Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 43

43.43

athāyurdāyādhyāyaḥ

43.1

dhanādhnākhyayogau ca kathitau bhavatā mune |
narāṇāmāyuṣo jñānaṃ kathayasva mahāmate

43.2

sādhu pṛṣṭaṃ tvayā vipra janānāṃ ca hitecchayā |
kathayāmyāyuṣo jñānaṃ durjñeyaṃ yat surairapi

43.3

āyurjñānavibhedāstu bahubhirbahudhoditāḥ |
teṣāṃ sārāṃśamādāya prvadāmi tavā'grataḥ

43.4

svoccanīcādisaṃsthityā grahā āyuḥpradāyakāḥ |
svasvavīryavaśairnaivaṃ nakṣatrāṇ ca rāśayaḥ

43.5

piṇḍāyuḥ prathamaṃ tatra grahasthitivaśādaham |
kathayāmi dvijaśreṣṭha śraṇuṣvekāgramānasaḥ

43.6

kramāt sūryādikheṭeṣu svasvoccasthānageṣviha |
nandendavastacvamitāstithayo'rkāḥ śarendavaḥ

43.7

prakṛyato viṃśatiścābdā āyuḥpiṇḍāḥ prakīrtitāḥ |
nīcageṣvetadardhañca jñeyaṃ madhye'nupātataḥ

43.8

svaccaśuddhau grahaḥ śodhyaḥ ṣaḍbhādūno bhamaṇḍlāt |
svapiṇḍaguṇito bhakto bhādimānena vatsarāḥ

43.9

astagastu haretsvārdha vinā śukraśanaiścarau |
vakracāraṃ vinā tryāṃśāṃ śajñurāśau hared grahaḥ

43.10

sarvārdhatricatuḥpañcaṣaṣṭhabhāgaṃ kramād grahaḥ |
vyayādvāmaṃ sthitaḥ pāpo haret saumyaśca taddalam

43.11

ekabhe tu bahuṣveko haretsvāṃśāṃ balī grahaḥ |
nā'tra kṣīṇasya candrasya pāpatvaṃ munibhiḥ smṛtam

43.12

lagnāṃśaliptikā hatvā pratyekaṃ vihagāyuṣā |
bhājyā maṇḍalaliptābhirlabdhaṃ varṣādi śodhayet

43.13

svāyuṣo lagnage sūrye maṅgale ca śanaiścare |
tadardhaṃ śubhasaṃdṛṣṭe pātayed dvijasattama

43.14

lagnarāśisamāścābdā bhāgādyairanupātataḥ |
māsādikā itīcchanti lagnāyuḥ ke'pi kovidāḥ

43.15

lagnādāyoṃ'śatulyaḥ syādantare cā'nupātataḥ |
tatpatau balasaṃyukte rāśitulyaṃ ca bhāghipe

43.16

atha vipra nisargāyuḥ kheṭānāṃ kathayāmyaham |
candrārajñasitejyārkaśanīnāṃ kramaśobdakā

43.17

ekadvayaṃkanakhā dhṛtyaḥ kṛtiḥ paṃcāśadeva hi |
janmakālāt kramāj jñeyā daśāścaitā nisargajāḥ

43.18

athāṃśāyu salagnānāṃ kheṭānāṃ kathayāmyaham |
navāṃśrāśitulyāni kheṭo varṣāṇi yacchati

43.19

bhādiṃ khagaṃ khagaiḥ sūryairhatvā tadbhagaṇādikam |
kṛtvā'rkraśeṣitaṃ jñeyamabdādyaṃśāyuṣaḥ sphuṭam

43.20

piṇḍāyuriva tatrāpi hāniṃ kuryād vicakṣaṇaḥ |
atrā'paro viśeṣo'pi kaimcid vijñairudāhṛtaḥ

43.21

sādhitāyuḥ khage svocce svarkṣe vā triguṇaṃ smṛtam |
dviguṇaṃ svanavāṃśasthe svadreṣkāṇe tathottame

43.22

ubhayatra gate kheṭe kāryaṃ triguṇameva hi |
hānidvaye'rdhahāniḥ syādityāyuḥ prasphuṭaṃ nṛṇām

43.23

evaṃ saṃsādhya cānyeṣāṃ hanyāt svasvaparāyuṣā |
nṛṇāṃ parāyuṣā bhaktvā teṣāmāyuḥ sphuṭaṃ bhavet

43.24

athāyuḥ paramaṃ vakṣye nānājātisamudbhavam |
anantasaṃkhyaṃ devānāmṛṣīṇāṃ ca dvijottama

43.25

gṛdhrolūkśukadhvāṃkṣasarpāṇāṃ ca sahasrakam |
śyenavānarabhallukamaṇḍūkānāṃ śatatrayam

43.26

paṃcaśaduttaraśataṃ rākṣasānāṃ prakīrtitam |
nagaṇāṃ kuñjarāṇāṃ ca viṃśottaraśataṃ tathā

43.27

dvātriṃśad ghoṭakānāñca paṃcaviṃśat kharoṣṭrayoḥ |
vṛṣāṇāṃ mahiṣāṇāṃ ca caturviṃśativatsaram

43.28

viṃśatyāyurmayūrāṇāṃ chāgādīnāṃ ca ṣoḍaśa |
haṃsānāṃ paṃcanava ca pikānāṃ dvādaśābdakāḥ

43.29

śunāṃ pārāvatānāṃ ca kukkuṭānāṃ dvādaśābdakāḥ |
budbudādyaṇḍajānāṃ ca parāyuḥ saptavatsarāḥ

43.30

yadetadadhunā proktaṃ tridhāyudvijasattama |
teṣu kiñca kadā grāhyamiti te kathayāmyaham

43.31

vilagnape balopete śubhadṛṣṭeṃśśasambhavabh |
ravau piṃḍodbhavaṃ grāhyaṃ candre naisargikaṃ tathā

43.32

balasāmye dvayoryogadalamāyuḥ prakīrtitam |
trayāṇāṃ triyutestryaṃśasamaṃ jñeyaṃ dvijottama

43.33

athā'nyadapi vakṣyāmi śrriṇu tvaṃ dvijasattama |
kaiścillagnāṣṭameśābhyāṃ mandendubhyāṃ tathaiva ca

43.34

lagnahorāvilagnābhyāṃ sphuṭamāyuḥ prakīrtitam |
ādau lagnāṣṭameśābhyāṃ yogamekaṃ vicintayet

43.35

dvitīyaṃ mandacandrābhyāṃ yogaṃ paśyed dvijottama |
lagnahorāvilagnābhyāṃ tṛtīyaṃ paricintayet

43.36

cararāśau sthitau dvau cit tadā dīrghamudāhṛtam |
ekaḥ sthire'paro dvandve dīrghamāyustathāpi hi

43.37

ekaścare sthire'nyaścet tadāmadhyamudāhṛtam |
dvau vā dvandve sthitau vipra madhyamāyustathāpi ca

43.38

ekaścare'paro dvandve dvau vā sthiragatau tadā |
jātakasya tadā'lpāyurjñeyamevaṃ dvijottama

43.39

yogatrayeṇa yogābhyāṃ siddhaṃ yad grāhyameva tat |
yogatrayavisaṃvāde lagnahorāvilagnataḥ

43.40

lagne vā saptame candre grāhyaṃ mandendutastadā |
hrāso vṛddhiśca kakṣyāyā vicintyā sarvadā budhaiḥ

43.41

dīrghe yogatrayeṇaivaṃ nakhacandrasamābdakāḥ |
yogadvayena vasvāśā yogaikena rasāṃkakāḥ

43.42

madhye yogatrayeṇaivaṃ khāṣṭatulyābdakāḥ smṛtāḥ |
dvyagā yogadvayenā'trayogaikenābdhiṣaṇmitāḥ

43.43

alpe yogatrayeṇā'tradvātriṃśanmitavatsarāḥ |
yogadvayena ṣaṭtriṃśāt yogaikena ca khābdhayaḥ

43.44

evaṃ dīrghasamālpeṣu khābdhayo rasavahnayaḥ |
khaṇḍā dantamitāstebhyaḥ sphuṭamāyuḥ prasādhayet

43.45

pūrṇa rāśyādige cānte hānirmadhye'nupātataḥ |
yogakārakakheṭāṃśayogastatsaṃkhyayā hṛtaḥ

43.46

labdhāṃśāstu yathāprāptakhaṇḍaghnāstriṃśatoddhṛtāḥ |
labdhavarṣādibhirhīnaṃ prāptāyuḥ prasphuṭaṃ bhavet

43.47

yogahetau śanau kakṣyāhrāso'nyairvṛddhirucyate |
na svarkṣatuṅgage no vā pāpamātrayutekṣite

43.48

lagnasaptamage jīve śubhamātrayutekṣite |
kathitasyāyuṣo vipra kakṣyāvṛddhiḥ prajāyate

43.49

anāyuśced bhavedalpamalpānmadhyaṃ prajāyate |
madhyamājjāyate dīrghaṃ dīrghāyuścettato'dhikam

43.50

yogahetau guravevaṃ kakṣyāvṛddheśca lakṣaṇam |
etasmād vaiparītyena kakṣyāhrāsaḥ śanau bhavet

43.51

āyuṣo bahudhā bhedāḥ kathitā bhavatā'dhunā |
katidhā sā kadā'nāyuramitāyuḥ kadā bhavet

43.52

bālāriṣṭaṃ yogāriṣṭamalpaṃ madhyañca dīrghakam |
divyaṃ caivā'mitaṃ caivaṃ saptadhāyuḥ prakīrtitam

43.53

bālāriṣṭe samā aṣṭau yogāriṣṭe ca viṃśatiḥ |
dvātriṃśad vatrarā alpe catuṣṣaṣṭistu madhyame

43.54

viṃśādhikaśtaṃ dīrghe divye varṣasahasrakam |
tadūrdhvamamitaṃ puṇyairamitairāpyate janaiḥ

43.55

candrejyau ca kulīrāṃge jn! asiatu kendrasaṃsthitau |
anye tryāyārigāḥ kheṭā amitāyustadā bhavet

43.56

saumyāḥ kendratrikoṇasthāḥ pāpāstryāyārigāstathā |
śubharāśau sthite randhre divyamāyustadā bhavet

43.57

gopurāṃśe gurau kendre śukre pārāvatāṃśake |
trikoṇe karkaṭe lagne yugāntāyustadā dvija

43.58

devalokāṃśake mande kuje pārāvatāṃśake |
gurau siṃhāsanāṃśe'ṅge jāto munisamo bhavet

43.59

suyogairvardhyate hyāyuḥ kuyogairhīyate tathā |
ato yogānahaṃ vakṣye pūrṇamadhyālpakārakān

43.60

kendre śubhagrahairyukte lagneśe ca śubhānvite |
sandṛṣṭe guruṇā vā'pi pūrṇamāyuyustadā bhavet

43.61

kendrasthite vilagneśe guruśukrasamanvite |
tābhyāṃ nirīkṣite vā'pi pūrṇamāyurvinirdiśet

43.62

uccasthitaistribhiḥ kheṭairlagnarandhraśasaṃyutaiḥ |
aṣṭame pāpahīne ca pūrṇamāyurvinirdiśet

43.63

aṣṭamasthaistribhi kheṭaiḥ svoccamitrasvavargagaiḥ |
lagneśe balasaṃyukte dīrghamāyustadā bhavet

43.64

svabhoccasthena kenāpi nabhaugena samanvitaḥ |
aṣṭameśaḥ śanirvāpi dīrghamāyurvinirdiśet

43.65

triṣaḍāyagataiḥ pāpaiḥ śubhaiḥ kendratrikoṇagaiḥ |
lagneśe balasaṃyukte dīrghamāyurvinirdiśet

43.66

ṣaṭsaptarandhrabhaveṣu śubhakheṭayuteṣu ca |
tribhaveṣu ca pāpeṣu pūrṇamāyurvinirdiśet

43.67

śatruvyayagatāḥ pāpā lagneśo yadi kendragaḥ |
ravimitraṃ ca randhreśaḥ pūrṇamāyustathāpi hi

43.68

āyuḥ sthānasthitāḥ pāpāḥ karmeśaḥ svoccago yadā |
tathāpi dīrghamāyu syāt vijñeyaṃ dvijasattama

43.69

dvisvabhāvagṛhe lagne lagneśe kendrasaṃsthite |
svoccarāśitrikoṇe vā dīrghamāyurvinirdiśet

43.70

dvisvabhāvagṛhe lagne lagneśād balasaṃyutāt |
dvau pāpau yadi kendrasthau dīrghamāyustadā bhavet

43.71

lagnāṣṭameśayormadhye yaḥ kheṭaḥ prabalo bhavet |
tasmin kendragate dīrgha madhyaṃ paṇapharasthite

43.72

āpoklime sthite svalpamāyurbhavati niścitam |
lagneśe ca ravermitre dīrghaṃmāyuḥ same samam

43.73

śatrau svalpaṃ vadeditthamaṣṭameśādapi smṛtam |
mitramadhyā'ribhāvasthe tasminnevaṃ phalaṃ vadet

43.74

sahajādhīśabhūputrau dvau randhreśaśanaiścarau |
astau vā pāpadṛgyuktau svalpamāyuḥ prayacchataḥ

43.75

ṣaṣṭhe'ṣṭame vyaye vā'pi lagneśe pāpasaṃyute |
sva pāyuranapatyo vā śubhadṛgyogavarjite

43.76

catuṣṭyagate pāpe śubhadṛṣṭivivarjite |
balahīne viglaneśe svalpamāyurvinirdiśet

43.77

vyayārthau pāpasaṃyuktau śubhadṛgyogavarjitau |
svalpamāyustadā jñeyaṃ nirviśaṃkaṃ dvijottama

43.78

lagnarandhreśayorevaṃ duḥsthayorbalahīnayoḥ |
svalpamāyurbudhairjñeyaṃ miśrayogācca madhyamam

Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc