Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.42

vasiṣṭha uvāca //
athānaraṇyasya kanyā siṣeve bhaktito munim //
karmaṇā manasā vācā lakṣmīrnārāyaṇaṃ yathā

ekadā svarṇadīṃ snātuṃ gacchaṃtīṃ sasmitāṃ satīm //
dadarśa pathi dharmaśca māyayā nṛpaliṃgakaḥ

cāruratnarathasthaśca ratnālaṃkārabhūṣitaḥ //
navīnayauvanaśrīmānkāmadevasamaprabhaḥ

dṛṣṭvā tāṃ sundarīṃ ramyāmuvāca māyayā vibhuḥ //
vijñātumantastattvaṃ ca tasyāśca muniyoṣitaḥ

dharma uvāca //
ayi sundari lakṣmīva rājayogye manohare //
atīva yauvanasthe ca kāmini sthirayauvane

jarāturasya vṛddhasya samīpe tvaṃ na rājase //
candanāgurusaṃliptā rājase rājavakṣasi

vipraṃ tapaḥsu nirataṃ satyajñaṃ maraṇonmukham//
vihāya paśya rājendraṃ ratiśūraṃ smarāturam

prāpnoti sundaraṃ puṇyātsaundaryaṃ pūrvajanmataḥ //
saphalaṃ tadbhavetsarvaṃ rasikāliṃganena ca

sahasrasundarīkāntaṃ kāmaśāstra viśāradam //
kiṃkaraṃ kuru māṃ kānte parityakṣyāmi tā api

nirjale nirjane ramye śaileśaile nadenade //
puṣpodyāne puṣpite ca sugandhipuṣpavāyunā

malaye candanāraṇye cārucandanavāyunā //
vihariṣyāmi kāmena kāminyā ca tvayā saha

kāmajvareṇa dagdhāyāḥ śāṃtiṃ kartumahaṃ kṣamaḥ //
viharasva mayā sārddhaṃ janmedaṃ saphalaṃ kuru

ityevamuktavaṃtaṃ taṃ svarathādavaruhya ca //
grahītumutsukaṃ hastaṃ tamuvāca pativratā

padmovāca //
dūraṃ gaccha gaccha dūraṃ pāpiṣṭha bhūmipādhama //
māṃ cetpaśyasi kāmena sadyo bhasma bhaviṣyasi

pippalādaṃ muniśreṣṭhaṃ tapasā pūtavigraham//
vihāya tvāṃ bhajiṣyāmi strījitaṃ ratilaṃpaṭam

strījitasparśamātreṇa sarvapuṇyaṃ praṇaśyati //
na bhūmau pātakī pāpātpāpināṃ strījitātparaḥ

māṃ mātaraṃ ca strībhāvaṃ kṛtvā yena bravīṣi ca //
bhaviṣyati kṣayastena kālena mama śāpataḥ

śrutvā dharmaḥ satīśāpaṃ nṛpamūrtiṃ vihāya ca //
dhṛtvā svamūrtiṃ deveśaḥ kaṃpamāna uvāca tām

dharma uvāca //
mātarjānīhi māṃ dharmaṃ dharmajñānāṃ gurorgurum //
parastrīmātṛbuddhiṃ ca kurvantaṃ saṃtataṃ sati

ahaṃ tavāṃtarvijñātumāgatastava sannidhim //
yuṣmākaṃ ca mano jāne tathāpi daivabodhitaḥ

kṛtaṃ me damanaṃ sādhvi na viruddhaṃ yathocitam //
śāstiḥ samutpathasthānāmīśvareṇa vinirmitā

dharmaṃ svadharmaṃ vijñātuṃ kālaṃ kalayituṃ kṣamaḥ //
vidhātāraṃ saṃvidhātuṃ tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

saṃhartuṃ yaḥ kṣamaḥ kāle saṃhartāraṃ bhavaṃ vibhuḥ //
sraṣṭāraṃ līlayā sraṣṭuṃ tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

śatruṃ vidhātuṃ mitraṃ ca suprītiṃ kalahaṃ kṣamaḥ //
sraṣṭuṃ naṣṭam tadevaṃ ca tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

śāpaṃ pradātuṃ sarvāśca sukhaduḥkhavarānkṣamaḥ //
saṃpadaṃ vipadaṃ yo hi tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

prakṛtirnirmitā yena mahāviṣṇuśca nirmitaḥ //
brahmaviṣṇumaheśādyāstasmai kṛṣṇāya te namaḥ

yena śuklīkṛtaṃ kṣīraṃ jalaṃ śītaṃ kṛtaṃ purā //
dāhīkṛto hutāśaśca tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

atitejaḥ samutthāya tejorūpāya mūrttaye //
guṇaśreṣṭhanirguṇāya tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

sarvasmai sarvabījāya sarveṣāmantarātmane//
sarvabaṃdhusvarūpāya tasmai kṛṣṇāya te namaḥ

ityuktvā puratastasyāstasthau dharmo jagadguruḥ //
sā sādhvī taṃ ca vijñāya sahasovāca parvata

padmovāca //
tvameva dharmaḥ sarveṣāṃ sākṣī ca sarvakarmaṇām //
sarvāṃtareṣu sarvātmā sarvajñaḥ sarvatattvavit

kathaṃ mano me vijñātuṃ viḍaṃbayasi kiṃkarīm //
yatkṛtaṃ tvatkṛte brahmannaparādho babhūva me

tvaṃ ca śapto mayā'jñānātstrīsvabhāvātkrudhā vibho //
kā vyavasthā bhavettasya cintayāmīti sāṃpratam

ākāśo'sau diśaḥ sarvā yadi naśyanti vāyavaḥ //
tathāpi sādhvīśāpastu na naśyati kadācana

tvaṃ ca naṣṭo bhavasi cetsṛṣṭināśo bhavettadā //
iti kartavyatāmūḍhā tathāpi tvāṃ vadāmyaham

satye pūrṇaścatuṣpādaiḥ paurṇamāsyāṃ yathā śaśī //
virājase devarāja sarvakālaṃ divāniśam

pādakṣayaśca tretāyāṃ bhagavanbhavitā tava //
pādau parau dvāpare ca tṛtīyaśca kalau vibho

kaliśeṣe śeṣapādastavācchanno bhaviṣyati //
punaḥ satye samāyāte paripūrṇo bhaviṣyasi

satye sarvavyāpakastvaṃ tadanyeṣu ca kutracit //
yatra sthānaṃ tavādhāro vadāmi śrūyatāṃ vibho

vaiṣṇaveṣu ca sarveṣu yatiṣu brahmacāriṣu //
pativratāsu prājñeṣu vānaprastheṣu bhikṣuṣu

nṛpeṣu dharmaśīleṣu satsu sadvaiśyajātiṣu //
dvijaseviṣu śūdreṣu satsaṃsargasthiteṣu ca

eṣu tvaṃ satataṃ pūrṇo dharmarāja virājase //
yugeyuge tadādhārā yatra puṇyatamā janāḥ

aśvatthavaṭabilveṣu tulasīcaṃdaneṣu ca //
dīkṣāparīkṣāśapathagoṣṭhagoṣpadabhūmiṣu

vivāheṣu ca puṣpeṣu vidyamāno'si śākhiṣu //
devālayeṣu tīrtheṣu satāṃ śaśvadgṛheṣu ca

vedavedāṃgaśravaṇe jaleṣu ca sabhāsu ca /
śrīkṛṣṇaguṇanāmokta śrutigītasthaleṣu ca

vratapūjātaponyāyayajñasākṣisthaleṣu ca //
gavāṃ gṛheṣu goṣveva vidyamāno hi paśyasi

kṛśatā tena bhavitā dharma teṣu sthaleṣu ca //
etadanyeṣu kṛśatā yadagamyaṃ ca tacchṛṇu

puṃścalīṣu ca sarvāsu gṛheṣu naraghātinām //
naraghātiṣu nīceṣu mūrkheṣu ca khaleṣu ca

devatāguruvipreṣṭapālyānāṃ dhanahāriṣu //
asannareṣu dhūrteṣu caureṣu ratibhūmiṣu

durodarasurāpānakalahānāṃ sthaleṣu ca //
śālagrāmasādhutīrthapurāṇarahiteṣu ca

dasyusneheṣu vādeṣu tālacchāyāsu garviṣu//
asijīvimaṣījīvidevalagrāmayājiṣu

vṛṣavāhasvarṇakārajīvahiṃsopajīviṣu //
bhartṛniṃditanārīṣu strījiteṣu ca puṃsu ca

dīkṣāsaṃdhyāviṣṇubhaktivihīneṣu dvijeṣu ca //
svāṃgakanyāvikrayiṣu svayoṣidvikrayeṣvatha

śālagrāmasuragraṃthabhūmivikrayiṣu prabho //
mitradohikṛtaghneṣu satyaviśvāsaghātiṣu

śaraṇāgatadīneṣu cāśritaghneṣu nṛṣvapi //
śaśvanmithyoktiśīleṣu tathā sīmāpahāriṣu

kāmātkrodhāttathā lobhānmithyāsākṣipravādiṣu //
puṇyakarmavihīneṣu puṇyakarmavirodhiṣu

sthātumeteṣu nindyeṣu nādhikārastava prabho //
mamāpi vacanaṃ satyaṃ babhūva tatkṣaṇaṃ tava

yāsyāmi patisevāyai gaccha tāta svamandiram //
ityevaṃvādinīṃ sādhvīmuvāca vidhinandanaḥ //
prasannavadanaḥ śrīmānatīva vinayaṃ vacaḥ

dharma uvāca //
dhanyā'si patibhaktā'si svasti te'stu ca saṃtatam

varaṃ gṛhāṇa dāsyāmi matparitrāṇakāriṇi //
yuvā bhavatu bhartā te ratiśūraśca kanyake //

rūpavānguṇavānsādhvi saṃtataṃ sthirayauvanaḥ //
paramaiśvaryasaṃyuktā tvaṃ bhava sthirayauvanā

cirajīvī bhavatu sa mārkaṇḍeyātparaḥ sute //
kuberāddhanavāṃścaiva śakrādaiśvaryavānapi

viṣṇubhaktaḥ śivasamaḥ siddhastu kapilātparaḥ //
svāmisaubhāgyasaṃyuktā bhava tvaṃ jīvanāvadhi

gṛhā bhavantu te sādhvi kuberabhavanādhikāḥ //
mātā tvaṃ daśaputrāṇāṃ guṇināṃ cirajīvinām //

svabharturadhikānāṃ ca bhaviṣyasi na saṃśayaḥ //
ityevamuktvā saṃtasthau dharmarājaśca parvata

sā taṃ pradakṣiṇīkṛtya praṇamya svagṛhaṃ yayau //
dharmastāmāśiṣaṃ yuktvā jagāma nijamandiram

pativratāṃ praśaśaṃsa pratisaṃsadi saṃsadi //
sā reme svāminā sārddhaṃ yūnā rahasi saṃtatam

paścādbabhūva satputrā tadbharturadhikā guṇaiḥ //
śailendra kathitaṃ sarvamitihāsaṃ purātanam

dattvā'naraṇyaḥ svasutāṃ rarakṣa sarvasaṃpadam //
tvameva kanyakāṃ dattvā sarveṣāmīśvarāya ca

rakṣa sarvabandhuvargānātmanaḥ sarvasaṃpadam //
saptāhe samatīte ca durlabhe'tiśubhe kṣaṇe

lagnādhipe ca lagnasthe candre svatanayānvite //
modate rohiṇīyukte viśuddhe candratārake

mārgaśīrṣe candravāre sarvadoṣavivarjite //
sarvasadgrahasaṃdṛṣṭe hyasadgrahavivarjite

sadapatyaprade'tīva patisaubhāgyadāyini //
avaidhavyaprade saukhyaprade janmani janmani

atyantapremāvicchedapradāyini parātpare //
kanyāṃ pradāya devāya tvaṃ kṛtī bhava parvata

jagadambāṃ jagatpitre mūlaprakṛtimīśvarīm //
tejaḥsvarūpāṃ sarveṣāṃ devānāṃ devapūjitām

āvirbhūtā purā kalpe devānāṃ rakṣaṇāya ca //
tejorāśiḥ suraughāṇāṃ prajvalanto diśo daśa

asyāḥ svatejasā daityāḥ keciddagdhāḥ palāyitāḥ //
kecidbabhūvuḥ śailendra bhasmībhūtāśca bhūtale

bilaṃ praviviśuḥ kecinmūrcchāṃ prāpuśca kecana //
keciddante tṛṇaṃ kṛtvā jagmuḥ śaraṇamīśvarīm

keciccikṣipurastrāṇi stambhitā api kecana //
kecicciraṃ raṇaṃ kṛtvā yayuḥ svargamanāmayam

niḥśatravo babhūvuste surā asyāḥ prasādataḥ //
kṛṣṇājñayā sā kalpānte dakṣakanyā babhūva ha

dakṣaśca vidhivaddevīṃ pradadau śūlapāṇaye //
daivena matpituryajñe sahasā surasaṃsadi

babhūva kalahaḥ śaila tena śūlabhṛtā mahān //
brahmāṇaṃ ca namaskṛtya yayau ruṣṭastrilocanaḥ

dakṣaśca sagaṇo ruṣṭaḥ prayayau svālayaṃ tadā //
kopātsaṃbhṛtasaṃbhāro dakṣo yajñaṃ cakāra ha

na dadau yajñabhāgaṃ ca mātsaryācchūlapāṇaye //
dṛṣṭvā satī prakupitā janakaṃ raktalocanā

nirbhartsya ca bahutaraṃ hṛdayena vidūyatā //
yajñasthānātsamutthāya jagāma māturantikam

bhaviṣyaṃ kathayāmāsa trikālajñā parātparā //
yajñabhaṅgādikaṃ vā'pi svapituśca parābhavam

palāyanaṃ ca devānāṃ yajñasthānādgirīśvaram //
munīnāmṛtvijāṃ caiva parvatānāṃ tathaiva ca

jayaṃ śaṃkarasainyānāṃ svātmano mṛtyumeva ca //
śokātparyaṭanaṃ bharturvirahāturacetasā

nirmāṇaṃ netrarasaḥ prabodhaṃ ca janārdanāt //
mūrtibhedātpunaḥ prāptiṃ vihāraṃ tasya tatsamam

aparaṃ bhavitavyaṃ ca sarvamuktvā jagāma sā //
svamātrā bhaginībhiśca pratiṣiddhā ca duḥkhitā

babhūvādarśanā yogātsarvāsāṃ siddhiyoginī //
gatvā sā jāhnavītīraṃ smṛtvā saṃpūjya śaṃkaram

smṛtvā taccaraṇāmbhojaṃ dehaṃ tatyāja sundarī //
gandhamādanadroṇīsthaṃ śarīraṃ praviveśa ha

saṃjahāra purā yena daityānāmakhilaṃ kulam //
hāhākāraṃ pracakruśca surāḥ sarve'tivismitāḥ

jagmuḥ śaṃkarasenāśca deśayajñaṃ vinaśya ca //
parābhavaṃ ca sarveṣāṃ kṛtvā śokāturāḥ parāḥ

satvaraṃ sarvavṛttāntaṃ kathayāmāsurīśvaram //
śrutvā pravṛttiṃ saṃhartā sarvarudragaṇairvṛtaḥ //
jagāma svarṇadītīraṃ yatra devīkalevaram

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe nārāyaṇanāradasaṃvāde satīdehatyāgo nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ