigaṅkavasujūkapāḥ
tṛtīyacaraṇe brāhma deehajīvau ghaṭāṅgane |
ṣaḍbāṇabdhiguṇakṣīndunandadigrudrabheśvarāḥ
rohiṇyantapade dehajīvāvalijaṣau smṛtau |
sūryendudviguṇeṣvabdhitarkaśailāṣṭabheśvarāḥ
cāndraraudrabhagāryamṇamitrenduvasuvāruṇam |
etattārāṣṭakaṃ vijñairvijñeyaṃ cāndravat kramāt
karko deho jhaṣo jīvo mṛgādyacaraṇe dvija |
vyastānmīnādikarkāntarāśipāśca daśādhipāḥ
gaurdeho mithunaṃ jīvo dvitīyacaraṇe mṛge |
tridvyekāṅkadiśīśārkacandrākṣibhavanādhipāḥ
dehajīvau nakrayugme tṛtīyacaraṇe mṛge |
tribāṇābdhirasāgāṣṭasūryeśadaśabheśvarāḥ
meṣo deho dhanurjīvo caturthacaraṇe mṛge |
vyastāccāpādimeṣāntarāśipāśca daśādhipāḥ
apasavyagaṇe tvevaṃ dehajīvadaśādikam |
pārvatyai śambhunā proktamidāvīṃkathitaṃ mayā
keṣāṃ ca kati varṣāṇi daśeśānāṃ mahāmune |
daśāyā bhuktabhogyādyaṃ tadārambha pracakṣva me
bhūtaikaviṃśagirayo navadikṣoḍaśābdhayaḥ |
sūryādīnāṃ daśābdhāḥ syū rāśīnāṃ svāmino vaśāt
narasya janmakāle vā praśnakāle yadaṃśakaḥ |
tadādinavarāśināmabdāstasyāyurucyate
sampūrṇāyurbhavedādāvardhamaṃśasya madhyake |
aṃśānte paramaṃ kaṣṭamityāhurapare budhāḥ
jñātvaivaṃ sphuṭasiddhāntaṃ rāśyaṃśaṃ gaṇayed budhaḥ |
anupātena vakṣyāmi tadupāyamataḥ param
gatatārāstribhirbhaktāḥ śeṣaṃ caiva caturguṇam |
vartamānapadenāḍhyaṃ rāśīnāmaṃśako bhavet
meṣe śataṃ vṛṣe'kṣāṣṭau mithune trigajāḥ samāḥ |
karkaṭe'ṅgagajāḥ proktāstāvantastattrikoṇayoḥ
jano yatrāṃśake jāto gatanāḍīpalādibhiḥ |
tadāṃśasya hatāḥ svābdāḥ pañcabhūmivibhājitāḥ
evaṃ mahādaśārambho bhavedaṃśādyathā kramāt |
gaṇayennavaparyantaṃ tattadāyuḥ prakīrtitam
padasya bhuktaghaṭyādyaiḥ svābdamānaṃ hataṃ tataḥ |
bhabhogāṃghrihṛtaṃ bhuktaṃ bhogyaṃ mānād viśodhitam
candrāṅkāṃśakalā bhuktāḥ svābdamānahatā hṛtāḥ |
dviśatyā bhuktavarṣādyaṃ jñeyaṃ bhogyaṃ tato budhaiḥ
savyākhye prathamāṃśo yaḥ sa deha iti kathyate |
antyāṃśo jīvasaṃjñaḥ syād vilomamapasavyake
dehādiṃ gaṇayet savye jīvādimapasavyake |
evaṃ vijñāya daivajñastatastatphalamādiśet
kālacakragatiḥ proktā tridhā pūrvamaharṣibhiḥ |
maṇḍūkākhyā gatiścaikā markaṭīsaṃjñakā'parā
siṃhāvalokanākhyā ca tṛtīyā parikīrtitā |
utplutya gamanaṃ vijñā maṇḍūkākhyaṃ pracakṣate
pṛṣṭhato gamanaṃ nāma markaṭīsaṃjñakaṃ tathā |
vāṇācca navaparyantaṃ gatiḥ siṃhāvalokanam
kanyākarkaṭayoḥ siṃhayugmayormaṇḍūykī gatiḥ |
karkakesariṇorevaṃ kathyate markaṭīṃ gatiḥ
mīnavṛścikayoścāpameṣayoḥ saiṃhikī gatiḥ |
iti sañcintya vijñeyaṃ kālacakradaśāphalam
maṇḍūkagatikāle hi savye bandhujane bhayam |
pitrorvā viṣaśastrāgnijvaracorādijaṃ bhayam
kesarīyugmamaṇḍūke māturmaraṇmādiśet |
svamṛtiṃ rājabhitiṃ vā sannipātabhayaṃ bhavet
markaṭīgamane savye dhanadhānyapaśukṣayaḥ |
piturmaraṇamālasyaṃ tatsamānāṃ ca va mṛtiḥ
savye siṃhāvaloke tu paśubhītirbhavennṛṇām |
suhṛtsnehādināśaśca samānajanapīḍanam
patanaṃ vāpi kūpādau viṣaśasrtāgnijaṃ bhayam |
vāhanāt patanaṃ vāpi jvarārtiḥ sthānanāśanam
maṇḍūkagamane vāme strīsutādiprapīḍanam |
jvaraṃ ca śvāpadād bhītiṃ vaded vijñaḥ padacyutim
markaṭīgamane vā'pi jalabhītiṃ padacyutim |
piturnāśaṃ nṛpakrodhaṃ durgāraṇyāṭanaṃ vadet
siṃhāvalokane vāme padabhraṃśaḥ piturmṛtiḥ |
tatsamānamṛtirvā'pi phalamevaṃ vicintayet
mīnāt tu vṛścike yāte jvaro bhavati niścitaḥ |
kanyātaḥ karkaṭe yāte bhrātṛbandhuvināśanam
siṃhāttu mithune yāte striyā vyādhirbhaved dhruvam |
karkaṭācca harau yāte vadho bhavati dehinām
pitṛbandhumṛtiṃ vidyāccāpānmeṣe gate punaḥ |
bhayaṃ pāpakhagairyukte śubhakheṭayute śubham
śubhaṃ vā'pyaśubhaṃ vā'pi kālacakradaśāphalam |
rāśidikbhāgato vāpi pūrvādidigtabhaścarāt
taddigāvabhāge vaktavyaṃ taddaśāsamaye nṛṇām |
yathopadeśamārgeṇa sarveṣāṃ dvijasattama
kanyātaḥ karkaṭe yāte pūrvabhāge mahatphalam |
uttaraṃ deśamāśritya śubhā yātrā bhaviṣyati
siṃhāttu mithune yāte pūrvabhāgaṃ vivarjayet |
kāryānte'pi ca naiṛtyāṃ sukhaṃ yātrā bhaviṣyati
karkaṭāt siṃhabhe yāte kāryahāniśca dakṣiṇe |
dakṣiṇāṃ diśamāśritya pratyagāgamanaṃ bhavet
mīnāttu vṛścike yāte udag gacchati saṅkaṭam |
cāpācca makare yāte saṅkaṭaṃ jāyate dhruvam
cāpānmeṣe tu yātrāyāṃ vyādhirbandho mṛtirbhavet |
vṛścike tu sukhaṃ sampat strīprāptiśca dvijottama
siṃhācca karkaṭe yāte pascimāṃ varjayeddiśam |
śubhayoge śubhaṃ brūyādaśubhe tvaśubhaṃ phalam
śūraścauraśca meṣāṃśe lakṣmīvāṃśca vṛṣāṃśake |
mithunāṃśe bhavejjñānī karkāṃśe nṛpatirbhavet
siṃhāṃśe rājamānyaśca kanyāṃśe paṇḍito bhavet |
tulāṃśe rājamantrī syād vṛścikāṃśe ca nirdhanaḥ
cāpāṃśe jñānasampanno marakāṃśe ca pāpakṛt |
kumbhāṃśe ca vaṇikkarmā mīnāṃśe dhanadhānyavān
deho jīvo'thavā yukto ravibhaumārkirāhubhiḥ |
ekaikayoge mṛtyuḥ syād bahuyoge tu kā kathā
krūrairyukte tanau rogaṃ jīve yukte mahad bhayam |
ādhī rogo bhaved dvābhyā.mapamṛtyusrtibhirbhavet
caturbhirmṛtimāpanno dehe jīve'śubhairyute |
yugapaddehajīvau ca krūragrahayutau tadā
rājacorādibhītiśca mṛtiścāpi na saṃśayaḥ |
vahnivādhā ravau jñeyā kṣīṇendau ca jalād bhayam
kuje śastrakṛtā pīḍā vāyuvādhā budhe bhavet |
gulmavādhā śanau jñeyā rāhau ketau viṣād bhayam
dehajīvagṛhe yāto budho jīvo'thavā bhṛguḥ |
sukhasmpatkarāḥ sarve rogaśokavināśanāḥ
miśragṛhaiśca saṃyukte miśraṃ phalamavāpnuyāt |
pāpakṣetradaśākāle dehajīvau tu duḥkhitau |
śubhakṣetradaśākāle śubhaṃ bhavati niścitam
śubhayuktāśubhakṣetradaśā miśraphalā smṛtā |
krūrayuktaśubhakṣetradaśā miśraphalā tathā
janānāṃ janmakāle tu yo rāśistanubhāvagaḥ |
tasya cakradaśākāle dehārogyaṃ sukhaṃ mahat
śubhe pūrṇasukhaṃ pāpe dehe rogādisambhavaḥ |
svoccādigatakheṭāḍhye rājyamānadhanāptayaḥ
dhanabhāve ca yo rāśistasya cakradaśā yadā |
tadā subhojana.m putrastrisukhaṃ ca dhanāptayaḥ
vidyāptirvākpaṭutvaṃ ca sugoṣṭhyā kālayāpanam |
śubharkṣe phalamevaṃ syāt pāpabhe phalamanyathā
tṛtīyabhāvarāśestu kālacakradaśā yadā |
tadā bhrātṛsukhaṃ śauryaṃ dhairyaṃ cāpi mahatsukham
svarṇābharaṇavastrāptiḥ sammānaṃ rājasaṃsadi |
śubharkṣe phalamevaṃ syāt pāparkṣe phalamanyathā
sukhabhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
tadā bandhusukhaṃ bhūmigṛharājyasukhāptayaḥ
ārogyamarthalābhaśca vastravāhanajaṃ sukham |
śubharkṣe śobhanaṃ jñeyaṃ pāpabhe phalamanyathā
sutabhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
sutastrīrājyasaukhyāptirārogyaṃ mitrasaṃgamaḥ
vidyābuddhiyaśolābho dhairyaṃ ca vikramodayaḥ |
śubharāśau śubhaṃ pūrṇaṃ pāparkṣe phalamanyathā
ripubhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
tadā corādibhūpāgniviṣaśastrabhayaṃ mahat
pramehagulmapaṇḍvādirogāṇāmapi saṃbhavaḥ |
pāparkṣe phalamevaṃ syāt śubharkṣe miśramādiśet
jāyābhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
tadā pāṇigrahaḥ patnīputralābhādikaṃ sukham
kṛṣiyodhanavastrāptirnṛpapūjā mahadyaśaḥ |
śubharāśau phalaṃ pūrṇaṃ pāparāśau ca taddalam
mṛtyubhāvasthitarkṣasya kālacakradaśā tadā |
sthānanāśaṃ mahad duḥkhaṃ bandhunāśaṃ dhanakṣayam
dāridryamannavidvopamaribhītiṃ ca nirdiśet |
pāparāśau phalaṃ pūrṇaṃ śubharāśau ca taddalam
dharmabhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
tadā putrakalatrārthakṛṣigehasukhaṃ vadet
satkarmadharmasaṃsiddhiṃ mahajjanaparigraham |
śubharāśau śubhaṃ pūrṇaṃ pāparāśau ca taddalam
karmabhāvagatarkṣasya kālacakradaśā yadā |
rājyāptirbhūpasammānaṃ putradārādijaṃ sukham
satkarmaphalamaiśvaryaṃ sadgoṣṭhyā kālayāpanam |
śubharāśau phalaṃ pūrṇaṃ pāparāśau ca miśritam
lābhabhāvasthitarkṣasya kālacakradaśā yadā |
putrastrībandhusaukhyāptirbhūpaprītirmahatsukham
dhanavastrāptirārogyaṃ satāṃ saṅgaśca jāyate |
śubharāśau phalaṃ pūrṇaṃ pāparāśau ca khaṇḍitam
vyayabhāvagatarkṣasya kālacakradaśā tadā |
udyogabhaṅgamālasyaṃ dehapīḍāṃ padacyutim
dāridyaṃ karmavaiphalyaṃ tathā vyarthavyayaṃ vadet |
pāparāśau phalaṃ tvevaṃ śubharāśau ca taddalam
lagnādivyayaparyantaṃ bhānāṃ caradaśāṃ bruve |
tasmāt tadīśaparyantaṃ saṃkhyāmatra daśāṃ viduḥ
meṣāditritribhairjñeyaṃ padamojapade kramāt |
daśābdānayane kāryā gaṇanā vyutkramāt same
vṛścikādhipatī dvau ca ketubhaumau smṛtau dvija |
śanirāhu ca kumbhasya svāminau parikīrtito
dvināthakṣetrayoratra kriyate nirṇayo'dhunā |
dvāvevādhipatī vipra yuktau svarkṣe sthitau yadi
varṣa dvādaśakaṃ tatra na cedekādi cintayet |
ekaḥ svakṣetrayo'nyastu paratra yadi saṃsthitaḥ
tadā'nyatra sthitaṃ nāthaṃ parigṛhya daśāṃ nayet |
dvāvapyanyarkṣagau tau cet tamormadhye ca yo balī
tata eva daśā grāhyā kramād votkramato dvijaḥ |
balasyā'tra vicāre syādagrahāt sagraho balī
dvāveva sagrahau tau cet balī tatrādhikagrahaḥ |
grahayogasamānatve jñeyaṃ rāśibalād balam
jñeyāścarasthiradvandvāḥ kramato balaśālinaḥ |
rāśisattvasamānatve bahuvarṣo balī bhaved
ekaḥ svoccagataścā'nyaḥ paratra yadi saṃsthitaḥ |
gṛhṇīyāduccakheṭasthaṃ rāśimanyaṃ vihāya vai
uccakheṭasya sadbhāve varṣamekaṃ ca nikṣipet |
tathaiva nīcakheṭasya varṣamekaṃ viśodhayet
evaṃ sarvaṃ samālocya jātakasya phalaṃ vadet
kramādutkramato vā'pi dharmabhāvapadakramāt |
lagnarāśiṃ samārabhya vijñaścaradaśāṃ nayet
athā'haṃ saṃpravakṣyāmi sthirasaṃjñāṃ daśāṃ dvija |
care sapta sthire cā'ṣṭau dvandve nava samāḥ smṛtāḥ
sthiratvācca daśābdānāṃ sthirākhyeti nigadyate |
brahmakheṭāśritarkṣādirdaśeyaṃ parivartate
yo'sau brahmagrahaḥ proktaḥ kathaṃ sa jñāyate mune |
iti spaṣṭataraṃ brūhi kṛpā'sti yadi te mayi
ṣaṣṭhāṣṭavyayanātheṣu yo balī viṣamarkṣagaḥ |
pṛṣṭhasthito bhaved brahmāṃ balino lagnajāyayoḥ
kārakādaṣṭameśo vā brahmā'pyaṣṭabhāvagaḥ |
śanau pāte ca brahmattve brahmā tatṣaṣṭhakhecaraḥ
bahavo lakṣaṇakrāntā jñeyasteṣvadhikāṃśakaḥ |
aṃśasāmye balādhikyād vijñeyo brahmakhecaraḥ
yogārdhe ca daśāmānaṃ dvayoryogārdhasammitam |
lagnasaptamaprāṇyādirdaśeyaṃ ca pravartate
lagnasaptamayormadhye yo rāśirbalavān bhavet |
tataḥ kendrādisaṃsthānāṃ rāśīnāñca balakramāt
kārakādapi rāśīnāṃ kheṭānāṃ caivameva hi |
daśābdāścaravajjñeyāḥ kheṭānāṃ ca svabhāvadhi
dvirāśyadhipakṣeṭasya gaṇyedubhayāvadhi |
ubhayordhika saṃkhyā kārakasya daśā samāḥ
ātmakārakamārabhya kārakākhyadaśā kramāt |
lagnāt kārakaparyantaṃ saṃkhyāmatra daśāṃ viduḥ
maṇḍūkāparaparyāyā trikūṭākhyadaśā dvija |
lagnasaptamayormadhye yo rāśirbalavān bhavet
tataḥ krameṇaujarāśau same neyā tatho'tkramāt |
trikūṭānāṃ ca vijñeyāḥ sthiravacca daśā samāḥ
niryāṇasya vicārārthaṃ kaiścichūladaśā smṛtā |
lagnasaptamato mṛtyubhayoryo balavān bhavet
tadādirviṣame vipra kramādutkramataḥ same |
daśābdāḥ sthiravattatra balimārakabhe mṛtiḥ
janmalagnatrikoṇeṣu yo rāśirbalavān bhavet |
tamārbhya nayed dhīmān cariparyāyavad daśām
kramādutkramato grāhyaṃ trikoṇaṃ viṣame same |
trikoṇākhyadaśā proktā samā nāthāvasānakāḥ
lagnād dharmasya taddṛṣṭarāśīnāṃ ca daśāstataḥ |
daśamasya ca taddṛṣṭarāśīnāṃ ca nayet punaḥ
ekādaśasya taddṛṣṭarāśīnāṃ sthiravat samāḥ |
pravṛttā dṛg vaśādyasmād dṛgdaśeyaṃ tataḥ smṛtā
care vyutkramato grāhyā dṛgyogyāḥ sthirabhe kramāt |
viṣame kramato dvandve rāśayo vyutkramāt same
ṛkṣe lagnādirāśīnāṃ daśā rāśidaśā smṛtā |
bhayātaṃ ravibhirnighnaṃ bhabhogavihṛtaṃ phalam
rāśyādyaṃ lagnarāśyādau yojyaṃ dvādaśaśeṣitam |
tadārabhya kramādoje daśā jñeyotkramāt same
daśābdā bhuktabhāgaghnā triṃśatā vihṛtāh phalam |
bhuktaṃ varṣādikaṃ jñeyaṃ bhogyaṃ mānād viśodhitam
akārādīn svarān pañca prathamaṃ vinyaset kramāt |
kādihāntāṃllikhed varṇān svarādho ṅañaṇojjhitān
tiryak paṃktikrameṇaiva pañcapañcavibhāgataḥ |
na proktā ṅañaṇā varṇā nāmādau santi te nahi
ced bhavanti tadā jñeyā gajaḍāste yathākramāt |
yatra svare svanāmādyavarṇaḥ syāt tatsvarādayaḥ
kramāt paṃca daśādhīśāḥ dvādaśadvādaśābdakāḥ |
svarāṇāṃ ca kramājjñeyāḥ daśāsvantardaśādayaḥ
pūrvameva mayā proktā varṇadākhyā daśā dvija |
idānīṃ śambhunā proktā kathyate yoginī daśā
maṅgalā piṅgalā dhanyā bhrāmarī bhadrikā tathā |
ulkā siddhā saṃkaṭā ca yoginyo'ṣṭau prakīrtitāḥ
maṅgalāto'bhavaccandraḥ piṅgalāto divākaraḥ |
dhanyāto devapūjyo'bhūd bhrāmarīto'bhavat kujaḥ
bhardikāto budho jātastatholkātaḥ śanaiścaraḥ |
siddhāto bhārgavi jātaḥ saṃkaṭātastamo'bhavad
janmarkṣa ca tribhiryuktaṃ vasubhirbhāgamāharet |
ekādiśeṣe vijñeyā yoginyoḥ maṅgalādikāḥ
ekādyekottarā jñeyāḥ kramādāsāṃ daśāsamāḥ |
nakṣatrayātabhogābhyāṃ bhuktaṃ bhogyaṃ ca sādhayet
yeṣāṃ yadāyuḥ saṃproktaṃ paiṇḍamāṃśaṃ nisargajam |
takṣat teṣāṃ daśā jñeyā paiṇḍī cāṃśī nisargajā
balī lagnārkacandrāṇāṃ yattasya prathamā daśā |
tatkendrādigatānāṃ ca jñeyā balavaśāttataḥ
aṣṭavargabalenaiṣāṃ phalāni paricintayet |
aṣṭavargadaśāścaitāḥ kathitāḥ pūrvasūribhiḥ
parāyurdvādaśo bhāgastasya sandhyā prakīrtitā |
tanmitā lagnabhādīnāṃ kramāt sandhyādaśā smṛtā
sandhyā rasaguṇā kāryā candravahnihṛtā phalam |
saṃsthāpyaṃ prathame koṣṭhe tadardhaṃ triṣu vinyaset
tribhāgaṃ vasukoṣṭheṣu vinyasya tatphalaṃ vadet |
evaṃ dvādaśabhāveṣu pācakāni prakalpayet
viṃśattaridaśevā'tra kaiścit tārādaśā smṛtā |
āśaṃkurāguśabukeśvādisthāneṣu tārakāḥ
anmasampatvipatkṣemapratyariḥ sādhako badhaḥ |
maitraṃ paramamaitraṃ ca kendrasthabalino grahāt
jñeyā tārādaśā vipra nāmatulyaphalapradā |
yasya kendre sthitaḥ kheṭo daśeyaṃ tasya kīrtitā
iti te kathitā vipra daśa bhedā anekadhā |
etadantardaśābhedān kathayiṣyāmi cāgrataḥ
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0