Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.132

4.132.1

atha dvātriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
śaunaka uvāca
śrutaṃ sarvaṃ nāvaśeṣaṃ dharmeśa vrahmaṇaṃ ca mām /
kathayasva mahābhāga purāṇaṃ punareva hi

4.132.2

evaṃvidhaṃ purāṇaṃ ca janmanaiva na hi śrutam /
nadhṛṣṭaṃ na śrutaṃ tāta tā (tvā) dṛśaṃ vājakaṃ tathā

4.132.3

sūta uvāca
śrūyatāṃ bho mahābhāga sāvadhānaṃ ca saṃyatam /
adhyāyaśravaṇenaiva purāṇaphalamālabhet

4.132.4

brahmakhaṇḍaṃ ca kathitaṃ paraṃ brahmanirūpaṇam /
tadanirvacanīyaṃ ca yeṣāmapi yathāgamam

4.132.5

sākāraṃ ca nirākāraṃ saguṇaṃ nirguṇaṃ pṛthak /
yeṣāmapi yathā śaktistathaiva dhyānameva ca

4.132.6

golokādervarṇanaṃ ca krameṇa ca pṛthakpṛthak /
tatropayuktopākhyānaṃ yadyatprāsaṅgikaṃ dvija

4.132.7

jātīnāṃ nīrṇayaścaiva saṃkarāṇāṃ tathaiva ca /
yadyadviśiṣṭopākhyānaṃ tattatpraśanānurodhataḥ

4.132.8

rādhāmādhavayoḥ krīḍā mahāviṣṇoḥ samudbhavaḥ /
nirūpaṇaṃ ca viśveṣāṃ samāsena dvijottama

4.132.9

brahmanāradayoścaiva saṃvādaḥ paramārthataḥ /
vipeko nāradasyaiva munīndrasya tathaiva ca

4.132.10

ājñayā brahmaṇaścaiva naranārāyaṇāśramam /
gamanaṃ nāradasyaiva tena sārthaṃ ca darśanam

4.132.11

tayoḥ saṃbhāṣaṇaṃ caiva nāradādya(ya) nivedanam /
tatra deva brahmakhaṇḍaṃ krameṇoktaṃ dvijottama

4.132.12

śrūyatāṃ prakṛteḥ khaṇḍaṃ sudhākhaṇḍasamaṃ mune /
prakṛterlakṣaṇaṃ proktaṃ prakṛtīnāṃ ca varṇanam

4.132.13

upāśyānaṃ ca tāsāṃ ca varṇanaṃ būjanādikam /
lakṣmīḥ sarasvatī durgā sāvitrī rādhikā tathā

4.132.14

etāsāṃ caritaṃ caivamanyāsāṃ ca pṛthakpṛthak /
upākhyānaṃ mahālakṣmyāḥ sarasvatyāstathaiva ca

4.132.15

apūrvaṃ rādhikākhyānaṃ sāvitryāśca tathaiva ca /
saṃvādo yamasāvitryoḥ satyavajjīvadānakam

4.132.16

kṛṇḍānāṃ varṇanaṃ proktaṃ teṣāṃ ca lakṣaṇaṃ tathā /
jīvitarmavipākaśca bhoganirṇaya eva ca

4.132.17

apūrva rādhikākhyānaṃ purāṇeṣu sugopyakam /
suyajñasca nṛpendrasya caritaṃ paramādbhutam

4.132.18

proktaṃ tulasyupākhyānaṃ purāṇeṣu sugopyakam /
mahāyuddhaṃ ca saṃvāde maheśaśaṅkhacūḍayoḥ

4.132.19

tulasīkṛṣṇasaṃvādastayoḥ saṃbhoga eva ca /
nidhanaṃ śaṅkhacūḍasya śrīdāmnaḥ śāpamokṣaṇam

4.132.20

padaprāptiḥ surāṇāṃ ca vipadāṃ khaṇḍanaṃ tathā /
jīvināṃ mokṣabījaṃ ca gaṅgopākhyānamīpsitam

4.132.21

tathaiva manasākhyānaṃ paraṃ harṣavivardhanam /
svāhāsvadhākhyānamevamanyāsāṃ ca nirūpaṇam

4.132.22

yadyataprāsaṅgikākhyānaṃ vaktuḥ praśnānurodhataḥ /
proktaṃ tatprakṛteḥ khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ gaṇapateḥ śrṛṇu

4.132.23

atīva madhuraṃ ramyaṃ svādu svādu pade pade /
sugopyaṃ tatpurāṇeṣu ramyaṃ ramyaṃ navaṃ navam

4.132.24

sudurlabhamupākhyānaṃ śrotṛprītikaraṃ param /
proktā krīḍā ca paramā pārvatīparameśayoḥ

4.132.25

skandotpattiḥ prathamataḥ krīḍābhaṅgastayostathā /
pārvatītoṣaṇaṃ caivamabhimānavimokṣaṇam

4.132.26

puṇyakaṃ ca vrataṃ viṣṇordevyāścaritamuttamam /
varadānaṃ harereva suvratāṃ pārvatīṃ prati

4.132.27

hareśca darśanaṃ caiva brāhmaṇātithirūpiṇaḥ /
āvirbhāvo gaṇeśasya kṛpayā śivamandire

4.132.28

darśanaṃ putravaktrasya pārvatīparameśayoḥ /
paramānandarūpaṃ ca śivagehe mahotsavam

4.132.29

devādyā dadṛśuḥ sarve bālaṃ nityamajaṃ vibhum /
satyasvarūpaṃ paramaṃ parabrahmasvarūpiṇam

4.132.30

sarvavighnaharaṃ śāntaṃ dātāraṃ sarvasaṃpadām /
tapasāṃ japayajñānāṃ vratānāṃ phaladaṃ vibhum

4.132.31

atīva kamanīyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca yoṣitām /
prāṇādhikaṃ priyatam pārvatīparameśayoḥ

4.132.32

paramātmasvarūpaṃ ca bhagavantaṃ sanātanam /
sarveśaṃ sarvabījaṃ ca sākṣānnārāyaṇātmakam

4.132.33

yaddarśanācca stavanātpraṇāmātpūjanāttathā /
dhyānāsādhyaṃ durārādhyaṃ janmakoṭyaghanāśanam

4.132.34

kārtikoddharaṇaṃ proktaṃ tasyābhiṣeka eva ca /
gaṇeśapūjanaṃ caiva sarvavighnavināśanam

4.132.35

jamadagneśca yuddhaṃ ca kārtavīryārjunena ca /
surabhīharaṇaṃ caiva nidhanaṃ ca munestathā

4.132.36

pativratāreśukāyāścitārohaṇameva ca /
pratijñātaṃ bhṛgoścaiva dāruṇaṃ ca sudāruṇam

4.132.37

niḥkṣatrīkaraṇaṃ caivamekaviṃśatikaṃ dvija /
saṃvādo jñānalābhaśca gaṇeśaparśurāmayoḥ

4.132.38

tayoryuddhaṃ dārumaṃ ca herambadantabhañjanam /
durgāyāśca vilāpaścābhiśāpo bhārgavaṃ prati

4.132.39

smaraṇe parśurāmasyāpyāvirbhāvo harerapi /
pārvatīṃ bodhayāmāsa svayaṃ nārāyaṇaḥ prabhuḥ

4.132.40

varṇanaṃ śivalokasya paramāścaryamīpsitam /
pradattaṃ parśurāmāya mahāstraṃ śaṃkareṇa ca

4.132.41

mantraṃ ca kavacaṃ caiva kṛṣṇasya paramātmanaḥ /
varadānaṃ cābhayaṃ ca pradānaṃ sarvasaṃpadām

4.132.42

triḥsaptakṛtvo bhūpānāṃ nidhanaṃ ca cakāra saḥ /
babhūva bhṛguṇā vipra bhuvaśca bhāramīkṣaṇam

4.132.43

praśnānurodhakramataḥ pūrvāpākhyānameva ca /
proktaṃ gaṇapateḥ khaṇḍaṃ samāsena dvijottama

4.132.44

śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍaṃ ca śrūyatāṃ sāvadhānataḥ /
janmamṛtyujarāvyādhiharaṃ mokṣakaraṃ param

4.132.45

haridāsyapradaṃ śuddhaṃ suśrāvyaṃ ca sudhopamam /
atyabūrvamuṇākhyānaṃ ramyaṃ ramyaṃ navaṃ navam

4.132.46

na śrutaṃ canmanā yadyatsvadu svādu pade pade /
pradīpaṃ sarvasattvānāṃ bhavābdhitāraṇaṃ param

4.132.47

karmepabhogarogāṇāṃ mardanaṃ ca rasāyanam /
śrīkṛṣṇacaraṇāmbhojaprāptisopānakāraṇam

4.132.48

śrīdāmarādhākalahavarṇanaṃ dāruṇaṃ dvija /
tayoḥ śāpaprakathanaṃ tatasteṣāṃ visarjanam

4.132.49

brahmaṇa prārthitasyaiva harerjanam mahītale /
proktaṃ ca janmakhaṇḍe ca paramādbhutameva ca

4.132.50

āvirbhāvo harereva vasudevasya mandire /
kaṃsāsurabhayenaiva gokule gamanaṃ hareḥ

4.132.51

vṛṣabhānasutā rādhā śrīdāmnaḥ śāpahetunā /
bālakrīḍāvarṇanaṃ ca gokule paramātmanaḥ

4.132.52

daityādinidhanaṃ caiva kīrtitaṃ hariṇā tathā /
gargasyā''gamanaṃ proktaṃ śubhānnaprāśanaṃ hareḥ

4.132.53

nidhanaṃ pūtanāyāśca sadyaḥ śakaṭabhañjanam /
śrīkṛṣṇabandhamokṣaṃ ca yamalārjunabhañjanam

4.132.54

trailokyadarśanaṃ vaktre govatsāharaṇaṃ tathā /
kṛtvā govatsanirmāṇaṃ brahmaṇaḥ stavanaṃ hareḥ

4.132.55

sahasā gokulaṃ tyavatvā puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam /
bhayājjagāma nandaśca sārdhaṃ ca nandanena ca

4.132.56

vṛndāvanasya nirmāṇaṃ proktaṃ ca paramādbhutam /
sārdhaṃ ca bālakaiḥ sārdha tatra saṃkrīḍanaṃ hare

4.132.57

sadannaṃ brāhmaṇīnāṃ ca bhojanaṃ kathitaṃ hareḥ /
varadānaṃ ca tāsāṃ vai prāktanena nirūpaṇam

4.132.58

kratūnāṃ varṇanaṃ caiva vastrāpaharaṇaṃ tathā /
varadānaṃ ca gopīnāṃ kṛṣṇenaiva kaṛtaṃ dvija

4.132.59

kātyāyanīvrataṃ proktaṃ śrīdurgāpūjanaṃ tathā /
pārvatyā ca varo datto gopībhyo yamunātaṭe

4.132.60

tālānāṃ bhakṣaṇaṃ proktaṃ śakrayāmāvimardanam /
rādhayā saha kṛṣṇasya viraho melanaṃ tathā

4.132.61

gopīkrīḍā ca saṃproktā kṛṣṇakroḍe ca rādhikā /
chāyā rāyaṇagehe ca saṃproktā māyayā hareḥ

4.132.62

śṛṅgāraṃ ṣoḍasavidhaṃ kṛtvā tu rāsamaṇḍale /
antardhānaṃ harereva rādhayā saha kānane

4.132.63

malayāgamanaṃ caiva tayā sārdhaṃ dvijottama /
rādhāmādhavayoścaiva saṃvādastatra nirjane

4.132.64

kaivalyamapi gopīnāṃ proktaṃ nānāvidhaṃ mune /
punarāgamanaṃ caiva puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam

4.132.65

śrīkṛṣṇadarśanaṃ caiva gopīnāṃ harṣavarthanam /
nānāprakārakrīḍā ca proktā tasya jale sthale

4.132.66

gopīnāmapi saubhāgyaṃ rādhāyāśca viśeṣataḥ /
proktaṃ vyāsena saundarya ramyaṃ ramyaṃ navaṃ navam

4.132.67

nabhaḥsthitānāṃ devānāṃ darśanaṃ proktameva ca /
manasaḥ skhalanaṃ caiva devīnāṃ rāsamaṇḍale

4.132.68

aṃśena lebhire janma devyaścoktamidaṃ dvija /
akrūrāgamanaṃ caiva gopīnāṃ ca vilāpanam

4.132.69

proktaṃ sarvaṃ kramegaiva cākrūrabhartsanaṃ tathā /
mathurāgamanaṃ viṣṇoḥ śokaṃ gokulavāsinām

4.132.70

rādhikāvirahajvālājālaṃ proktaṃ yathocitam /
svamūltidarśanaṃ caivamakrūraṃ yamunātaṭe

4.132.71

mathurāveśanaṃ proktaṃ nidhanaṃ rajakasya ca /
kubjayā saha saṃbhogastasyā mokṣaṇameva ca

4.132.72

prasādanaṃ kuvindasya mālākārasya mokṣaṇam /
dhanudho bhañjanaṃ śaṃbhorhastino nidhanaṃ tathā

4.132.73

sabhāpraveśanaṃ proktaṃ nānārūpapradarśanam /
kaṃsasya nidhanaṃ proktaṃ tadbandhūnāṃ vilāpanam

4.132.74

saṃskāraṃ tasya vidhivadrājatvaṃ tatpitustathā /
vilāpanaṃ ca nandasya stavanaṃ paramādbhutam

4.132.75

proktastayośca saṃvādo nirjane tātaputrayoḥ /
paramādhyātmikaṃ jñānaṃ nandāya ca dadau vibhuḥ

4.132.76

munīnāṃ gamanaṃ caiva dhanyopākhyānameva ca /
kathitaṃ ca kumāreṇa proktameva sudurlabham

4.132.77

uddhavāgamanaṃ proktaṃ rādhāsthānaṃ ca nirjanam /
jñānaṃ tayośca saṃvāde proktameva śubhāvaham

4.132.78

yajñopavītaṃ kṛṣṇasya vidyādānaṃ gṛrorgṛhe /
mṛtaputrapradānaṃ ca proktaṃ tadgurave purā

4.132.79

jarāsaṃdhasya damanaṃ nidhanaṃ yavanasya ca /
dvārakāyāśca nirmāṇaṃ viśvakārodyamaṃ tathā

4.132.80

dvārakāveśanaṃ proktamugrasenavilāpanam /
rukmiṇīharaṇaṃ caiva nṛpāṇāṃ damanaṃ tathā

4.132.81

sarvāsaṃ kāminīnāṃ ca proktamudvāhanaṃ tathā /
māyāvatīmokṣaṇaṃ ca nidhanaṃ śambarasya ca

4.132.82

dharmaputrarājasūye śiśupālasya mokṣaṇam /
dantavaktrasya ca muneḥ śālvasya nidhanaṃ tathā

4.132.83

maṇeśca haraṇaṃ caiva pārijātasya svargataḥ /
kurupāṇḍavayuddhe ca bhuvaśca bhāramokṣaṇam

4.132.84

ūṣāyā haraṇaṃ proktaṃ bāṇasya bhujakṛntanam /
baleśca stavanaṃ proktamaniruddhasya vikramaḥ

4.132.85

rādhāyaśodāsaṃvādaḥ proktaḥ paramadurlabhaḥ /
mokṣaṇaṃ ca śṛgālasya proktaṃ ca paramādbhutam

4.132.86

tīrthayātrāprasaṅgena gaṇeśapūjanaṃ tathā /
darśanaṃ rādhikāsārdhaṃ kuṣṇasya paramātmanaḥ

4.132.87

rādhāyā darśanaṃ devyā rādhātejaḥprakāśanam /
rādhāya ramaṇaṃ tīrthe bhramaṇaṃ rahasi smṛtam

4.132.88

nidhanaṃ yaduvaṃśānāṃ brahmaśāpena śaunaka /
mokṣaṇaṃ pāṇḍavānāṃ ca svapade gamanaṃ hareḥ

4.132.89

vivāho nāradasyaivotpattirvahnisuvarṇayoḥ /
proktaṃ sarva mahābhāga punareva samāsataḥ

4.132.90

catuḥkhaṇḍaiḥ purāṇaṃ ca brahmavaivartameva ca /
ataḥ paraṃ muniśreṣṭha kiṃ bhūyaḥ śrātumicchasi

4.132.132

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo anukramaṇikaṃ
nāma dvātriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc