Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 44
atha mārakabhedādhyāyaḥ
bahudhā''yurbhavā yogāḥ kathitā bhavatā'dhunā |
nṛṇāṃ mārakabhedāśca kathyantāṃ kṛpayā mune
tṛtīyamaṣṭamasthānamāyuḥsthānāṃ dvayaṃ dvija |
mārakaṃ tadvyayasthānaṃ dvitīyaṃ saptamaṃ tathā
tatrāpi saptamasthānād dvitīyaṃ balavattaram |
tayorīśau tatra gatāḥ pāpinastena saṃyutāḥ
ye kheṭāḥ pāpinaste ca sarve mārakasaṃjñakāḥ |
teṣāṃ daśāvipākeṣu sambhave nidhanaṃ nṛṇām
alpamadhyamapūrṇāyuḥ pramāṇamiha yogajam |
vijñāya prathamaṃ puṃsāṃ mārakaṃ paricintayet
alābhe punareteṣāṃ sambandhena vyayeśituḥ |
kvacicchubhānāṃ ca daśasvaṣṭameśadaśāsu ca
kevalānāṃ ca pāpānāṃ daśāsu nidhanaṃ kvacit |
alpanīyaṃ budhairnṛṇāṃ mārakāṇāmadarśane
satyapi svena sambandhe na hanti śubhabhuktiṣu |
hanti satyapyasambandhe mārakaḥ pāpabhuktiṣu
mārakagrahasambandhānnihantā pāpakṛcchaniḥ |
atikramyetarān sarvān bhavatyatra na saṃśayaḥ
athā'nyadapi vakṣyāmi dvija mārakalakṣaṇaṃ |
trividhāścāyuṣo yogāḥ svalpāyurmadhyamottamāḥ
dvāviṃśāt pūrvamalpāyurmadhyamāyustataḥ param |
catuṣṣaṣṭyāḥ purastāt tu tato dīrghamudāhṛtam
uttamāyuḥ śatādūrdhvaṃ jñātavyaṃ dvijasattama |
janairviṃśativarṣāntyamāyurjñātaṃ na śakyate
japahomacikitsādyairbālarakṣāṃ hi kārayet |
mriyante pitṛdoṣaiśca kecinmātṛgrahairapi
kecit svāriṣṭyogācca trividhā bālamṛtyavaḥ |
tataḥ paraṃ nṛṇāmāyurgaṇayed dvijasattama
athā'nyadapi vakṣyāmi nṛṇāṃ mārakalakṣaṇam |
alpāyuryogajātasya vipbhe ca mṛtirbhavet
madhyāyuryogajasyaivaṃ pratyarau ca mṛtirbhavet |
dīrghāyuryogajātasya vadhabhe tu mṛtirbhavet
dvāviṃśatryaṃśapaścaiva tathā vaināśikādhipaḥ |
vipattārāpratyarīśā vadhabheśaṃstathaiva ca
ādyāntapau ca vijñeyau candrākrāntagṛhād dvija |
mārakau pāpakheṭau tau śubhau cedrogadau smṛtau
ṣaṣṭhādhipadaśāyāṃ ca nṛṇāṃ nidhanasambhavaḥ |
ṣaṣṭhāṣṭariṣphanāthānāmapahāre mṛtirbhavet
mārakā bahavaḥ kheṭā yadi vīryasamanvitāḥ |
tattaddaśāntare vipra rogakaṣṭādisaṃbhavaḥ
uktā ye mārakāsteṣu prabalo mukhyamārakaḥ |
tadavasthānusāreṇa mṛtiṃ vā kaṣṭamādiśet
rahuścedathavā keturlagne kāme'ṣṭame vyaye |
mārakeśānmade vā'pi mārakeśena saṃyutaḥ
mārakaḥ sa ca vijñeyaḥ svadaśāntardaśāsvapi |
makare vṛścike janma rāhustasya mṛtipradaḥ
ṣaṣṭhā'ṣṭariṣphago rāhustaddaye kaṣṭado bhavet |
śubhagrahayuto dṛṣṭo na tadā kaṣṭakṛnmataḥ
lagnāt tṛtīyabhāve tu balinā raviṇā yute |
rājahetuśca maraṇaṃ tasya jñeyaṃ dvijottama
tritīye cendunā yukte dṛṣṭe vā yakṣmaṇā mṛtiḥ |
kujena vraṇaśastrāgnidāhādyairmaraṇaṃ bhavet
tṛtīye śanirāhubhyāṃ yukte dṛṣṭe'pi vā dvija |
viṣārtito mṛtirvācyā jalādvā vahnipīḍanāt
gartāduccāt prapatanād bandhanād vā mṛtirbhavet |
tṛtīye candramāndibhyāṃ yukte vā vīkṣite dvija
kṛmikuṣṭhādinā tasya maraṇaṃ bhavati dhruvam |
tṛtīye budhasaṃyukte vīkṣite vāpi tena ca
jvareṇa maraṇaṃ tasya vijñeyaṃ dvijasattama |
tṛtīye guruṇā yukte dṛṣṭe śophādinā mṛtiḥ
tṛtīye bhṛguyugdṛṣṭe meharogeṇa tanmṛtiḥ |
bahukheṭayute tasmin bahurogabhavā mṛtiḥ
tṛtīye ca śubhairyukte śubhadeśe mṛtirbhavet |
pāpaiśca kīkaṭe deśe miśrairmiśrasthale mṛtiḥ
tṛtīye guruśukrābhyāṃ yukte jñānana vai mṛtiḥ |
ajñānenā'nyakheṭaiśca mṛtirjñeyā dvijottama
cararāśau tṛtīyasthe paradeśe mṛtirbhavet |
sthirarāśau svagehe ca dvisvabhāve pathi dvija
lagnādaṣṭamabhāvācca nimittaṃ kathitaṃ budhaiḥ |
sūrye'ṣṭame'gnito mṛtyuścandre mṛtyurjalena ca
śāstrād bhaume jvarāj jñe ca gurau rogāt kṣudhā bhṛgau |
pipāsayā śanau mṛtyurvijñeyo dvijasattama
aṣṭame śubhadṛgyukte dharmape ca śubhairyute |
tīrthe mṛtistadā jñeyā pāpākhyairanyathā mṛtiḥ
agnyambumiśratryaṃśairjñeyo mṛtyurgṛhāśritaiḥ |
pariṇāmaḥ śavasyā'tra bhasmasaṃkledaśoṣakaiḥ
vyālavargadṛkāṇaistu viḍambo bhavati dhruvam |
śavasya śvaśṛgālādyairgṛdhrakākādipakṣibhiḥ
karkaṭe madhyamo'ntyaśca vṛścikādyadvitīyakau |
mīne'ntimastribhāgaśca vyālavargāḥ prakīrtitāḥ
raviścandrabalākrāntatryaṃśanāthe gurau janaḥ |
devalokāt samāyāto vijñeyo dvijasattama
śukrendvoḥ pitṛlokāttu martyācca ravibhaumayoḥ |
budhā''rkyornarakādevaṃ janmakālād vadet sudhiḥ
guruścandrasitau sūryabhaumau jñārkī yathākramam |
devendubhūmyadholokān nayantyastārirandhragāḥ
atha tatra grahabhāve randhrāritryaṃśanāthayoḥ |
yo balī sa nijaṃ lokaṃ nayatyante dvijottama
tasya svoccādi saṃsthityā varamadhyā'dhamāḥ kramāt |
tattalloke'pi sañjātā vijñeyā dvijasattama
anyān mārakabhedāṃśca rāśigrahakṛtān dvija |
daśādhyāyaprasaṃgeṣu kathayiṣyāmi suvrata
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0