Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.15

brāhmaṇa uvāca //
kena rogeṇa hi mṛto'dhunā sādhvi tava priyaḥ //
sarvarogacikitsāṃ ca jānāmi ca cikitsakaḥ

mṛtatulyaṃ mṛtaṃ rogātsaptāhābhyantare sati //
mahājñānena taṃ jīvaṃ jīvayāmyavalīlayā

rājamṛtyuṃ yamaṃ kālaṃ vyādhimānīya tvatpuraḥ//
nibadhya dātuṃ śakto'haṃ vyādho baddhvā paśuṃ yathā

yato na sañcaredvyādhirdeheṣu dehadhāriṇām //
vyādhīnāṃ kāraṇaṃ yadyatsarvaṃ jānāmi sundari

yato na sañcaredvyādhibījaṃ duṣṭamamaṅgalam //
tadupāyaṃ vijānāmi śāstratattvānusārataḥ

yo vā yogena khedena dehatyāgaṃ karoti ca //
tasya taṃ jīvanopāyaṃ jānāmi yogadharmataḥ

brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā sphītā mālāvatī satī //
sasmitā snigdhacittā sā tamuvāca praharṣitā

mālāvatyuvāca //
aho śrutaṃ kimāścaryyaṃ vacanaṃ vālavaktrataḥ //
vayasā'tiśiśurdṛṣṭo jñānaṃ yogavidāṃ param

tvayā kṛtā pratijñā ca kāntaṃ jīvayituṃ mama //
viparītaṃ na sadvākyaṃ tatkṣaṇaṃ jīvitaḥ patiḥ

jīvayiṣyati matkāntaṃ paścādvedavidāṃ varaḥ //
yadyatpṛcchāmi sandehāttadbhavānvaktumarhati

sabhāyāṃ jīvite kānte tasya tīvrasya sannidhau //
tvāṃ hi praṣṭuṃ na śaktā'haṃ vidyamāne madīśvare

ete brahmādayo devā vidyamānāśca saṃsadi //
tvaṃ ca vedavidāṃ śreṣṭho na ca kaścinmadīśvaraḥ

nārīṃ rakṣati bharttāṃ cenna ko'pi khaṇḍituṃ kṣamaḥ //
śāstiṃ karoti yadi sa na ko'pi rakṣitā bhuvi

evaṃ deveṣu no śaktiḥ śakre vā brahmarudrayoḥ //
strī pumbhāvaśca boddhavyaḥ svāmī karttā ca yoṣitām

svāmī karttā ca harttā ca śāstā poṣṭā ca rakṣitā //
abhīṣṭadevaḥ pūjyaśca na guruḥ svāminaḥ paraḥ

kanyā satkulajātā yā sā kāntavaśavartinī //
yā svatantrā ca sā duṣṭā svabhāvātkuṭilā dhruvam

duṣṭā parapumāṃsaṃ ca sevate yā narādhamā //
sā nindati patiṃ śaśvadasadvaṃśaprasūtikā

upabarhaṇabhāryyā'haṃ kanyā citrarathasya ca //
vadhūrgandharvarājasya kāntabhaktā sadā dvija

sarvaṃ kālayituṃ śaktastvaṃ ca vedavidāṃ vara //
kālaṃ yamaṃ mṛtyukanyāṃ madabhyāśaṃ samānaya

mālāvatīvacaḥ śrutvā vipro vedavidāṃ varaḥ //
sabhāmadhye samāhūya tānpratyakṣaṃ cakāra ha

dadarśa mṛtyukanyāṃ ca prathamaṃ mālatī satī //
kṛṣṇavarṇāṃ ghorarūpāṃ raktāmbaradharāṃ varām

sasmitāṃ ṣaḍbhujāṃ śāntāṃ dayāyuktāṃ mahāsatīm //
kālasya svāmino vāme catuṣṣaṣṭisutānvitām

kālaṃ nārāyaṇāṃśaṃ ca dadarśa purataḥ satī //
mahograrūpaṃ vikaṭaṃ grīṣmasūryyasamaprabham

ṣaḍvaktraṃ ṣoḍaśabhujaṃ caturviṃśatilocanam //
ṣaṭpādaṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca raktāmbaradharaṃ param

devasya devaṃ vikṛtaṃ sarvasaṃhārarūpiṇam //
kālādhidevaṃ sarveśaṃ bhagavantaṃ sanātanam

īṣaddhāsyaprasannāsyamakṣamālākaraṃ varam //
japantaṃ paramaṃ brahma kṛṣṇamātmānamīśvaram

satī dadarśa purato vyādhisaṃghānsudurjayān //
vayasā'timahāvṛddhānstanandhānmātṛsannidhau

sthūlapādaṃ kṛṣṇavarṇaṃ dharmiṣṭhaṃ ravinandanam //
japantaṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam

dharmādharmavicārajñaṃ paraṃ dharmasvarūpiṇam //
pāpināmapi śāstāraṃ dadarśa purato yamam

tāṃśca dṛṣṭvā ca niḥśaṅkā papraccha prathamaṃ yamam //
mālāvatī mahāsādhvī prahaṣṭavadanekṣaṇā

mālāvatyuvāca //
he dharmarāja dharmiṣṭha dharmaśāstraviśārada//
kālavyatikrame kāntaṃ kathaṃ harasi me vibho//

yama uvāca //
aprāptakālo mriyate na kaścijjagatītale //
īśvarājñāṃ vinā sādhvi nāmṛtaṃ cālayāmyaham

ahaṃ kālo mṛtyukanyā vyādhayaśca sudurjayāḥ //
niṣekeṇa prāptakālaṃ kālayantīśvarājñayā

mṛtyukanyā vicārajñā yaṃ prāpnoti niṣekataḥ //
tamahaṃ kālayāmyeva pṛcchatāṃ kena hetunā

mālāvatyuvāca //
tvamapi strī mṛtyukanyā jānāsi svāmivedanam //
kathaṃ harasi matkāntaṃ jīvitāyāṃ mayi priye

mṛtyukanyovāca //
purā viśvasṛjā sṛṣṭā'pyahamevātra karmaṇi //
na ca kṣamā parityaktuṃ bahunā tapasā sati

satī satīnāṃ madhye ca kācittejasvinī varā //
māmeva bhasmasātkartuṃ kṣamā yadi bhavedbhave

sarvāpacchāntireveha tadā bhavati sundari //
putrāṇāṃ svāminaḥ paścādbhavitā yadbhaviṣyati

kālena preritā'haṃ ca matputrā vyādhayaśca vai //
na matsutānāṃ doṣaśca na ca me śṛṇu niścitam

pṛccha kālaṃ mahātmānaṃ dharmajñaṃ dharmasaṃsadi //
tadā yaducitaṃ bhadre tatkariṣyasi niścitam

mālāvatyuvāca //
he kāla karmaṇāṃ sākṣinkarmarūpa sanātana //
nārāyaṇāṃśo bhagavannamastubhyaṃparāya ca

kathaṃ harasi matkāntaṃ jīvitāyāṃ mayi prabho //
jānāsi sarvaduḥkhaṃ ca sarvajñastvaṃ kṛpānidhe

kālapuruṣa uvāca //
ko vā'haṃ ko yamaḥ kā ca mṛtyukanyā ca vyādhayaḥ //
vayaṃ bhramāmaḥ satatamīśājñāparipālakāḥ

yasya sṛṣṭā ca prakṛtirbrahmaviṣṇuśivādayaḥ //
surā munīndrā manavo mānavāḥ sarvajantavaḥ

dhyāyante tatpadāmbhojaṃ yoginaśca vicakṣaṇāḥ//
japanti śaśvannāmāni puṇyāni paramātmanaḥ

yadbhayādvāti vāto'yaṃ sūryyastapati yadbhayāt //
sraṣṭā brahmā''jñayā yasya pātā viṣṇuryadājñayā

saṃharttā śaṅkaraḥ sarvajagatāṃ yasya śāsanāt //
dharmaśca karmaṇāṃ sākṣī yasyājñāparipālakaḥ

rāśi cakraṃ grahāḥ sarve bhramanti yasya śāsanāt //
digīśāścaiva dikpālā yasyājñāparipālakāḥ

yasyājñayā ca taravaḥ puṣpāṇi ca phalāni ca //
bibhratyeva dadatyeva kāle mālāvatīsati

yasyājñayā jalādhārā sarvādhārā vasundharā //
kṣamāvatī pṛthivī kampitā na bhayena ca

sahasā mohitā māyā māyayā yasya santatam //
sarvaprasūryā prakṛtiḥ sā bhītā yadbhayādaho

yasyāntaṃ na vidurvedā vastūnāṃ bhāvagā api //
purāṇāni ca sarvāṇi yasyaiva stutipāṭhakāḥ

yasya nāma vidhirviṣṇuḥ sevate sumahānvirāṭ //
ṣoḍaśāṃśo bhagavataḥ sa eva tejaso vibhoḥ

sarveśvaraḥ kālakālo mṛtyormṛtyuḥ parātparaḥ //
sarvavighnavināśāya taṃ kṛṣṇaṃ paricintaya

sarvābhīṣṭaṃ ca bharttāraṃ pradāsyati kṛpānidhiḥ //
ime yatpreritāḥ sarve sa dātā sarva sampadām

ityuktvā kālapuruṣo virarāma ca śaunaka //
kathāṃ kathitumārebhe punareva tu brāhmaṇaḥ

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe mālāvatīkālapuruṣasaṃvāde pañcadaśo'dhyāyaḥ