Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.131
adhai katriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
śaunaka uvāca
atyapūrvamupākhyānaṃ śrutaṃ paramamādbhutam /
sugopyaṃ ca sugopyaṃ ramyaṃ ramyaṃ navaṃ navam
kimanirvacanīyaṃ ca kamanīyaṃ manoharam /
sudurlabhā kathā proktā purāṇeṣu purātanī
evaṃbhūtaṃ ca sudinaṃ kadā'smākaṃ phaviṣyati /
tajjanma saphalaṃ dhanyaṃ yatra vaiṣṇavasaṃgamaḥ
garbhavāsocchedanaṃ ca karmamūlanikṛntanam /
haridāsyapradaṃ śuddhaṃ bhaktānāṃ bhaktivardhanam
asādhusaṅgadurbuddhipāponmūlanakāraṇam /
gaṇeśajanmopakhyānaṃ purāṇeṣu sudurlabham
tulasīrādhikākhyānaṃ kimapūrva śrutaṃ param /
anyadyadyadgopanīyaṃ vyaktamavyaktamīpsitam
sarvaṃ śrutaṃ mahābhāga paribūrṇaṃ manoharam /
adhunā śrotumicchāmi vahnerutpattimīpsitām
svarṇasya ca mahābhāga tanme vyākhyātumarhasi
sūta uvāca
sāmagrīkaraṇaṃ sṛṣṭerjalameva hutāśanaḥ /
tathaiva prakṛtirnityā mahāneva tathaiva ca
yathā diśo mahākāśo yayaiva sṛṣṭigolakam /
prakṛtermahataśca syādya thā'haṃkāra eva ca
yathaiva śabdastanmātraṃ tathaiva ca hutāśanaḥ /
tathā'pi tatsamutpattiṃ kathayāmi niśāmaya
ekadā sṛṣṭikāle ca brahmānantamaheśvarāḥ /
śvetadvīpaṃ yayuḥ sarve draṣṭuṃ viṣṇuṃ jagatpatim
parasparaṃ ca saṃbhāṣāṃ kṛtvā siṃhāsaneṣu ca /
ūcuḥ sarve sabhāmadhye suramye purato vibhoḥ
viṣṇugātrodbhavāstatra kāminyaḥ kamalākalāḥ /
tatra nṛtyanti gāyanti viṣṇugāthāśca //
susvaram
tāsāṃ ca kaṭhināṃ śroṇiṃ kaṭhinaṃ stanamaṇḍalam /
sasmitaṃ mukhapadmaṃ ca dṛṣṭvā brahmā sukāmukaḥ
manonivāraṇaṃ kartuṃ na śaśāka pitāmahaḥ /
vīryaṃ papāta cacchāda lajjayā vāsasā vibhuḥ
tadvīryaṃ vastrasahitaṃ prataptaṃ kāmatāpataḥ /
kṣīrode prerayāmāsa saṃgīte virate dvija
jalādutthāya puruṣaḥ prajvalanbrahmatejasā /
uvāsa brahmaṇaḥ kroḍe lajjitasya ca saṃsadi
etasminnantare ruṣṭo jalādutthāya satvaraḥ /
praṇamya varuṇo devānbālaṃ netuṃ samudyataḥ
bālo dadhāra brahmāṇaṃ bāhumyāṃ ca bhayādrudan /
kiṃ cinnovāca jagatāṃ vidhātā lajjayā dvija
bālakasya kare dhṛtvā cakāra''karṣaṇaṃ ruṣā /
varuṇaśca sabhāmadhye taṃ cikṣepa prajāpatiḥ
papāta dūrato devo varuṇo durbalastataḥ /
mūrchāṃ saṃprāpa mṛtavatkopadṛṣṭyā vidheraho
cetanaṃ kārayāmāsāmṛtadṛṣṭyā ca śaṃkaraḥ /
saṃprāpya cetanaṃ tatra tamuvāca jaleśvaraḥ
varuṇa uvāca
bālo jale samudbhūto mama putro'yamīpsitaḥ /
ahaṃ gṛhītvā yāsyāmi brahmā māṃ tāḍayetkatham
brahmovāca
vālakaḥ śaraṇāpanno mayi viṣṇo maheśvara /
kathaṃ dāsyāmi bhītaṃ ca rudantaṃ śaraṇāgatam
śaraṇāgatadīnārtaṃ yo na rakṣedapaṇḍitaḥ /
pacyate niraye tāvadyāvaccandradivākarau
ubhayorvacanaṃ śrutvā prahasya madhusūdhanaḥ /
uvāca tatra sarvajñaḥ sarveśaśca yathocitam
śrībhagavānuvāca
dṛṣṭvā tu kāminīśroṇiṃ vīryaṃ dhātuḥ papāta tat /
lajjayā prerayāmāsa kṣīrode nirmale jale
tatau babhūva bālaśca dharmato vidhiputrakaḥ /
kṣetrajñaśca sutaḥ śāstre varuṇasyāpi gauṇataḥ
mahādeva uvāca
yo vidyāyonisaṃbandho vedeṣu ca nirūpitaḥ /
śiṣye putre ca samatā ceti vedavido viduḥ
mantraṃ dadātu varuṇo vidyāṃca bārakāya ca /
putro vidhāturvaṅniśca śiṣyaśya varuṇasya ca
viṣṇurdadātu bālāya dāhikāṃ saktimujjvalām /
sarvadagdho hutāśaśca nirvāṇo varuṇena ca
viṣṇuśca dāhikāṃ śaktiṃ dadau tasmai śivājñayā /
mantraṃ vidyāṃ ca varuṇo ratnamālāṃ manoharām
kroḍe kṛtvā ca taṃ bālaṃ cucumba māyayā suraḥ /
brahmaṇe ca dadau sākṣādviṣṇuśaṃkarayorapi
praṇamya viṣṇuṃ brahmā ca yayau śaṃbhuḥ svamandiram /
agnyutpattiśca kathitā svarṇotpattiṃ niśāmaya
vilokya rambhāṃ suśroṇiṃ sakāmo vahnireva ca /
papāta vīryaṃ cacchāda lajjayā vāsasā tathā
vilokya rambhāṃ suśroṇiṃ sakāmo vahnireva ca /
papāta vīrya cacchāda lajjayā vāsasā tathā
uttasthau svarṇapuñjaśca vastraṃ kṣiptvā jvalatprabhaḥ /
kṣaṇena vardhayāmāsa sa sumerurbabhūva ha
hiraṇyaretasaṃ vahniṃ pravadanti manīṣiṇaḥ /
iti te kathitaṃ sarvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nārādanāo
vahnisuvarṇotpattirnāmaikatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0