Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.14

sautiruvāca //
tatra sthitvā kṣaṇaṃ devā brahmeśānapurogamāḥ //
yayurmālāvatīmūlaṃ paraṃ maṅgaladāyakāḥ

mālāvatī surāndṛṣṭvā praṇanāma prativratā //
ruroda kāntaṃ saṃsthāpya devānāṃ sannidhau mune

etasminnantare tatra kaścidbrāhmaṇabālakaḥ //
ājagāma surāṇāṃ ca sabhāmatimanoharaḥ

daṇḍī chatrī śuklavāsā bibhrattilakamujjvalam //
dīrghapustakahastaśca supraśāntaśca susmitaḥ

candanokṣitasarvāṅgaḥ prajvalanbrahmatejasā //
surānsaṃbhāṣya tatraiva vismitānviṣṇumāyayā

tatrovāsa sabhāmadhye tārāmadhye yathā śaśī //
uvāca devānsarvāṃśca mālatīṃ ca vicakṣaṇaḥ

brāhmaṇa uvāca//
kathamatra surāḥ sarve brahmeśānapurogamāḥ //
svayaṃ vidhātā jagatāṃ sraṣṭā vai kena karmaṇā

sarvabrahmāṇḍasaṃharttā śambhuratra svayaṃ vibhuḥ//
aho trijagatāṃ sākṣī dharmo vai sarvakarmaṇām

kathaṃ raviḥ kathaṃ candraḥ kathamatra hutāśanaḥ //
kathaṃ kālo mṛtyukanyā kathaṃ vā'tra yamādayaḥ//

he mālāvati te kroḍe ko'tiśuṣkaśśavo'naghe //
jīvitāyāḥ kathaṃ mūle yoṣitaśca pumāñchavaḥ

ityuktvā tāṃśca tāṃ vipro virarāma sabhātale //
mālāvatī taṃ praṇamya samuvāca vicakṣaṇam

mālāvatyuvāca // ānandapūrvakaṃ vande viprarūpaṃ janārdanam //
tuṣṭā devā haristuṣṭo yasya puṣpajalena ca

avadhānaṃ kuru vibho śokārtāyā nivedane //
samā kṛpā satāṃ śaśvadyogyā yogye kṛpāvatām

upabarhaṇabhāryyā'haṃ kanyā citrarathasya ca //
sarve mālāvatīṃ kṛtvā vadante viprapuṅgava

divyaṃ lakṣayugaṃ ramye sthāne sthāne manohare //
kṛtā svacchandataḥ krīḍā cānena svāminā saha

priye sneho hi sādhvīnāṃ yāvānviprendra yoṣitām //
sarva śāstrānusāreṇa jānāsi tvaṃ vicakṣaṇa

akasmādbrahmaṇaḥ śāpātprāṇāṃstatyāja matpatiḥ//
devānuddiśya vilape yathā jīvati matpatiḥ

svakāryyasādhane sarve vyagrāśca jagatītale //
bhāvābhāvaṃ na jānanti kevalaṃ svārthatatparāḥ //

sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokaṃ santāpaḥ karmaṇāṃ nṛṇām //
aiśvaryyaṃ paramānando janma mṛtyuśca mokṣaṇam

devāśca sarvaja nakā dātāraḥ karmaṇāṃ phalam//
karttāraḥ karmavṛkṣāṇāṃ mūlacchedaṃ ca līlayā

na hi devātparo bandhurna hi devātparo balī//
dayāvānna hi devācca na ca dātā tataḥ paraḥ

sarvāndevānahaṃ yāce patidānaṃ mamepsitam //
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ phaladāṃśca suradrumān

yadi dāsyanti devā me kāntadānaṃ yathepsitam //
bhadraṃ tadā'nyathā tebhyo dāsyāmi strīvadhaṃ dhruvam

śapiṣyāmi ca sarvāṃśca dāruṇaṃ durnivārakam //
durnivāryyaḥ satīśāpastapasā kena vāryyate

ityuktvā mālatī sādhvī śokārtā surasaṃsadi //
virarāma dvijaśreṣṭhastāmuvāca ca śaunaka

brāhmaṇa uvāca //
karmaṇāṃ phaladātāro devāḥ satyaṃ ca mālati //
na sadyaḥ sucireṇaiva dhānyaṃ kṛṣakavannṛṇām

gṛhī ca kṛṣakadvārā kṣatre dhānyaṃ vapetsati //
tadaṅkuro bhavetkāle kāle vṛkṣaḥ phalatyapi

kāle supakvaṃ bhavati kāle prāpnoti tadgṛhī //
evaṃ sarvaṃ samunneyaṃ cireṇa karmaṇaḥ phalam

aṣṭhī vapati saṃsāre gṛhastho viṣṇumāyayā //
kāle tadaṅkuro vṛkṣaḥ kāle prāpnoti tatphalam

puṇyavānpuṇyabhūmau ca karoti suciraṃ tapaḥ //
teṣāṃ ca phaladātāro devāḥ satyaṃ na saṃśayaḥ

brāhmaṇānāṃ mukhe kṣetre śreṣṭhe'nūṣara eva ca //
yo yajjuhoti bhaktyā ca sa tatprāpnoti niścitam

na balaṃ na ca saundaryaṃ naiśvaryaṃ na dhanaṃ sutaḥ //
naiva strī na ca satkāntaḥ kiṃ bhavettapasā vinā

sevate prakṛtiṃ yo hi bhaktyā janmani janmani//
sa labhetsundarīṃ kāntāṃ vinītāṃ ca guṇānvitām

śriyaṃ ca niścalāṃ putraṃ pautraṃ bhūmiṃ dhanaṃ prajām //
prakṛteśca vareṇaiva labhedbhakto'valīlayā

śivaṃ śivasvarūpaṃ ca śivadaṃ śivakāraṇam //
jñānānandaṃ mahātmānaṃ paraṃ mṛtyuṃjayaṃ param

tamīśaṃ sevate yo hi bhaktyā janmani janmani //
pumānprāpnoti satkāntāṃ kāminī cāpi satpatim

vidyāṃ jñānaṃ sukavitāṃ putraṃ pautraṃ parāṃ śriyam //
balaṃ dhanaṃ vikramaṃ ca labheddharavareṇa saḥ

brahmāṇaṃ bhajate yo hi labhetso'pi prajāṃ śriyam //
vidyāmaiśvaryyamānandaṃ vareṇa brahmaṇo naraḥ

yo naro bhajate bhaktyā dīnanāthaṃ dineśvaram //
vidyāmārogyamānandaṃ dhanaṃ putraṃ labhed dhuvam

gaṇeśvaraṃ yo bhajate devadevaṃ sanātanam //
sarvāgrapūjyaṃ sarveśaṃ bhaktyā janmani janmani

vighnanāśo bhavettasya svapne jāgaraṇe'niśam //
paramānandamaiśvaryyaṃ putraṃ pautraṃ dhanaṃ prajāḥ

jñānaṃ vidyāṃ sukavitāṃ labhate tadvareṇa ca //
bhajate yo hi viṣṇuṃ ca lakṣmīkāntaṃ sureśvaram

varārthī cellabhetsarvaṃ nirvāṇamanyathā dhruvam //
śāntaṃ niṣevya pātāraṃ satyaṃ satyaṃ labhennaraḥ

sarvaṃ tapaḥ sarvadharmaṃ yaśaḥ kīrtimanuttamām //
viṣṇuṃ niṣevya sarveśaṃ yo mūḍho labhate varam

viḍambito vidhātrā'sau mohito viṣṇumāyayā //
māyā nārāyaṇīśānā sarvaprakṛtirīśvarī

sā kṛpāṃ kurute yaṃ ca viṣṇumantraṃ dadāti tam //
dharmaṃ yo bhajate dharmī sarvadharmaṃ labhed dhruvam

iha loke sukhaṃ bhuktvā yāti viṣṇoḥ paraṃ padam //
yo yaṃ devaṃ bhajedbhaktyā sa cādau labhate ca tam

kāle paścāttena sārddhaṃ paraṃ viṣṇoḥ padaṃ labhet //
śrīkṛṣṇaṃ bhajate yo hi nirguṇaṃ prakṛteḥ param

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ sevyaṃ bījaṃ parātparam //
akṣaraṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam

sākāraṃ ca nirākāraṃ jyotiḥ svecchāmayaṃ vibhum //
sarvādhāraṃ ca sarveśaṃ paramānandamīśvaram

nirliptasākṣirūpaṃ ca bhaktānugrahavigraham //
jīvanmuktaḥ sa satyaṃ hi na varaṃ labhate sudhīḥ

sa sarvaṃ manyate tucchaṃ sālokyādicatuṣṭayam //
brahmatvamamaratvaṃ vā mokṣaṃ yattucchavatsati

aiśvaryaṃ loṣṭatulyaṃ ca naśvaraṃ caiva manyate //
indratvaṃ ca manutvaṃ ca cirajīvitvameva vā

jala budbudavad buddhyā cātitucchaṃ na gaṇyate //
svapne jāgaraṇe vā'pi śaśvatsevāṃ ca vācchati

dāsyaṃ vinā na yāceta śrīkṛṣṇasya padaṃ param //
tatpādābje dṛḍhāṃ bhaktiṃ labdhvā pūrṇo nirantaram

paripūrṇatamaṃ brahma niṣevyaṃ susthiraḥ sadā //
ātmanaḥ kulakoṭiṃ ca śataṃ mātāmahasya ca

śvaśurasya śataṃ pūrvamuddhṛtya cāvalīlayā //
dāsaṃ dāsīṃ prasūṃ bhāryāṃ putrādapi paraṃ śatam//

uddharetkṛṣṇabhaktaśca golokaṃ yāti niścitam //
tāvadgarbhe vasetkāmī tāvatī yamayātanā

tāvadgṛhī ca bhogārthī yāvatkṛṣṇaṃ na sevate //
guruvaktrādviṣṇumantro yasya karṇe praviśyati

yamastallikhanaṃ dūraṃ karoti tatkṣaṇaṃ bhiyā //
madhuparkādikaṃ brahmā puraiva tanniyojayet

aho vilaṅghya mallokaṃ mārgeṇānena yāsyati//
tasya vai niṣkṛtirnāsti kalpakoṭiśatairapi

duritāni ca bhītāni koṭijanmakṛtāni ca //
taṃ vihāya palāyante vainateyaṃ yathoragāḥ

purātanaṃ kṛtaṃ karma yadyattasya śubhāśubham //
chinatti kṛṣṇaścakreṇa tīkṣṇadhāreṇa santatam

taṃ vihāya jarā mṛtyuryāti cakrabhiyā sati //
anyathā śatakhaṇḍaṃ tāṃ kurute ca sudarśanaḥ

niḥśaṅko yāti golokaṃ vihāya mānavīṃ tanum //
gatvā divyāṃ tanuṃ dhṛtvā śrīkṛṣṇaṃ sevate sadā

yāvatkṛṣṇo hi goloke tāvadbhakto vasetsadā //
nimeṣaṃ manyate dāso naśvaraṃ brahmaṇo vayaḥ

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde viṣṇumālāvatīsaṃvādo nāma caturdaśo'dhyāyaḥ