Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 45

45.45

atha grahāvasthādhyāyaḥ

45.1

avasthāvaśataḥ proktaṃ grahāṇāṃ yat phalaṃ mune |
kā sā'vasthā muniśreṣṭha katidhā ceti kathyayām

45.2

avasthā vividhāḥ santi grahāṇāṃ divajasattama |
sārabhūtāśca yāstāsu bālādyāstā vadāmyaham

45.3

kramād bālaḥ kumāro'tha yuvā vṛddhastathā mṛtaḥ |
ṣaḍaṃśairasame kheṭaḥ same jñeyo viparyayāt

45.4

phalaṃ pādamitaṃ bāle phalārdhaṃ ca kumārake |
yūni pūrṇaṃ phalaṃ jñeyaṃ vṛddhe kiñcit mṛte ca kham

45.5

svabhoccayoḥ samasuhṛdbhayoḥ śatrubhanīcayoḥ |
jāgratsvapnasuṣuptyākhyā avasthā nāmadṛkphalāḥ

45.6

jāgare ca phalaṃ pūrṇaṃ svapne madhyaphalaṃ tathā |
suṣuptau tu phalaṃ śūnyaṃ vijñeyaṃ dvijasattama

45.7

dīptaḥ svasthaḥ pramuditaḥ śānto dīno'tha duḥkhitaḥ |
vikalaśca khalaḥ ko'pītyavasthā navadhā'parāḥ

45.8

svoccasthaḥ khecaro dīptaḥ svarkṣe svastho'dhimitrabhe |
mudito mitrabhe śāntaḥ samabhe dīna ucyate

45.9

śatrubhe duḥkhitaḥ prokto vikalaḥ pāpasaṃyutaḥ |
khalaḥ khalagṛhe jñeyaḥ kopī syādarkasaṃyutaḥ

45.10

yādṛśo janmakāle yaḥ kheṭo yadbhāvago bhavet |
tādṛśaṃ tasya bhāvasya phalamuhyaṃ dvijottama

45.11

lajjito garvitaścaiva kṣudhitastṛṣitastathā |
muditaḥ kṣobhitaścaiva grahabhāvāḥ prakīrtitāḥ

45.12

putragehagataḥ kheṭo rāhuketuyuto'thavā |
ravimandakujairyukto lajjito graha ucyate

45.13

tuṅgasthānagato vā'pi trikoṇe'pi bhavetpunaḥ |
garvitaḥ so'pi gadito nirviśaṃkaṃ dvijottama

45.14

śatrugehī śatruyukto ripudṛṣṭo bhavedyadi |
kṣudhitaḥ sa ca vijñeyaḥ śaniyukto yathā tathā

45.15

jalarāśau sthitaḥ kheṭaḥ śatruṇā cā'valokitaḥ |
śubhagrahā na paśyanti tṛṣitaḥ sa udāhṛtaḥ

45.16

mitragehī mitrayukto mitreṇa ca vilokitaḥ |
guruṇā sahito yaśca muditaḥ sa prakīrtitaḥ

45.17

raviṇā sahito yaśca pāpā paśyanti sarvathā |
kṣobhitaṃ taṃ vijānīyācchatruṇā yadi vīkṣitaḥ

45.18

yeṣu yeṣu ca bhāveṣu grahāstiṣṭhanti sarvathā |
kṣudhitaḥ kṣobhito vāpi tadbhāvaphalanāśanaḥ

45.19

evaṃ krameṇa boddhavyaṃ sarvabhāveṣu paṇḍitaiḥ |
balā'balavicāreṇa vaktavyaḥ phalanirṇayaḥ

45.20

anyonyaṃ ca mudā yuktaṃ phalaṃ miśraṃ vadetpunaḥ |
balahīne tadā hāniḥ sabale ca mahāphalam

45.21

karmasthāne sthito yasya lajjitastṛṣitastathā |
kṣudhitaḥ kṣobhito vāpi sa naro duḥkhabhājanam

45.22

sutasthāne bhavedyasya lajjito graha eva ca |
sutanāśo bhavettasya ekastiṣṭhati sarvadā

45.23

kṣobhitastṛṣitaścaiva saptame yasya vā bhavet |
mriyate tasya nārī ca satyamāhurdvijottama

45.24

navālayārāmasukhaṃ nṛpatvaṃ kalāpaṭutvaṃ vidadhāti puṃsām |
sadārthalābhaṃ vyavahāravṛddhiṃ phalaṃ viśeṣādiha garvitasya

45.25

bhavati muditayoge vāsaśālāviśālā |
vimalavasanabhūṣābhūmiyoṣāsu saukhyam |
svajanajanavilāso bhūmipāgāravāso |
ripunivahavināśo buddhividyāvikāśaḥ

45.26

diśati lajjitabhāvavaśādratiṃ vigatarāmamatiṃ vimatikṣayam |
sutagadāgamanaṃ gamanaṃ vṛthā kalikathābhiruciṃ na ruciṃ śubhe

45.27

saṃkṣobhitasyāpi phalaṃ viśeṣāddridrajātaṃ kumatiṃ ca kaṣṭam |
karoti vittakṣayamaṃdhribādhāṃ dhanāptibādhāmavanīśakopāt

45.28

kṣudhitakhagavaśādvai śokamohādipātaḥ |
parijanaparitāpādādhibhītyā kṛśatvam |
kalirapi ripulokairarthabādhā narāṇā |
makhilabbalanirodho buddhirodho viṣādāt

45.29

tṛṣitakhagabhave svādaṃganāsaṃgamadhye |
bhavati gadavikāro dṛṣṭakāryādhikāraḥ |
nijajanaparivādādarthahāniḥ kṛśatvaṃ |
khalakṛtaparitāpo mānahāniḥ sadaiva

45.30

śayanaṃ copaveśaṃ ca netrapāṇiprakāśanam |
gamanāgamanaṃ cā'tha sabhāyāṃ vasatiṃ tathā

45.31

āgamaṃ bhojanaṃ caiva nṛtyaṃ lipsāṃ ca kautukam |
nidrāṃ grahāṇāṃ ceṣṭāṃ ca kathayāmi tavāgritaḥ

45.32

yasminnṛkṣe bhavetkheṭastena taṃ paripūrayet |
punaraṃśena sampūrya svanakṣatraṃ niyojayet

45.33

yātadaṇḍaṃ tathā lagnamekīkṛtya sadā budhaḥ |
ravibhistu hared bhāgaṃ śeṣaṃ kārye niyojayet

45.34

nākṣatrikadaśārītyā punaḥ pūraṇamācaret |
nāmādyasvarasaṃkhyāḍhyaṃ hartavyaṃ ravibhistataḥ

45.35

ravau pañca tathā deyāścandre dadyāddvayaṃ tathā |
kuje dvayaṃ ca saṃyktaṃ budhe trītri niyojayet

45.36

gurau bāṇāḥ pradeyāśca trayaṃ dadyācca bhārgave |
śanau trayamatho deyaṃ rāhau dadyāccatuṣṭayam

45.37

tribhirbhaktaṃ ca śeṣāṃkaiḥ sā punastribidhā smṛtā |
daṣṭiśceṣṭā viceṣṭā ca tatphalaṃ tathayāmyaham

45.38

dṛṣṭau madhyaphalaṃ jñeyaṃ ceṣṭāyāṃ vipulaṃ phalam |
viceṣṭāyāṃ phalaṃ svalpamevaṃ dṛṣṭiphalaṃ viduḥ

45.39

śubhā'śubhaṃ grahāṇāṃ ca samīkṣyā'tha balā'balam |
tuṅgasthāne viśeṣeṇa balaṃ jñeyaṃ tathā budhaiḥ

45.40

mandāgnirogo bahudhā narāṇāṃ sthūlatvamanṅ ghrerapipittakopaḥ |
vraṇaṃ gude śūlamuraḥpradeśe yadoṣṇabhānuḥ śayanaṃ prayātaḥ

45.41

daridratābhāravihārāśālī vivādavidyābhirato naraḥ syāt |
kathoracittaḥ khalu naṣṭavittaḥ sūryo yadā cedupaveśanasthaḥ

45.42

naraḥ sadānandadharo vivekī paropakārī balavittayuktaḥ |
mahāmukhī rājakṛpābhimānī divādhinātho yadi netrapānau

45.43

udāracittaḥ paripūrṇavittaḥ sabhāsu vaktā bahupuṇyakarttā |
mahābalī sundarararūpaśālī prakāśane janmani padimanīśe

45.44

pravāsaśālī kila duḥkhamālī sadālasī dhīdhanavarjitaśca |
bhayāturaḥ kopaparo viśeṣāddivādhināthe gamane manuṣyaḥ

45.45

paradārarato janatārahito bahudhāgamane gamanābhiruciḥ |
khalatākuśalo malino divasādhipatau manujaḥ kumatiḥ kṛpaṇaḥ

45.46

sabhāgate hite naraḥ paropakāratatparaḥ |
sadārtharatnapūrito divākare guṇākaraḥ |
vasundharānavāṃbarālayānvito mahābalī |
vicitramitravatsalaḥ kṛpākalādharaḥ paraḥ

45.47

kṣobhito ripugaṇaiḥ sadā naraścañcalaḥ khalamatiḥ kṛśastathā |
dharmakarmarahito madoddhataścāgame dinapatau tadā tadā

45.48

sadāṅgasandhivedanāparāṅganādhanakṣayo |
balakṣayaḥ pade pade yadā yadā hi bhojane |
asatyatā śirovyathā tathā vṛthānnabhojanaṃ |
ravāvasattathāratiḥ kumārgagāminī mati

45.49

vijñalokaiḥ sdā maṇḍitaḥ paṇḍitaḥ kāvyavidyānavadyapralāpānvitaḥ |
rājapūjyo dharāmaṇḍale sarvadā nṛtyalipsāgate padminīnāyake

45.50

sarvadānandadhartā jano jñānavān yajñakartā dharādhīśasadmasthitaḥ |
padmabandhāvarāterbhayaṃ svānanaḥ kāvyavidyāpralāpī mudā kautuke

45.51

nidrābharāraktanibhe bhavetāṃ nidrāgate locanapadmayugme |
ravau videśe vasatirjanasya kalatrahāniḥ kātidhārthanāśaḥ

45.52

jānuḥkāle kṣapānāthe śayanaṃ cedupāgate |
mānī śītapradhānaśca kāmī vittavināśakaḥ

45.53

rogārdito mandamatirviśeṣādvittena hīno manujaḥ kaṭhoraḥ |
akāryakārī paravittahārī kṣapākare cedupaveśanasthe

45.54

netrapāṇau kṣapānāthe mahārogī naro bhavet |
analpajalpako dhūrtaḥ kukarmanirataḥ sadā

45.55

yadā rākānāthe gatavati vikāśaṃ ca janane |
vikāśaḥ saṃsāre vimalaguṇarāśeravanipāt |
navāśāmālā syātkarituragalakṣmyā parivṛtā |
vibhūṣā yoṣābhiḥ sukhamanudinaṃ tīrthagamanam

45.56

sitetare pāparato niśākare viśeṣataḥ krūrakaro naro bhavet |
sadākṣirogaiḥ paripīḍyamāno valakṣapakṣe gamane bhayāturaḥ

45.57

vidhāvāgamage mānī pādarogī naro bhavet |
guptapāparato dīno matitoṣavivarjitaḥ

45.58

sakalajanavadānyo rājarājendramānyo |
ratipatisamākāntiḥ śāntikṛtkāminīnām |
sapadi sadasi yāte cārubimbe śaśaṃke |
bhavati paramarītiprītivijño guṇajñaḥ

45.59

vidhāvāgamake matyoṃ vāvālo dharmapūritaḥ |
kṛṣṇapakṣe dvibhāryaḥ syādrogī duṣṭataro haṭhī

45.60

bhojane januṣi pūrṇacandramā mānayānajanatāsukhaṃ nṛṇām |
ātanoti vanitāsutāsukhaṃ sarvameva na sitetare śubham

45.61

nṛtyalipsāgate candre sabale balavānnaraḥ |
gītajño hi rasajñaśca kṛṣṇe pāpakaro bhavet

45.62

kautakabhavanaṃ gatavati candre bhavati nṛpatvaṃ vā dhanapatvam |
kāmakalāsu sadā kuśalatvaṃ vāravadhūratitamaṇapaṭutvam

45.63

nidrāgate janmani mānavānāṃ kalādhare jīvayute mahattvam |
hīne'ṅganāsañcitavittanāśaḥ śivālaye rauti vicitramuccaiḥ

45.64

śayane vasudhāputre vraṇayukto jano bhavet |
bahunā kaṇḍunā yukto dadruṇā ca viśeṣataḥ

45.65

balī sadā pāparato naraḥ syādasatyavādī nitarāṃ pragalbhaḥ |
dhanena pūrṇo nijadharmahīno dharāsutaścedupaveśanasthaḥ

45.66

yadā bhūmisuto lagne netrapāṇimupāgataḥ |
daridratā tadā puṃsāmanyabhe nagareśatā

45.67

prakāśo guṇasyāpi vāsaḥ prakāśe dharādhīśabhratuḥ sadā mānavṛddhiḥ |
sute bhūsute putrakāntāviyogo bhavedrāhuṇā dāruṇo vā nipātaḥ

45.68

gamane gamanaṃ kurute'nudinaṃ vraṇajālabhayaṃ vanitākalahaḥ |
bahudadrukakaṇḍubhayaṃ bahudhā vasudhātanayo vasuhānikaraḥ

45.69

āgamane guṇaśālī maṇimālīvā karālakaravālī |
gajahantā ripuhantā parijanasantāpahārako bhaume

45.70

tuṅge yuddhakalākalāpakuśalo dharmadhvajo vittapaḥ |
koṇe bhūmisute sabhāmupagate vidyāvihīnaḥ pumān |
ante'patyakalatramitrarahitaḥ proktetarasthānage |
'vaśyaṃ rājasabhābudho bahudhanī mānī ca dānī janaḥ

45.71

āgame bhavati bhūmije jano dharmakarmarahito gadāturaḥ |
karṇamūlaguruśūlarogavāneva kātaramatiḥ kusaṅgamī

45.72

bhojane miṣṭabhojī ca janane sabale kuje |
nīcakarmakaro nityaṃ manujo mānavarjitaḥ

45.73

nṛtyalipsāgate bhūsute janmināmindirārāśirāyāti bhūmīpateḥ |
svarnaratnapravālaiḥ sadā maṇḍitā vāsaśālā narāṇāṃ bhavetsarvadā

45.74

kautukī bhavti kautuke kuje mitraputraparipūrito janaḥ |
uccage nṛpatigehamaṇḍitaḥ pūjito guṇavarairguṇākaraiḥ

45.75

nidrāvasthāṃ gate bhaume krodhī dhīdhanavarjitaḥ |
dhūrto dharmaparibhraṣṭo manuṣyo gadapīḍitaḥ

45.76

kṣudhāturo bhavedaṃge khañjo guñjānibhekṣaṇaḥ |
anyabhe lampaṭo dhūrto manujaḥ śayane budhe

45.77

śaśāṃkaputre januraṇgagehe yadopaveśe guṇarāśipūrṇaḥ |
pāpekṣite pāpayute daridro hite śubhe vittasukhī manuṣyaḥ

45.78

vidyāvivekarahito hitatoṣahīno manī |
janobhavati candrasute'kṣi pāṇau |
putrālaye sutakalatrasukhena hīnaḥ kanyā |
prajā nṛpatigehabudho varārthaḥ

45.79

dātā dayāluḥ khalu puṇyakartā vikāśane candrasute manuṣyaḥ |
anekavidyārṇavapāraṅgatā vivekapūrṇaḥ khalavargahantā

45.80

gamanāgamane bhavato gamane bahudhā vasudhādhipaterbhavane |
bhavanaṃ ca vicitramalaṃ ramayā vidi nuśca januḥsamaye nitarām

45.81

sapadi vidi janānāmuccage janmakāle |
sadasi dhanasamṛddhiḥ sarvadā puṇyavṛddhiḥ |
dhanapatisamatā vā bhūpatā maṃtritā vā |
hariharapadabhaktiḥ sāttvikī muktilabdhiḥ

45.82

āgame januṣi janmināṃ yadā candraje bhavati hīnasevayā |
arthasiddhirapi putrayugmatā bālikā bhavati mānadāyikā

45.83

bhojane candraje janmakāle yadā janminānarthahāniḥ sadā vādataḥ |
rājabhītyā kṛśatvaṃcalatvaṃ materaṅgasaṅgo na jāyā na jāyāsukham

45.84

nṛtyalipsāgate candraje mānavo mānayānapravālavrajaiḥ saṃyutaḥ |
mitraputrapratāpaiḥ sabhāpaṇḍitaḥ pāpabhe vāravāmārato lampaṭaḥ

45.85

kautuke candraje janmakāle nṛṇāmaṃgabhe gītavidyā'navadyā bhavet |
saptame naidhane vāravadhvā ratiḥ puṇyabhe puṇyayuktā matiḥ sadgatiḥ

45.86

nidrāśrite candrasute na nidrāsukhaṃ sadā vyādhisamādhiyogaḥ |
sahotthavaikalyamanalpatāpo nijena vādo dhanamānanāśaḥ

45.87

vacasāmadhipe tu januḥsamaye śayane balavānapi hīnaravaḥ |
atigauratanuḥ khaludīrghahanuḥ sutarāmaribhītiyuto manujaḥ

45.88

upaveśaṃ gatavati yadi jīve vācālo bahugarvaparītaḥ |
kṣoṇīpatiripujanapatirtaptaḥ padajaṃghāsyakaravraṇayuktaḥ

45.89

netrapāṇiṃ gate devarājārcite rogayukto viyukto varārthaśriyā |
gītanṛtyapriyaḥ kāmukaḥ sarvadā gauravarṇo vivarṇodbhavaprītiyuk

45.90

guṇānāmānandaṃ vimalasukhakandaṃ vitanute |
sadā tejaḥpuñjaṃ vrajapatinikuñjaṃ pratigamam |
prakāśaṃ ceducce drutamupagato vāsavaguru |
rgurutvaṃ lokānāṃ dhanapatisamatvaṃ tanubhṛtām

45.91

sāhasī bhavati mānavaḥ sadā mitravargasukhapūrito mudā |
paṇḍito vividhavittamaṇḍito devavidyadi gurau gamaṃ gate

45.92

āgamane janatā varajāyā yasya januḥsamaye harimāyā |
muñcati nālamihālayamaddhā devagurau paritaḥ paribaddhā

45.93

suragurusamavaktā śubhramuktāphalāḍhyaḥ |
sadasi sapadi pūrṇo vittamāṇikyamānaiḥ |
gajaturagarathāḍhyo devatādhīśapūjyo |
januṣi vividhavidyāgarvito mānavaḥ syāt

45.94

nānāvāhanamānayānapaṭalīsaukhyaṃ gurāvāgame |
bhṛtyāpatyakalatramitrajasukhaṃ vidyā'navadyā bhavet |
kṣoṇīpālasamānatānavarataṃ cā'tīva hṛdyā matiḥ |
kāvyānandaratiḥ sadā hinagatiḥ sarvatra mānonnatiḥ

45.95

bhojane bhavati devatāgurau yasya tasya satataṃ subhojanam |
naiva muñcati ramālayaṃ tadā vājivāraṇarathaiśca maṇḍitam

45.96

nṛtyalipsāgate rājamānī dhanī devatādhīśavandyaḥ sadā dharmavit |
tantravijño budhairmaṇḍitaḥ paṃḍitaḥ śabdavidyānavidyo hi sadyo janaḥ

45.97

kutūhalī sakautuke māhādhanī janaḥ sadā |
nijānvaye ca bhāskaraḥ kṛpākalādharaḥ sukhī |
nilimparājapūjite sutena bhūnayena vā |
yuto mahābalī dharādhipendrasadmapaṇḍitaḥ

45.98

gurau nidrāgate yasya mūrkhatā sarvakarmaṇi |
daridratāparikrantaṃ bhavaneṃ puṇyavarjitam

45.99

jano balīyānapidantarogī bhṛgau mahāroṣasamanvitaḥ syāt |
dhanena hīnaḥ śayanaṃ prayāte vārāṃganāsaṃgamalampaṭaśca

45.100

yadi bhaveduśanā upaveśane navamaṇivrajakāñcanabhūṣaṇaiḥ |
sukhamajasramarikṣaya ādarādavanipādapi mānasamunnatiḥ

45.101

netrapāṇiṃgate lagnagehe kavau saptame mānabhe yasya tasya dhruvam |
netrapāte nipāto dhanānāmalaṃ cānyabhe vāsaśālā viśālā bhavet

45.102

svālaye tuṃgabhe mitrabhe bhārgave tuṃgamātaṃgalīlākalāpī janaḥ |
bhūpatestulya eva prakāśaṃ gate kāvyavidyākalākaitukī gītavit

45.103

gamane janane śukre tasya mātā na jīvati |
ādhiyogo viyogaśca janānāmaribhītitaḥ

45.104

āgamanaṃ bhṛguputre gatavati vitteśvaro manujaḥ |
satterthabhramaśālī nityotsāhī karāṃghrirogī ca

45.105

anāyāsenālaṃ sapadi mahasā yāti sahasā |
pragalbhatvaṃrājñaḥ sadasi guṇavijñaḥ kila kavau |
sabhāyāmāyāte ripunivahahantā dhanapateḥ |
samatvaṃ vā dātā balaturagagantā naravaraḥ

45.106

āgame bhārgave māgamo janmināmartharāśerarāteratīva kṣatiḥ |
putrapāto nipāto janānāmapivyādhibhītiḥ priyābhogahānirbhavet

45.107

kṣudhāturo vyādhinipīḍitaḥ syādanekadhārātibhayardditaśca |
kavau yadā bhojanage yuvatyā mahādhanī paṇḍitamaṇḍitaśca

45.108

kāvyavidyānavadyā ca hṛdyā matiḥ sarvadā nṛtyalipsāgate bhārgave |
śaṃkhavīṇāmṛdaṃgādigānadhvanivrātanaipuṇyametasya vittonnatiḥ

45.109

kautukabhavanaṃ gatavati śukre śakreśatvaṃ sadasi mahattvam |
hṛdyā vidyā bhaviti ca puṃsaḥ padamā nivasati sadamārataḥ

45.110

parasevārato nityaṃ nidrāmupagate kavau |
paranindāparo vīro vācālo bhramate mahīm

45.111

kṣutpipāsāparikrānto viśrāntaḥ śayane śanau |
vayasi prathame rogī tato bhāgyavatāṃ varaḥ

45.112

bhānaoḥ sute cedupaveśanasthe karālakārātijanānutaptāḥ |
apāyuśālī khalu dadrumālī narobhimānī nṛpadaṇḍayuktaḥ

45.113

nayanapāṇigate ravinandane paramayā ramayā ramayāyutaḥ |
nṛpatito hitato mahitoṣakṛdbahukalākalito vimaloktikṛt

45.114

nānāguṇaprāmadhanādhiśālī sadā naro buddhivinodamālī |
prakāśane bhānusute subhānuḥ kṛpānutakto harapādabhaktaḥ

45.115

mahādhanī nandanananditaḥ syādapāyakārī ripubhūmihārī |
game śanau paṇḍitarājābhāvaṃ dharāpaterāyātane prayāti

45.116

āgamane gardabhapadayuktaḥ putrakalatrasukhena vimuktaḥ |
bhānusute bhramate bhuvi nityaṃ dīnamanā vijanāśrayabhāvam

45.117

ratnāvalīkāñcanamauktikānāṃ vrātena nityaṃ vrajati pramodam |
sabhāgate bhānusute nitāntaṃ nayena pūrṇo manujo mahaujāḥ

45.118

āgame gadasamāgamo nṛṇāmabjabandhutanaye yadā tadā |
mandameva gamanaṃ dharāpateryācanāvirahitā matiḥ sadā

45.119

saṃgate januṣi bhānunandane bhojanaṃ bhavati bhojanaṃ rasaiḥ |
saṃyutaṃ nayanamandatā tatā mohatāpaparitāpitā matiḥ

45.120

nṛtyalipsāgate mande dharmātmā vittapūritaḥ |
rājapūjyo naro dhīro mahāvīro raṇāṅgaṇe

45.121

bhavati kautakabhāvamupāgate ravisute vasudhāvasupūritaḥ |
atisukhī sumukhīsukhapūritaḥ kavitayāmalayā kalayānaraḥ

45.122

nidrāgate vāsaranāthaputre dhanī sadā cāruguṇairupetaḥ |
parākramī caṇḍavipakṣahantā suvārakāntāratirītivijñaḥ

45.123

yadāgamo janmani yasya rāhau kleśādhikatvaṃ śayanaṃ prayāte |
vṛṣe'tha yugme'pi ca kanyakāyāmaje samājo dhanadhānyarāśeḥ

45.124

upaveśanamiha gatavati rāhau dadrugadena janaḥ paritaptaḥ |
rājasamājayuto bahumānī vittasukhena sadā rahitaḥ syāt

45.125

netrapāṇāvagau netre bhavato rogapīḍite |
duṣṭavyālāricaurāṇāṃ bhayaṃ tasya dhanakṣayaḥ

45.126

prakāśane śubhāsane sthitiḥ kṛtiḥ śubhā nṛṇāṃ |
dhanonnatirguṇonnatiḥ sadā vidāmagāviha |
dharādhipādhikāritā yaśolatā tatā bhave |
nnavīnanīradākṛtirvideśato mahonnatiḥ

45.127

gamane ca yadā rāhau bahusantānavānnaraḥ |
paṇḍito dhanavān dātā rājapūjyo naro bhavet

45.128

rāhāvāgamane krodhī sadā dhīdhanavarjitaḥ |
kuṭilaḥ kṛpaṇaḥ kāmī naro bhavati sarvathā

45.129

sabhāgato yadā rāhuḥ paṇḍitaḥ kṛpaṇo naraḥ |
nānāguṇaparikrānto vitta saukhyasamanvitaḥ

45.130

cedagāvāgamaṃ yasya yāte tadā vyākulatvaṃ sadārātibhītyā bhayam |
mahadbandhuvādo janānāṃ nipāto bhavedvittahāniḥ śaṭhatvaṃ kṛśatvaṃ

45.131

bhojane bhojanenālaṃ vikalo manujo bhavet |
mandabuddhiḥ kriyābhīruḥ strīputrasukhavarjitaḥ

45.132

nṛtyalipsāgate rāhau mahāvyādhivivarddhanam |
netrarogī riporbhītirdhanadharmakṣayo nṛṇām

45.133

kautuke ca yadā rāhau sthānahīno naro bhavet |
paradārarato nityaṃ paravittāpahārakaḥ

45.134

nidrāvasthāṃ gate rāhau guṇagrāmayuto naraḥ |
kāntāsantānavān dhīro garvito bahuvittavān

45.135

meṣe vṛṣe'tha vā yugme kanyayāṃ śayanaṃ gate |
ketau dhanasamṛddhiḥ syādanyabhe rogavardhanam

45.136

upaveśaṃ gatau ketau dadrurogavivarddhanam |
arivātanṛpavyālacairaśaṃkā samantataḥ

45.137

netrapāṇiṃ gate ketau netrarogaḥ prajāyate |
duṣṭasarpādibhītiśca ripurājakulādapi

45.138

ketau prakāśane saṃjñe dhanavān dhārmikaḥ sadā |
nityaṃ pravāsī cotsāhī sāttviko rājasevakaḥ

45.139

gamecchāyāṃ bhavetketurbahuputro mahādhanaḥ |
paṇḍito guṇavān dātā jāyate ca narottamaḥ

45.140

āgamane ca yadā keturnānārogo dhanakṣayaḥ |
dantaghātī mahārogī piśunaḥ paranindakaḥ

45.141

sabhāvasthāṃ gate ketau vācālo bahugarvitaḥ |
kṛpaṇo lampaṭaścaiva dhūrtaviddyāviśāradaḥ

45.142

yadāgame bhavetketuḥ ketuḥ syātpāpakarmaṇām |
bandhuvādarato duṣṭo ripuroganipīḍitaḥ

45.143

bhojane tu jano nityaṃ kṣudhayā paripīḍitaḥ |
daridro rogasaṃtaptaḥ ketau bhrāmati medinīm

45.144

nṛtyalipsāṅgate ketau vyādhinā vikalo bhavet |
budbudākṣo durāgharṣo dhūrto'narthakaro naraḥ

45.145

kautukī kautuke ketau naṭavāmāratipriyaḥ |
sthānabhraṣṭo durācārī daridro bhramate mahīm

45.146

nidrāvasthāṃ gate ketau dhanadhānyasukhaṃ mahat |
nānāguṇavinodena kālo gacchati janminām

45.147

śayane dvija bhāveṣu yatra tiṣṭhanti sadgrahāḥ |
nityaṃ tasya śubhajñānaṃ nirviśaṃkaṃ vadet budhaḥ

45.148

bhojane yeṣu bhāveṣu pāpāstiṣṭhanti sarvathā |
tadā sarvavināśe'pi nā'tra kāryā vicāraṇā

45.149

nidrāyāṃ ca yadā pāpo jāyāsthāne śubhaṃ vadet |
yadi pāpagrahairdṛṣṭo na śubhaṃ ca kadācana

45.150

sutasthāne sthitaḥ pāpo nidrāyāṃ śayane'pi vā |
tadā śubhaṃ vadettasya nā'tra kāryā vicāraṇā

45.151

mṛtyusthānasthitaḥ pāpo nidrāyāṃ śayane'pi vā |
tadā tasyā'pamṛtyuḥ syādrājataḥ paratastathā

45.152

śubhagrahairyadā yuktaḥ śubhairvā yadi vīkṣitaḥ |
tadā tu maraṇaṃ tasya gaṅgādau ca viśeṣataḥ

45.153

karmasthāne yadā pāpaḥ śayane bhojane'pi vā |
tadā karmavipākaḥ syānnānāduḥkhapradāyakaḥ

45.154

daśamastho niśānāthaḥ kautuke ca prakāśane |
tadaiva rājayogaḥ syānnirviśakaṃ dvijottama

45.155

balā'balavicāreṇa jñātavyañca śubhā'śubham |
evaṃ krameṇa boddhavyaṃ sarvābhāveṣu buddhiman

Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc