Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 45
atha grahāvasthādhyāyaḥ
avasthāvaśataḥ proktaṃ grahāṇāṃ yat phalaṃ mune |
kā sā'vasthā muniśreṣṭha katidhā ceti kathyayām
avasthā vividhāḥ santi grahāṇāṃ divajasattama |
sārabhūtāśca yāstāsu bālādyāstā vadāmyaham
kramād bālaḥ kumāro'tha yuvā vṛddhastathā mṛtaḥ |
ṣaḍaṃśairasame kheṭaḥ same jñeyo viparyayāt
phalaṃ pādamitaṃ bāle phalārdhaṃ ca kumārake |
yūni pūrṇaṃ phalaṃ jñeyaṃ vṛddhe kiñcit mṛte ca kham
svabhoccayoḥ samasuhṛdbhayoḥ śatrubhanīcayoḥ |
jāgratsvapnasuṣuptyākhyā avasthā nāmadṛkphalāḥ
jāgare ca phalaṃ pūrṇaṃ svapne madhyaphalaṃ tathā |
suṣuptau tu phalaṃ śūnyaṃ vijñeyaṃ dvijasattama
dīptaḥ svasthaḥ pramuditaḥ śānto dīno'tha duḥkhitaḥ |
vikalaśca khalaḥ ko'pītyavasthā navadhā'parāḥ
svoccasthaḥ khecaro dīptaḥ svarkṣe svastho'dhimitrabhe |
mudito mitrabhe śāntaḥ samabhe dīna ucyate
śatrubhe duḥkhitaḥ prokto vikalaḥ pāpasaṃyutaḥ |
khalaḥ khalagṛhe jñeyaḥ kopī syādarkasaṃyutaḥ
yādṛśo janmakāle yaḥ kheṭo yadbhāvago bhavet |
tādṛśaṃ tasya bhāvasya phalamuhyaṃ dvijottama
lajjito garvitaścaiva kṣudhitastṛṣitastathā |
muditaḥ kṣobhitaścaiva grahabhāvāḥ prakīrtitāḥ
putragehagataḥ kheṭo rāhuketuyuto'thavā |
ravimandakujairyukto lajjito graha ucyate
tuṅgasthānagato vā'pi trikoṇe'pi bhavetpunaḥ |
garvitaḥ so'pi gadito nirviśaṃkaṃ dvijottama
śatrugehī śatruyukto ripudṛṣṭo bhavedyadi |
kṣudhitaḥ sa ca vijñeyaḥ śaniyukto yathā tathā
jalarāśau sthitaḥ kheṭaḥ śatruṇā cā'valokitaḥ |
śubhagrahā na paśyanti tṛṣitaḥ sa udāhṛtaḥ
mitragehī mitrayukto mitreṇa ca vilokitaḥ |
guruṇā sahito yaśca muditaḥ sa prakīrtitaḥ
raviṇā sahito yaśca pāpā paśyanti sarvathā |
kṣobhitaṃ taṃ vijānīyācchatruṇā yadi vīkṣitaḥ
yeṣu yeṣu ca bhāveṣu grahāstiṣṭhanti sarvathā |
kṣudhitaḥ kṣobhito vāpi tadbhāvaphalanāśanaḥ
evaṃ krameṇa boddhavyaṃ sarvabhāveṣu paṇḍitaiḥ |
balā'balavicāreṇa vaktavyaḥ phalanirṇayaḥ
anyonyaṃ ca mudā yuktaṃ phalaṃ miśraṃ vadetpunaḥ |
balahīne tadā hāniḥ sabale ca mahāphalam
karmasthāne sthito yasya lajjitastṛṣitastathā |
kṣudhitaḥ kṣobhito vāpi sa naro duḥkhabhājanam
sutasthāne bhavedyasya lajjito graha eva ca |
sutanāśo bhavettasya ekastiṣṭhati sarvadā
kṣobhitastṛṣitaścaiva saptame yasya vā bhavet |
mriyate tasya nārī ca satyamāhurdvijottama
navālayārāmasukhaṃ nṛpatvaṃ kalāpaṭutvaṃ vidadhāti puṃsām |
sadārthalābhaṃ vyavahāravṛddhiṃ phalaṃ viśeṣādiha garvitasya
bhavati muditayoge vāsaśālāviśālā |
vimalavasanabhūṣābhūmiyoṣāsu saukhyam |
svajanajanavilāso bhūmipāgāravāso |
ripunivahavināśo buddhividyāvikāśaḥ
diśati lajjitabhāvavaśādratiṃ vigatarāmamatiṃ vimatikṣayam |
sutagadāgamanaṃ gamanaṃ vṛthā kalikathābhiruciṃ na ruciṃ śubhe
saṃkṣobhitasyāpi phalaṃ viśeṣāddridrajātaṃ kumatiṃ ca kaṣṭam |
karoti vittakṣayamaṃdhribādhāṃ dhanāptibādhāmavanīśakopāt
kṣudhitakhagavaśādvai śokamohādipātaḥ |
parijanaparitāpādādhibhītyā kṛśatvam |
kalirapi ripulokairarthabādhā narāṇā |
makhilabbalanirodho buddhirodho viṣādāt
tṛṣitakhagabhave svādaṃganāsaṃgamadhye |
bhavati gadavikāro dṛṣṭakāryādhikāraḥ |
nijajanaparivādādarthahāniḥ kṛśatvaṃ |
khalakṛtaparitāpo mānahāniḥ sadaiva
śayanaṃ copaveśaṃ ca netrapāṇiprakāśanam |
gamanāgamanaṃ cā'tha sabhāyāṃ vasatiṃ tathā
āgamaṃ bhojanaṃ caiva nṛtyaṃ lipsāṃ ca kautukam |
nidrāṃ grahāṇāṃ ceṣṭāṃ ca kathayāmi tavāgritaḥ
yasminnṛkṣe bhavetkheṭastena taṃ paripūrayet |
punaraṃśena sampūrya svanakṣatraṃ niyojayet
yātadaṇḍaṃ tathā lagnamekīkṛtya sadā budhaḥ |
ravibhistu hared bhāgaṃ śeṣaṃ kārye niyojayet
nākṣatrikadaśārītyā punaḥ pūraṇamācaret |
nāmādyasvarasaṃkhyāḍhyaṃ hartavyaṃ ravibhistataḥ
ravau pañca tathā deyāścandre dadyāddvayaṃ tathā |
kuje dvayaṃ ca saṃyktaṃ budhe trītri niyojayet
gurau bāṇāḥ pradeyāśca trayaṃ dadyācca bhārgave |
śanau trayamatho deyaṃ rāhau dadyāccatuṣṭayam
tribhirbhaktaṃ ca śeṣāṃkaiḥ sā punastribidhā smṛtā |
daṣṭiśceṣṭā viceṣṭā ca tatphalaṃ tathayāmyaham
dṛṣṭau madhyaphalaṃ jñeyaṃ ceṣṭāyāṃ vipulaṃ phalam |
viceṣṭāyāṃ phalaṃ svalpamevaṃ dṛṣṭiphalaṃ viduḥ
śubhā'śubhaṃ grahāṇāṃ ca samīkṣyā'tha balā'balam |
tuṅgasthāne viśeṣeṇa balaṃ jñeyaṃ tathā budhaiḥ
mandāgnirogo bahudhā narāṇāṃ sthūlatvamanṅ ghrerapipittakopaḥ |
vraṇaṃ gude śūlamuraḥpradeśe yadoṣṇabhānuḥ śayanaṃ prayātaḥ
daridratābhāravihārāśālī vivādavidyābhirato naraḥ syāt |
kathoracittaḥ khalu naṣṭavittaḥ sūryo yadā cedupaveśanasthaḥ
naraḥ sadānandadharo vivekī paropakārī balavittayuktaḥ |
mahāmukhī rājakṛpābhimānī divādhinātho yadi netrapānau
udāracittaḥ paripūrṇavittaḥ sabhāsu vaktā bahupuṇyakarttā |
mahābalī sundarararūpaśālī prakāśane janmani padimanīśe
pravāsaśālī kila duḥkhamālī sadālasī dhīdhanavarjitaśca |
bhayāturaḥ kopaparo viśeṣāddivādhināthe gamane manuṣyaḥ
paradārarato janatārahito bahudhāgamane gamanābhiruciḥ |
khalatākuśalo malino divasādhipatau manujaḥ kumatiḥ kṛpaṇaḥ
sabhāgate hite naraḥ paropakāratatparaḥ |
sadārtharatnapūrito divākare guṇākaraḥ |
vasundharānavāṃbarālayānvito mahābalī |
vicitramitravatsalaḥ kṛpākalādharaḥ paraḥ
kṣobhito ripugaṇaiḥ sadā naraścañcalaḥ khalamatiḥ kṛśastathā |
dharmakarmarahito madoddhataścāgame dinapatau tadā tadā
sadāṅgasandhivedanāparāṅganādhanakṣayo |
balakṣayaḥ pade pade yadā yadā hi bhojane |
asatyatā śirovyathā tathā vṛthānnabhojanaṃ |
ravāvasattathāratiḥ kumārgagāminī mati
vijñalokaiḥ sdā maṇḍitaḥ paṇḍitaḥ kāvyavidyānavadyapralāpānvitaḥ |
rājapūjyo dharāmaṇḍale sarvadā nṛtyalipsāgate padminīnāyake
sarvadānandadhartā jano jñānavān yajñakartā dharādhīśasadmasthitaḥ |
padmabandhāvarāterbhayaṃ svānanaḥ kāvyavidyāpralāpī mudā kautuke
nidrābharāraktanibhe bhavetāṃ nidrāgate locanapadmayugme |
ravau videśe vasatirjanasya kalatrahāniḥ kātidhārthanāśaḥ
jānuḥkāle kṣapānāthe śayanaṃ cedupāgate |
mānī śītapradhānaśca kāmī vittavināśakaḥ
rogārdito mandamatirviśeṣādvittena hīno manujaḥ kaṭhoraḥ |
akāryakārī paravittahārī kṣapākare cedupaveśanasthe
netrapāṇau kṣapānāthe mahārogī naro bhavet |
analpajalpako dhūrtaḥ kukarmanirataḥ sadā
yadā rākānāthe gatavati vikāśaṃ ca janane |
vikāśaḥ saṃsāre vimalaguṇarāśeravanipāt |
navāśāmālā syātkarituragalakṣmyā parivṛtā |
vibhūṣā yoṣābhiḥ sukhamanudinaṃ tīrthagamanam
sitetare pāparato niśākare viśeṣataḥ krūrakaro naro bhavet |
sadākṣirogaiḥ paripīḍyamāno valakṣapakṣe gamane bhayāturaḥ
vidhāvāgamage mānī pādarogī naro bhavet |
guptapāparato dīno matitoṣavivarjitaḥ
sakalajanavadānyo rājarājendramānyo |
ratipatisamākāntiḥ śāntikṛtkāminīnām |
sapadi sadasi yāte cārubimbe śaśaṃke |
bhavati paramarītiprītivijño guṇajñaḥ
vidhāvāgamake matyoṃ vāvālo dharmapūritaḥ |
kṛṣṇapakṣe dvibhāryaḥ syādrogī duṣṭataro haṭhī
bhojane januṣi pūrṇacandramā mānayānajanatāsukhaṃ nṛṇām |
ātanoti vanitāsutāsukhaṃ sarvameva na sitetare śubham
nṛtyalipsāgate candre sabale balavānnaraḥ |
gītajño hi rasajñaśca kṛṣṇe pāpakaro bhavet
kautakabhavanaṃ gatavati candre bhavati nṛpatvaṃ vā dhanapatvam |
kāmakalāsu sadā kuśalatvaṃ vāravadhūratitamaṇapaṭutvam
nidrāgate janmani mānavānāṃ kalādhare jīvayute mahattvam |
hīne'ṅganāsañcitavittanāśaḥ śivālaye rauti vicitramuccaiḥ
śayane vasudhāputre vraṇayukto jano bhavet |
bahunā kaṇḍunā yukto dadruṇā ca viśeṣataḥ
balī sadā pāparato naraḥ syādasatyavādī nitarāṃ pragalbhaḥ |
dhanena pūrṇo nijadharmahīno dharāsutaścedupaveśanasthaḥ
yadā bhūmisuto lagne netrapāṇimupāgataḥ |
daridratā tadā puṃsāmanyabhe nagareśatā
prakāśo guṇasyāpi vāsaḥ prakāśe dharādhīśabhratuḥ sadā mānavṛddhiḥ |
sute bhūsute putrakāntāviyogo bhavedrāhuṇā dāruṇo vā nipātaḥ
gamane gamanaṃ kurute'nudinaṃ vraṇajālabhayaṃ vanitākalahaḥ |
bahudadrukakaṇḍubhayaṃ bahudhā vasudhātanayo vasuhānikaraḥ
āgamane guṇaśālī maṇimālīvā karālakaravālī |
gajahantā ripuhantā parijanasantāpahārako bhaume
tuṅge yuddhakalākalāpakuśalo dharmadhvajo vittapaḥ |
koṇe bhūmisute sabhāmupagate vidyāvihīnaḥ pumān |
ante'patyakalatramitrarahitaḥ proktetarasthānage |
'vaśyaṃ rājasabhābudho bahudhanī mānī ca dānī janaḥ
āgame bhavati bhūmije jano dharmakarmarahito gadāturaḥ |
karṇamūlaguruśūlarogavāneva kātaramatiḥ kusaṅgamī
bhojane miṣṭabhojī ca janane sabale kuje |
nīcakarmakaro nityaṃ manujo mānavarjitaḥ
nṛtyalipsāgate bhūsute janmināmindirārāśirāyāti bhūmīpateḥ |
svarnaratnapravālaiḥ sadā maṇḍitā vāsaśālā narāṇāṃ bhavetsarvadā
kautukī bhavti kautuke kuje mitraputraparipūrito janaḥ |
uccage nṛpatigehamaṇḍitaḥ pūjito guṇavarairguṇākaraiḥ
nidrāvasthāṃ gate bhaume krodhī dhīdhanavarjitaḥ |
dhūrto dharmaparibhraṣṭo manuṣyo gadapīḍitaḥ
kṣudhāturo bhavedaṃge khañjo guñjānibhekṣaṇaḥ |
anyabhe lampaṭo dhūrto manujaḥ śayane budhe
śaśāṃkaputre januraṇgagehe yadopaveśe guṇarāśipūrṇaḥ |
pāpekṣite pāpayute daridro hite śubhe vittasukhī manuṣyaḥ
vidyāvivekarahito hitatoṣahīno manī |
janobhavati candrasute'kṣi pāṇau |
putrālaye sutakalatrasukhena hīnaḥ kanyā |
prajā nṛpatigehabudho varārthaḥ
dātā dayāluḥ khalu puṇyakartā vikāśane candrasute manuṣyaḥ |
anekavidyārṇavapāraṅgatā vivekapūrṇaḥ khalavargahantā
gamanāgamane bhavato gamane bahudhā vasudhādhipaterbhavane |
bhavanaṃ ca vicitramalaṃ ramayā vidi nuśca januḥsamaye nitarām
sapadi vidi janānāmuccage janmakāle |
sadasi dhanasamṛddhiḥ sarvadā puṇyavṛddhiḥ |
dhanapatisamatā vā bhūpatā maṃtritā vā |
hariharapadabhaktiḥ sāttvikī muktilabdhiḥ
āgame januṣi janmināṃ yadā candraje bhavati hīnasevayā |
arthasiddhirapi putrayugmatā bālikā bhavati mānadāyikā
bhojane candraje janmakāle yadā janminānarthahāniḥ sadā vādataḥ |
rājabhītyā kṛśatvaṃcalatvaṃ materaṅgasaṅgo na jāyā na jāyāsukham
nṛtyalipsāgate candraje mānavo mānayānapravālavrajaiḥ saṃyutaḥ |
mitraputrapratāpaiḥ sabhāpaṇḍitaḥ pāpabhe vāravāmārato lampaṭaḥ
kautuke candraje janmakāle nṛṇāmaṃgabhe gītavidyā'navadyā bhavet |
saptame naidhane vāravadhvā ratiḥ puṇyabhe puṇyayuktā matiḥ sadgatiḥ
nidrāśrite candrasute na nidrāsukhaṃ sadā vyādhisamādhiyogaḥ |
sahotthavaikalyamanalpatāpo nijena vādo dhanamānanāśaḥ
vacasāmadhipe tu januḥsamaye śayane balavānapi hīnaravaḥ |
atigauratanuḥ khaludīrghahanuḥ sutarāmaribhītiyuto manujaḥ
upaveśaṃ gatavati yadi jīve vācālo bahugarvaparītaḥ |
kṣoṇīpatiripujanapatirtaptaḥ padajaṃghāsyakaravraṇayuktaḥ
netrapāṇiṃ gate devarājārcite rogayukto viyukto varārthaśriyā |
gītanṛtyapriyaḥ kāmukaḥ sarvadā gauravarṇo vivarṇodbhavaprītiyuk
guṇānāmānandaṃ vimalasukhakandaṃ vitanute |
sadā tejaḥpuñjaṃ vrajapatinikuñjaṃ pratigamam |
prakāśaṃ ceducce drutamupagato vāsavaguru |
rgurutvaṃ lokānāṃ dhanapatisamatvaṃ tanubhṛtām
sāhasī bhavati mānavaḥ sadā mitravargasukhapūrito mudā |
paṇḍito vividhavittamaṇḍito devavidyadi gurau gamaṃ gate
āgamane janatā varajāyā yasya januḥsamaye harimāyā |
muñcati nālamihālayamaddhā devagurau paritaḥ paribaddhā
suragurusamavaktā śubhramuktāphalāḍhyaḥ |
sadasi sapadi pūrṇo vittamāṇikyamānaiḥ |
gajaturagarathāḍhyo devatādhīśapūjyo |
januṣi vividhavidyāgarvito mānavaḥ syāt
nānāvāhanamānayānapaṭalīsaukhyaṃ gurāvāgame |
bhṛtyāpatyakalatramitrajasukhaṃ vidyā'navadyā bhavet |
kṣoṇīpālasamānatānavarataṃ cā'tīva hṛdyā matiḥ |
kāvyānandaratiḥ sadā hinagatiḥ sarvatra mānonnatiḥ
bhojane bhavati devatāgurau yasya tasya satataṃ subhojanam |
naiva muñcati ramālayaṃ tadā vājivāraṇarathaiśca maṇḍitam
nṛtyalipsāgate rājamānī dhanī devatādhīśavandyaḥ sadā dharmavit |
tantravijño budhairmaṇḍitaḥ paṃḍitaḥ śabdavidyānavidyo hi sadyo janaḥ
kutūhalī sakautuke māhādhanī janaḥ sadā |
nijānvaye ca bhāskaraḥ kṛpākalādharaḥ sukhī |
nilimparājapūjite sutena bhūnayena vā |
yuto mahābalī dharādhipendrasadmapaṇḍitaḥ
gurau nidrāgate yasya mūrkhatā sarvakarmaṇi |
daridratāparikrantaṃ bhavaneṃ puṇyavarjitam
jano balīyānapidantarogī bhṛgau mahāroṣasamanvitaḥ syāt |
dhanena hīnaḥ śayanaṃ prayāte vārāṃganāsaṃgamalampaṭaśca
yadi bhaveduśanā upaveśane navamaṇivrajakāñcanabhūṣaṇaiḥ |
sukhamajasramarikṣaya ādarādavanipādapi mānasamunnatiḥ
netrapāṇiṃgate lagnagehe kavau saptame mānabhe yasya tasya dhruvam |
netrapāte nipāto dhanānāmalaṃ cānyabhe vāsaśālā viśālā bhavet
svālaye tuṃgabhe mitrabhe bhārgave tuṃgamātaṃgalīlākalāpī janaḥ |
bhūpatestulya eva prakāśaṃ gate kāvyavidyākalākaitukī gītavit
gamane janane śukre tasya mātā na jīvati |
ādhiyogo viyogaśca janānāmaribhītitaḥ
āgamanaṃ bhṛguputre gatavati vitteśvaro manujaḥ |
satterthabhramaśālī nityotsāhī karāṃghrirogī ca
anāyāsenālaṃ sapadi mahasā yāti sahasā |
pragalbhatvaṃrājñaḥ sadasi guṇavijñaḥ kila kavau |
sabhāyāmāyāte ripunivahahantā dhanapateḥ |
samatvaṃ vā dātā balaturagagantā naravaraḥ
āgame bhārgave māgamo janmināmartharāśerarāteratīva kṣatiḥ |
putrapāto nipāto janānāmapivyādhibhītiḥ priyābhogahānirbhavet
kṣudhāturo vyādhinipīḍitaḥ syādanekadhārātibhayardditaśca |
kavau yadā bhojanage yuvatyā mahādhanī paṇḍitamaṇḍitaśca
kāvyavidyānavadyā ca hṛdyā matiḥ sarvadā nṛtyalipsāgate bhārgave |
śaṃkhavīṇāmṛdaṃgādigānadhvanivrātanaipuṇyametasya vittonnatiḥ
kautukabhavanaṃ gatavati śukre śakreśatvaṃ sadasi mahattvam |
hṛdyā vidyā bhaviti ca puṃsaḥ padamā nivasati sadamārataḥ
parasevārato nityaṃ nidrāmupagate kavau |
paranindāparo vīro vācālo bhramate mahīm
kṣutpipāsāparikrānto viśrāntaḥ śayane śanau |
vayasi prathame rogī tato bhāgyavatāṃ varaḥ
bhānaoḥ sute cedupaveśanasthe karālakārātijanānutaptāḥ |
apāyuśālī khalu dadrumālī narobhimānī nṛpadaṇḍayuktaḥ
nayanapāṇigate ravinandane paramayā ramayā ramayāyutaḥ |
nṛpatito hitato mahitoṣakṛdbahukalākalito vimaloktikṛt
nānāguṇaprāmadhanādhiśālī sadā naro buddhivinodamālī |
prakāśane bhānusute subhānuḥ kṛpānutakto harapādabhaktaḥ
mahādhanī nandanananditaḥ syādapāyakārī ripubhūmihārī |
game śanau paṇḍitarājābhāvaṃ dharāpaterāyātane prayāti
āgamane gardabhapadayuktaḥ putrakalatrasukhena vimuktaḥ |
bhānusute bhramate bhuvi nityaṃ dīnamanā vijanāśrayabhāvam
ratnāvalīkāñcanamauktikānāṃ vrātena nityaṃ vrajati pramodam |
sabhāgate bhānusute nitāntaṃ nayena pūrṇo manujo mahaujāḥ
āgame gadasamāgamo nṛṇāmabjabandhutanaye yadā tadā |
mandameva gamanaṃ dharāpateryācanāvirahitā matiḥ sadā
saṃgate januṣi bhānunandane bhojanaṃ bhavati bhojanaṃ rasaiḥ |
saṃyutaṃ nayanamandatā tatā mohatāpaparitāpitā matiḥ
nṛtyalipsāgate mande dharmātmā vittapūritaḥ |
rājapūjyo naro dhīro mahāvīro raṇāṅgaṇe
bhavati kautakabhāvamupāgate ravisute vasudhāvasupūritaḥ |
atisukhī sumukhīsukhapūritaḥ kavitayāmalayā kalayānaraḥ
nidrāgate vāsaranāthaputre dhanī sadā cāruguṇairupetaḥ |
parākramī caṇḍavipakṣahantā suvārakāntāratirītivijñaḥ
yadāgamo janmani yasya rāhau kleśādhikatvaṃ śayanaṃ prayāte |
vṛṣe'tha yugme'pi ca kanyakāyāmaje samājo dhanadhānyarāśeḥ
upaveśanamiha gatavati rāhau dadrugadena janaḥ paritaptaḥ |
rājasamājayuto bahumānī vittasukhena sadā rahitaḥ syāt
netrapāṇāvagau netre bhavato rogapīḍite |
duṣṭavyālāricaurāṇāṃ bhayaṃ tasya dhanakṣayaḥ
prakāśane śubhāsane sthitiḥ kṛtiḥ śubhā nṛṇāṃ |
dhanonnatirguṇonnatiḥ sadā vidāmagāviha |
dharādhipādhikāritā yaśolatā tatā bhave |
nnavīnanīradākṛtirvideśato mahonnatiḥ
gamane ca yadā rāhau bahusantānavānnaraḥ |
paṇḍito dhanavān dātā rājapūjyo naro bhavet
rāhāvāgamane krodhī sadā dhīdhanavarjitaḥ |
kuṭilaḥ kṛpaṇaḥ kāmī naro bhavati sarvathā
sabhāgato yadā rāhuḥ paṇḍitaḥ kṛpaṇo naraḥ |
nānāguṇaparikrānto vitta saukhyasamanvitaḥ
cedagāvāgamaṃ yasya yāte tadā vyākulatvaṃ sadārātibhītyā bhayam |
mahadbandhuvādo janānāṃ nipāto bhavedvittahāniḥ śaṭhatvaṃ kṛśatvaṃ
bhojane bhojanenālaṃ vikalo manujo bhavet |
mandabuddhiḥ kriyābhīruḥ strīputrasukhavarjitaḥ
nṛtyalipsāgate rāhau mahāvyādhivivarddhanam |
netrarogī riporbhītirdhanadharmakṣayo nṛṇām
kautuke ca yadā rāhau sthānahīno naro bhavet |
paradārarato nityaṃ paravittāpahārakaḥ
nidrāvasthāṃ gate rāhau guṇagrāmayuto naraḥ |
kāntāsantānavān dhīro garvito bahuvittavān
meṣe vṛṣe'tha vā yugme kanyayāṃ śayanaṃ gate |
ketau dhanasamṛddhiḥ syādanyabhe rogavardhanam
upaveśaṃ gatau ketau dadrurogavivarddhanam |
arivātanṛpavyālacairaśaṃkā samantataḥ
netrapāṇiṃ gate ketau netrarogaḥ prajāyate |
duṣṭasarpādibhītiśca ripurājakulādapi
ketau prakāśane saṃjñe dhanavān dhārmikaḥ sadā |
nityaṃ pravāsī cotsāhī sāttviko rājasevakaḥ
gamecchāyāṃ bhavetketurbahuputro mahādhanaḥ |
paṇḍito guṇavān dātā jāyate ca narottamaḥ
āgamane ca yadā keturnānārogo dhanakṣayaḥ |
dantaghātī mahārogī piśunaḥ paranindakaḥ
sabhāvasthāṃ gate ketau vācālo bahugarvitaḥ |
kṛpaṇo lampaṭaścaiva dhūrtaviddyāviśāradaḥ
yadāgame bhavetketuḥ ketuḥ syātpāpakarmaṇām |
bandhuvādarato duṣṭo ripuroganipīḍitaḥ
bhojane tu jano nityaṃ kṣudhayā paripīḍitaḥ |
daridro rogasaṃtaptaḥ ketau bhrāmati medinīm
nṛtyalipsāṅgate ketau vyādhinā vikalo bhavet |
budbudākṣo durāgharṣo dhūrto'narthakaro naraḥ
kautukī kautuke ketau naṭavāmāratipriyaḥ |
sthānabhraṣṭo durācārī daridro bhramate mahīm
nidrāvasthāṃ gate ketau dhanadhānyasukhaṃ mahat |
nānāguṇavinodena kālo gacchati janminām
śayane dvija bhāveṣu yatra tiṣṭhanti sadgrahāḥ |
nityaṃ tasya śubhajñānaṃ nirviśaṃkaṃ vadet budhaḥ
bhojane yeṣu bhāveṣu pāpāstiṣṭhanti sarvathā |
tadā sarvavināśe'pi nā'tra kāryā vicāraṇā
nidrāyāṃ ca yadā pāpo jāyāsthāne śubhaṃ vadet |
yadi pāpagrahairdṛṣṭo na śubhaṃ ca kadācana
sutasthāne sthitaḥ pāpo nidrāyāṃ śayane'pi vā |
tadā śubhaṃ vadettasya nā'tra kāryā vicāraṇā
mṛtyusthānasthitaḥ pāpo nidrāyāṃ śayane'pi vā |
tadā tasyā'pamṛtyuḥ syādrājataḥ paratastathā
śubhagrahairyadā yuktaḥ śubhairvā yadi vīkṣitaḥ |
tadā tu maraṇaṃ tasya gaṅgādau ca viśeṣataḥ
karmasthāne yadā pāpaḥ śayane bhojane'pi vā |
tadā karmavipākaḥ syānnānāduḥkhapradāyakaḥ
daśamastho niśānāthaḥ kautuke ca prakāśane |
tadaiva rājayogaḥ syānnirviśakaṃ dvijottama
balā'balavicāreṇa jñātavyañca śubhā'śubham |
evaṃ krameṇa boddhavyaṃ sarvābhāveṣu buddhiman
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0