Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bṛhatkathāślokasaṃgraha · Chapter 15

15.1

paripāṭyā tataḥ prāptās trayo hariśikhādayaḥ
prabhāte mām avandanta na tu vegavataḥ sutām ||

15.2

gomukhas tv acirāt prāptaḥ prathamaṃ mām avandata
asmadāsannam āsīnāṃ bhaktyā vegavatīṃ tataḥ ||

15.3

asau hariśikhenoktaḥ suṣṭhu khalv asi paṇḍitaḥ
vandyāvandyavicāre hi paṇḍitāḥ samadarśinaḥ ||

15.4

athoktaṃ tena matto 'sti bhavān evātipaṇḍitaḥ
vandyalakṣaṇayuktāṃ yo vandyām api na vandate ||

15.5

bhaṇa kena na pūjyeyaṃ yā naḥ pūjyena pūjitā
nanu mandamate lokaḥ pūjyapūjitapūjakaḥ ||

15.6

svāminī svāmisaṃbandhāt svāmīvārhati vandanām
candrāsannair hi nakṣatrair lokaḥ kāryāṇi kāryate ||

15.7

ityādi vadatas tasya pakṣam utkarṣayann iva
ahaṃ vegavatīvṛttaṃ tadvarṇitam avarṇayam ||

15.8

vidyādharakumārīṇāṃ pravṛttāvartanīti te
vandato muditā gatvā senābhartre nyavedayan ||

15.9

tenāpi tātapādebhyas tair ambābhyāṃ niveditam
harṣadundubhivṛndais tu nadadbhir vṛtraśatrave ||

15.10

gambhīrotpātajīmūta saṃpātahrādabhīṣaṇe
pramodadhvanite yātaṃ tanyamāne divāniśam ||

15.11

atha senāpatiḥ prāptaḥ prātar mām idam abravīt
idānīm eva devībhyāṃ devo vijñāpito yathā ||

15.12

dvitīyayā vadhukayā gṛhīto dārakaḥ svayam
kasyāścid api nāsmabhir dṛṣṭaḥ pariṇayotsave ||

15.13

tena prasādo yady asti vegavatyā tataḥ saha
naravāhanadattasya vivāhaḥ kāryatām iti ||

15.14

devena tu vihasyoktam evam astu kim āsyate
mamāpi hi manasy āsīd ayam eva manorathaḥ ||

15.15

kiṃ tu mātā varasyātra devī bhavatu māgadhī
pitāhaṃ varapakṣe 'sya samastam avarodhanam ||

15.16

astu vāsavadattāyāḥ sutā vegavataḥ sutā
rumaṇvadādayaḥ pakṣe tasyā evaṃ bhavantv iti ||

15.17

athāntaḥpuram ambāyāḥ padmāvatyāḥ suhṛdvṛtaḥ
nīto 'haṃ citravinyāsa ratnamaṅgalamaṇḍalam ||

15.18

sabhartṛbahuputrābhir nārībhir vegavaty api
jyeṣṭhāmbābhavanaṃ nītā kelikolāhalākulam ||

15.19

tapantakas tu māgadhyā preṣitaḥ prekṣituṃ vadhūm
maṣīkālamukhoraskaḥ kārito jyeṣṭhayāmbayā ||

15.20

kampamānaś ca kopena tataḥ pratyāgato 'bravīt
aryaputra khalīkāraṃ paśyatemaṃ mamedṛśam ||

15.21

śvaśrūs te māṃ khalīkṛtya sāntarhāsam avocata
kva yāsi jālma labdho 'si preṣitas tvaṃ caraḥ kila ||

15.22

ekaiva mama bāleyam āyācitaśatārjitā
asyāḥ saubhāgyam utpādyam avaśyaṃ kārmaṇair mayā ||

15.23

mātā jāmātṛkasyaiva mahākārmaṇakārikā
yayā hastatale bhartā gurudhairyo 'pi nartitaḥ ||

15.24

vardhayantyāś ciraṃ putraṃ tasyāḥ kārmaṇamālayā
kiṃ mayā preṣitaḥ kaścid bhavān iva caras tayā ||

15.25

ity uktvālambhito bhīmām ardhacandraparaṃparām
devyāḥ niṣkramitaḥ svasmād aham antaḥpurād iti ||

15.26

tapantakena yā prāptā tatra gatvā viḍambanā
tām anekaguṇāṃ prāpañ jyeṣṭhāmbāpreṣitāś carāḥ ||

15.27

iti pravṛttavṛttānte matte 'ntaḥpurasāgare
mayā vegavatīpāṇir gṛhīto mantrasaṃskṛtaḥ ||

15.28

atha gatvā svam āvāsaṃ vāsāvāsaṃ praviśya ca
anyādṛśaprapañceva dṛṣṭā vegavatī mayā ||

15.29

vyāhṛtā vacanaṃ nādād agād ālambitāṃśukā
śayanaṃ ca navoḍheva sevate sma parāṅmukhī ||

15.30

upasṛtya śanaiś caināṃ bravīmi sma vilakṣakaḥ
vrīḍākrīḍākṛtā pīḍā durbhagā tyajyatām iti ||

15.31

tayā tu katham apy uktaṃ sphuṭitasmitacandrikam
aryaputra kutaḥ krīḍā gurvājñeyaṃ garīyasī ||

15.32

mayā hi śvaśurādeśād asmin vivāhanāṭake
duṣkarā kṣiptavelāpi vadhūkābhūmikā kṛtā ||

15.33

tathā nāṭayitavyeyam ujjvalā jāyate yathā
tasmād guruniyogo 'yam alaṅghyaḥ kṣamyatām iti ||

15.34

tayā saha visarpantyā vivāhakathayānayā
anayaṃ kṣaṇasaṃkṣiptām āyātām api yāminīm ||

15.35

gate tu nātisaṃkṣipte kāle caṭulasambhramaḥ
tvarāvān skhaladālāpo mām avocat tapantakaḥ ||

15.36

aryaputra mayā dṛṣṭāś catasraḥ puradevatāḥ
bhrāmyatā nagarodyāne dainyamlānānanendavaḥ ||

15.37

nṛpasyāniṣṭam āśaṅkya manye kim api dāruṇam
anyad uccalitāḥ sthānaṃ vihāyemāṃ purīm iti ||

15.38

mayā vegavatī pṛṣṭā kās tā iti tayoditam
krodhān mānasavegena mama sakhyo vivāsitāḥ ||

15.39

mama prasādaḥ kriyatāṃ svayam ādāya tāḥ sakhīḥ
nayanonmeṣamātreṇa paśya mām āgatām iti ||

15.40

utpatantī mayā dṛṣṭā vegād vegavatī nabhaḥ
āsīnā cāsane svasmin sakhībhiḥ parivāritā ||

15.41

tadāgamanavārttā ca vyāpajjhagiti medinīm
sadyaḥ svarbhānumuktasya tārābhartur iva prabhā ||

15.42

senāpatir athāgatya pravīṇair brāhmaṇaiḥ saha
prītisnigdhaviśālākṣaḥ sapraṇāmam abhāṣata ||

15.43

rājā vegavatīm āha pratyāsannakaragrahāḥ
catasraḥ kila tiṣṭhanti bhaginyaḥ kanyakās tava ||

15.44

mamāpy akṛtavīvāhā yuvāno ramyadarśanāḥ
putrās tiṣṭhanti catvāraḥ śastraśāstrakalāvidaḥ ||

15.45

yadi saṃbandhayogyān no manyate rājadārikā
tatas tā dārikās tebhyaḥ putrebhyo me dadātv iti ||

15.46

tayoktaṃ dhīragaṇikā vaktrasaṃkrāntavākyayā
devenānugṛhītāsmi prasādaiḥ phalitair iti ||

15.47

abhūc ca dārikāpakṣe tadā devī kanīyasī
ahaṃ ca varapakṣe tu tātaḥ sāntaḥpuro 'bhavat ||

15.48

yā samṛddhis tadā dṛṣṭā vatsarājakule mayā
tām adyāpi na paśyāmi prāpyāpi śriyam īdṛśam ||

15.49

vidyādharakumārīṇāṃ tato hariśikhādayaḥ
agrahīṣata sasvedān ambhoruharucaḥ karān ||

15.50

nivartitavivāhās tu rājarājasutā iva
rājarājagṛhāṇīva gatāḥ pitṛgṛhāṇi te ||

15.51

prabhāte tān ahaṃ prāptān savrīḍān iva pṛṣṭavān
yātā yasya yathā rātriḥ sa tathā varṇayatv iti ||

15.52

gomukhena tataḥ proktam uccais tāḍitapāṇinā
tathaiteṣāṃ gatā rātrir mā sma gacchad yathā punaḥ ||

15.53

ayaṃ hariśikhas tāvat kanyārādhanakovidaḥ
avehi mantriputreti bhāryayā bhartsitaḥ spṛśan ||

15.54

tataḥ śayyāṃ samāliṅgya kūrmasaṃkocapiṇḍitaḥ
dāruṇām anayad rātriṃ nidrayāpi nirākṛtaḥ ||

15.55

ayaṃ tu ghaṭṭyamāno 'pi bhāryayām marubhūtikaḥ
śūro 'ham iti bhāryāyāḥ pādasthānaṃ na muktavān ||

15.56

tapantakaḥ punaḥ śayyāṃ tyaktvā supto mahītale
prakṣālanād dhi paṅkasya dūrād asparśanaṃ varam ||

15.57

tad evaṃ durbhagān etān kāntāsaṅgamakātarān
pragalbhā ramayiṣyanti kathaṃ vidyādharāṅganāḥ ||

15.58

tato hariśikhenoktam aho nāgarako bhavān
bhāryayā yo 'tisaubhāgyād gṛhād api nirākṛtaḥ ||

15.59

yo hi vāsagṛhe suptaḥ prītayā saha kāntayā
sa kathaṃ paravṛttāntaiḥ kṣapāṃ kṣapitavān iti ||

15.60

tathopahasatām eṣām ālāpair apayantraṇaiḥ
ramamāṇaḥ kṣaṇaṃ sthitvā sasuhṛt pānam ācaram ||

15.61

athāparasmin divase vegavatyā nimantritāḥ
sabhāryāḥ suhṛdas te 'pi tābhir eva sahāgatāḥ ||

15.62

mayoktaṃ yasya yasyāś ca pānaṃ saha na duṣyati
sa tayā sā ca tenaiva pānam āsevatām iti ||

15.63

bhāryāṃ hariśikhasyāpi pāṇāv ākṛṣya gomukhaḥ
śobhājitamṛṇālinyāṃ pānabhūmāv upāviśat ||

15.64

bhāryayā gomukhasyoktaṃ yadi labhyaḥ svayaṃgrahaḥ
gṛhītas tarhi niḥśaṅkaṃ mayā hariśikhaḥ svayam ||

15.65

āsīnāyāṃ tatas tasyāṃ tena sārdham anantaram
tapantakasya gṛhiṇīm agṛhṇān marubhūtikaḥ ||

15.66

marubhūtikabhāryā tu samupetya tapantakam
abravīt pariśeṣo 'yaṃ kim anyat kriyatām iti ||

15.67

evaṃ saha suhṛddāraiḥ suhṛdaḥ śuddhabuddhayaḥ
vayaṃ ca sahitā dāraiḥ krīḍantaḥ sukham āsmahi ||

15.68

kadācit kupitā mahyaṃ yena kenāpi hetunā
mayānunīyamānāpi suptā vegavatī pṛthak ||

15.69

jāgaritvā ciraṃ suptas tato 'haṃ gāḍhanidrayā
sahasā pratibuddhaś ca sphurallocanatārakaḥ ||

15.70

unmīlya ca cirān netre bālanidrākaṣāyite
kenāpy apaśyam ātmānaṃ nīyamānaṃ vihāyasā ||

15.71

amarāsuragandharva piśācapretarākṣasām
ko nu mā nayatīty āsaṃ saṃdehādhīnamānasaḥ ||

15.72

devādīnām ayaṃ sparśo lakṣaṇair na hi vidyate
tasmād vidyādhareṇāhaṃ gṛhīto duṣṭabuddhinā ||

15.73

śatruhaste gatasyāpi kṣatriyasya na śobhate
hastapādāstramitrasya paṅgor iva mudhā vadhaḥ ||

15.74

tasmād ahaṃ yathāśakti vyāyamya dviṣatā saha
mariṣyāmīti nirdhārya taṃ tāḍayitum udyataḥ ||

15.75

atha tena vihasyoktaṃ sādhu kṣatriyakuñjara
svasyāḥ susadṛśaṃ jāteḥ karma vyavasitaṃ tvayā ||

15.76

vandhyas tu tava saṃkalpaḥ phūtkāro vāsuker iva
mantrayantritavīryasya tasmāc cintaya devatām ||

15.77

prītaś cāsmi tavānena śauryaśauṇḍena cetasā
tasmād dadāmi te 'bhīṣṭaṃ dvayor anyataraṃ varam ||

15.78

brūhi kiṃ mriyase dṛṣṭvā priyāṃ madanamañjukām
kiṃ mahāsāgarādhāraiḥ pāṭyase makarair iti ||

15.79

mama tv āsīn mṛṇālīva cikkhalāt kaluṣād iyam
arāter api niryātā bhāratī svacchakomalā ||

15.80

yadi nāma priyāṃ dṛṣṭvā nyaseyaṃ kāyaśṛṅkhalām
tato me śatrumitreṇa bhaved upakṛtaṃ mahat ||

15.81

yaṃ yam eva smaran bhāvaṃ tyajaty ante kaḍevaram
taṃ tam eva kilāpnoti tadā tadbhāvabhāvitaḥ ||

15.82

yas tu paśyan puraḥ prītyā priyāṃ prāṇair viyujyate
tayānantaram evāsau sukṛtī saṃprayujyate ||

15.83

iti saṃkalpayann eva raṇantīṃ kiṅkiṇīm adhaḥ
śṛṇomi sma prabhātendoḥ paśyāmi sma tanuprabhām ||

15.84

tāṃ diśaṃ prahitākṣeṇa dṛṣṭā vegavatī mayā
nivārabāṇanistriṃsa prabhādalitacandrikā ||

15.85

pīvarakrodhasaṃjāta prajvalajjvalanadyutiḥ
lokān iva didhakṣantī pralayānalasaṃtatiḥ ||

15.86

sāndraṃ maddarśanād eva prītiniśvasitānilaiḥ
krodhānalam avicchinnaiḥ sthūlaiś ca niravāpayat ||

15.87

athāṃsayoḥ samāsajya natayor asicarmaṇī
mūrdhni cāñjalim ādhāya lajjādīnam abhāṣata ||

15.88

vatsarājasutaṃ dāntam ākāreṇa tam īdṛśam
yuvarājaṃ mahārāja mā vadhīr bhaginīpatim ||

15.89

yathāhaṃ tava mātuś ca tathāyaṃ mama vallabhaḥ
svadārasahitas tasmād akṣato mucyatām iti ||

15.90

tataḥ saprabalākṣepo daṣṭadantacchedaḥ sphuran
svasāram abravīd vācā siṃhaphūtkāraghorayā ||

15.91

svayaṃgṛhītanirvārya dharāgocarabhartṛkām
dhik tvāṃ śāradacandrābha manaḥputrikapāṃsanīm ||

15.92

tasyāḥ puro nihatyainaṃ yāsau mām avamanyate
tāṃ ca tvāṃ ca tatas tasya gamayiṣyāmi pṛṣṭhataḥ ||

15.93

idānīṃ nihato 'sīti sā bhrātaram abhāṣata
tenāpi tvaritenāham abhramadhye nipātitaḥ ||

15.94

atha vegavatī dhyātvā kulavidyām abhāṣata
bhagavatyāryaputro 'yaṃ svaputra iva rakṣyatām ||

15.95

vātamaṇḍalikotkṣiptaṃ yathā pattraṃ bhramad bhramat
śanaiḥ śanair mahīṃ yāyāt tathāyaṃ nīyatām iti ||

15.96

atha nistriṃśam udgūrya nirdharmākaruṇaḥ khalaḥ
hantuṃ vegavatīm eva pravṛttaḥ prārthitas tayā ||

15.97

strīṣu svasṛṣu bālāsu lālitāsv aṅkavakṣasi
nipatanti na nistriṃśāḥ śūrāṇāṃ tvādṛśām iti ||

15.98

sa tu vegavatīmadhye dukūlasparśabhīluke
vajrasthambhacchidādakṣām asidhārāṃ nyapātayat ||

15.99

atha vegavatīr aṣṭau pracaṇḍāyudhamaṇḍalāḥ
apaśyaṃ yuddhasaṃnaddhāś caṇḍikāgaṇikā iva ||

15.100

ekamānasavegasya madhyaṃ kuliśakarkaśam
rambhāsthambham ivāsāram alunād asidhārayā ||

15.101

tato mānasavegau dvau vikarālāsibhāsurau
utpannau sakalāv eva śarīraśakaladvayāt ||

15.102

ekā vegavatī kṛttā bhavanty aṣṭau tathāvidhāḥ
tathā mānasavegau dvau prāgalbhetām itas tataḥ ||

15.103

evaṃ mānasavegānāṃ vṛndair ambaram āvṛtam
kṣaṇād vegavatīnāṃ ca yudhyamānaiś caturguṇaiḥ ||

15.104

ahaṃ tu tanmahāyuddhaṃ paśyann eva śanaiḥ śanaiḥ
proṣitāmbhasi gambhīre patitaḥ kūpasāgare ||

15.105

tatas tīvraviṣādo 'pi vihasya smṛtavān idam
saṃjayasya vacaḥ kaṣṭe vartamānasya saṃkaṭe ||

15.106

dhṛṣṭadyumnād ahaṃ muktaḥ kathaṃcit krāntavāhanaḥ
patitaḥ sātyakānīke duṣkṛtī narake yathā ||

15.107

kathaṃ duruttarād asmān mamottāro bhaved iti
upāyaṃ cintayann eva smarāmi sma kathām imām ||

15.108

babhūvur bhrātaraḥ kecit trayo brāhmaṇadārakāḥ
ekataḥ pūrvajas teṣāṃ madhyamāntyau dvitatritau ||

15.109

taiś cādhītatrayīvidyair gurur vijñāpitaḥ kila
gurave dātum icchāmaḥ kāṅkṣitāṃ dakṣiṇām iti ||

15.110

tenoktaṃ svagṛhān gatvā kṛtvā dāraparigraham
utpādyatām apatyaṃ ca kratubhiś cejyatām iti ||

15.111

tair uktam aparā kācid dakṣiṇā mṛgyatām iti
tenoktam alam etena graheṇa bhavatām iti ||

15.112

tasmān naivātinirbandhān nivartante sma te yadā
tadā kruddhena guruṇā yācitā dakṣiṇām imām ||

15.113

ekataḥ śvetakarṇānāṃ gavāṃ kokilavarcasām
kumbhodhnīnāṃ sahasraṃ me datta sthāta ca mā ciram ||

15.114

te tu bhrāṃtvā mahīṃ kṛtsnām ārūḍhās tuhinācalam
jñātāḥ kila kuvereṇa kauverīṃ prasthitā diśam ||

15.115

kuverasyāpi kiṃ nāsti tena te gurudakṣiṇām
dattvā prasthāpitāḥ prītās tuhinādrer avātaran ||

15.116

saṃcaranto bahūn deśāṃś cārayantaś ca gāḥ śanaiḥ
prāptāś caṇḍeśvarāsannāś caṇḍārkakiraṇāḥ sthalīḥ ||

15.117

kadācid ekatenoktau gāḥ saṃprekṣya dvitatritau
lobhanīyam idaṃ dravyaṃ na parityāgam arhati ||

15.118

sādhukāraśruter lubdhaḥ kaścid unmattako yathā
agnipraveśaṃ kurvīta tathedaṃ naś cikīrṣitam ||

15.119

tenedam upapannaṃ ca guruṇā ca mayoditam
ramaṇīyavipākaṃ ca vākyaṃ naḥ kriyatām iti ||

15.120

athovāca dvitaḥ prīto yuktam āryeṇa cintitam
na hi svārtheṣu muhyanti buddhayas tvādṛśām iti ||

15.121

ekatas tu tritaṃ dṛṣṭvā tūṣṇīm āsīnam uktavān
yad atra yuktaṃ tad brūtāṃ kim udāste bhavān iti ||

15.122

tenoktaṃ ninditaṃ kurvan na kaścin na nivāryate
pitāpi hi viṣaṃ khādan naiva putrair upekṣyate ||

15.123

tena vijñāpayāmi tvāṃ kriyatāṃ ca vaco mama
buddhivṛddhena hi grāhyaṃ bālād api subhāṣitam ||

15.124

anāryapriyam āryeṇa na kāryaṃ kāryam īdṛśam
kāryaṃ cen mahyam ātmīyam aṃśam āryaḥ prayacchatu ||

15.125

tam ahaṃ gurave dattvā dakṣiṇāyopakāriṇe
pratijñābhāravikṣepād yāsyāmi laghutām iti ||

15.126

tataḥ kruddhau ca lubdhau ca kaniṣṭhaṃ jyeṣṭhamadhyamau
dugdhagardhāndhabuddhitvāt pramāpayitum icchataḥ ||

15.127

taiḥ kadācit pipāsāndhaiḥ pānthasaṃhātasaṃkulam
adṛśyamānapānīyaṃ dṛṣṭaṃ kūparasātalam ||

15.128

jalam atrāsti nāstīti saṃdehavinivṛttaye
teṣām anyatamaḥ pānthaḥ kūpe loṣṭum apātayat ||

15.129

tataḥ ṣvād iti kṛtvā taj jarjaraṃ ghaṭakarparam
babhañja sa ca saṃdehaḥ pathikānāṃ nyavartata ||

15.130

avatīrya tataḥ kūpaṃ tritaḥ karuṇayāvṛtaḥ
pānthair uttārayām āsa rajjubhir bhāṇḍamaṇḍalam ||

15.131

tena gāvaś ca pānthāś ca bhrātarau ca mahātmanā
uttāryottārya pānīyaṃ kṛtāḥ snāpitapāyitāḥ ||

15.132

pathikeṣu tu yāteṣu kṛtārthāv ekatadvitau
kūpae eva tritaṃ tyaktvā sagoyuthau palāyitau ||

15.133

tritas tu ghaṭam ālokya rajjvaiva saha pātitam
nirāśiś cintayām āsa kṣaṇam uttārakāraṇam ||

15.134

āṃ smṛtaṃ labdham ity uktvā vedavṛttāntapeśalaḥ
māhendrīm akarod iṣṭiṃ manasaiva mahāmanāḥ ||

15.135

athānantaram unnamya niśīthadhvāntakarburāḥ
dhanuṣmantas taḍitvanto ghanā jalam apātayan ||

15.136

śanakaiḥ śanakaiḥ kūpāt pūryamāṇān navāmbubhiḥ
prataran prataran dhīraṃ golehyād utthitas tritaḥ ||

15.137

gatvā ca stokam adhvānaṃ gokhurālīṃ nirūpayan
apavargam ivādrākṣīn mūrtimantaṃ tridaṇḍinam ||

15.138

abhivādya tam aprākṣīn mārge bhagavatā kvacit
na dṛṣṭāv evamākārau sagoyūthau dvijāv iti ||

15.139

tenoktaṃ na mayā dṛṣṭau tau mahāpāpakāriṇau
yau tvāṃ pātālagambhire kūpe bhrātaram aujjhatām ||

15.140

praṣṭavyāv api na kṣudrau draṣṭavyāv api na tvayā
yāv evaṃ ninditācārau praṣṭavyau kuta eva tau ||

15.141

tam uvāca tritaḥ krodhād dhūrtaṃ kaluṣamānasam
duṣṭamaskariṇaṃ dhik tvāṃ sādhunindāviśāradam ||

15.142

jñānendukiraṇavyasta saṃmohadhvāntasaṃcayāḥ
tādṛśā eva jānanti sādhavaṃ na bhavādṛśāḥ ||

15.143

tatas tasya parivrājaḥ śucitāmraghaṭāruṇam
jātaṃ vikasitajyotiḥ kirīṭābharaṇaṃ śiraḥ ||

15.144

śarīraṃ ca sahasrākṣaṃ karaṃ ca kuliśākulam
kṛtaivamādikākāraḥ sa jātaḥ sarvathā hariḥ ||

15.145

varaṃ brūhīti tenoktas tritas tuṣṭas tam abravīt
bhrātarau me sapāpau ced apāpau bhavatām iti ||

15.146

punar brūhīti tenoktaḥ punar apy abravīt tritaḥ
gurū me gurave gās tāḥ prītau vitaratām iti ||

15.147

punaḥ prītatamenoktaṃ hariṇā yācyatām iti
paryāptam iti tenokte prītaḥ śakro divaṃ yayau ||

15.148

evaṃ mahendradaivatyām iṣṭiṃ nirvartya mānasīm
tasmāt pātālagambhīrād avaṭād uttithas tritaḥ ||

15.149

tathāham api tām iṣṭiṃ kiṃ na kuryāṃ manomayīm
yājakais tu vinā yajñaṃ kṣatriyasya virudhyate ||

15.150

tasmād asmād upāyena kenottiṣṭheyam ity aham
iti ceti ca nirdhārya smṛtyāmitagatiṃ gataḥ ||

15.151

śaṅkubandhanamuktena tenāhaṃ yācitas tadā
kaṣṭām āpadam āpanno vidhaye māṃ smarer iti ||

15.152

asoḍhaprārthanāduḥkhaṃ varaṃ tyaktaṃ śarīrakam
na tu pratyupakārāśā rujājarjaritaṃ dhṛtam ||

15.153

evaṃ ca cintayann eva kūpe kūpataros tale
apaśyam aham ātmānaṃ taṃ cāmitagatiṃ puraḥ ||

15.154

māṃ cāvocat sa vanditvā harṣaghargharayā girā
yuṣmatsmaraṇapūto 'yaṃ janaḥ kiṃ kurutām iti ||

15.155

khe saṃgrāmayamāṇāyāḥ saha bhrātrā balīyasā
vegavatyāḥ sahāyatvam ācareti tam ādiśam ||

15.156

tenoktam aryaduhitur vegavatyāḥ sahāyatām
kartum icchati yo mohān mahāgauriṃ sa rakṣati ||

15.157

ājñā tu prathamaṃ dattā kartavyaivānujīvinā
ājñāsaṃpattimātreṇa bhṛtyād bhartā hi bhidyate ||

15.158

tāvat sarojajalajadhvajavajralakṣmyā tvatpādapaṅkajayugaṃ na namāmi yāvat
śatror galadgalasirārudhireṇa mūrdhnā nābhyarcitaṃ madasilūnaśirodhareṇa ||

Original text: Bṛhatkathāślokasaṃgraha · Edition: the text edited by Felix Lacote (Paris, 1908). It was · Data entry Andreas Bigger · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc