Brahmanda Purana · Chapter 1.11

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde mahādevavibhūtivarṇanaṃ nā daśāmo 'dhyoyaḥ
sūta uvāca
bhṛgoḥ khyātirvijajñe vai īśvarau sukhaduḥkhayoḥ /
śubhāśubhapradātārau sarvaprāṇabhṛtāmiha

devau dhātṛvidhātārau manvantaravicāriṇau /
tayārjyeṣṭhā tu bhaginī devī śrīrlokabhāvinī

sā tu nārāyaṇaṃ devaṃ pati māsadya śobhanā /
nārāyaṇātmajau tasyāṃ balonmādauvyajāyatām

balasya tejaḥ putrastu unmādasya tu saṃśayaḥ /
tasyānye mānasāḥ putrā āsan vyomavicāriṇaḥ

ye vahanti vimānāni devānāṃ puṇyakarmaṇām /
merukalpe smṛte bhārye vidhāturdhātureva ca

āyatirniyatiścaiva tayoḥ putrau dṛḍhavratau /
prāṇaścaiva mṛkaṇḍaśca brahmakośau sanātanau

manasvinyāṃ mṛkaṇḍasya mārkaṇḍeyo babhūva ha /
suto vedaśirāstasya dhūmrapatnyāmajāyata

pīvaryāṃ vedaśirasaḥ putrā vaśakarāḥ smṛtāḥ /
mārkaṇḍeyāḥ samākhyātā ṛṣayo vedapāragāḥ

prāṇasya puṇḍarīkāyāṃ dyutimānātmajo 'bhavat /
unnataścadyutimataḥ svanavātaśca tāvubhau

tayoḥ putrāśca pautrāśca bhārgavāṇāṃ parasparāt /
svāyaṃbhuventare 'tītā marīceḥ śṛṇuta prajāḥ

patnī marīceḥ saṃbhūtirvijajñe hyātmasaṃbhaṃvam /
prajāpateḥ pūrṇamāsaṃ kanyāścemā nibodhata

kṛṣirvṛṣṭistviṣā caiva tathā copacitiḥ śubhā /
pūrṇamāsaḥ sarasvatyāṃ putrau dvāvudapādayat

virajaṃ caiva dharmiṣṭhaṃ parvaśaṃ caiva tāvubhau /
virajasyātmajo vidvān sudhāmā nāma viśrutaḥ

sudhāmā sa tu vairājaḥ prācīṃ diśamupā śritaḥ /
lokapālaḥ sa dharmātmā gaurīputraḥ pratāpavān

parvaśaḥ parvagaṇanāṃ praviṣṭaḥ sa mahāyaśāḥ /
parvaśaḥ parvaśāyāṃ tu janayā māsa vai sutau

yajurdhāma ca dhīmantaṃ staṃbhakāśyapameva ca /
tayorgotrakarau putrau jātau saṃnyāsaniścitau

smṛtastvaṃ girasaḥ patnī jajñe sā hyātmasaṃbhavān /
putro kanyāścatasraśca puṇyāstā lokaviśrutāḥ

sinīvālī kuhūścaiva rākā cānumatistathā /
tathaiva bharatāgniṃ ca kīrtimantaṃ ca tāvubhau

agneḥ putraṃ ca parjanyaṃ sadvatī suṣuve tathā /
hiraṇyaromā parjanyo mārīcyāmudapadyata

ābhūtasaṃplavasthāyī lokapālaḥ sa vai smṛtaḥ /
yajñe kīrttimataścāpi dhenukā vītakalmaṣau

cariṣṇuṃ dhṛtimantaṃ ca ubhāvaṅgirasāṃ varau /
tayoḥ putrāśca pautrāśca atītā vai sahasraśaḥ

anasūyā vijajñe vai pañcātreyānakalmaṣān /
kanyāṃ caiva śrutiṃ nāma mātā śaṅkhapadasya sā

kardasasya tu patnī sā paulahasya prajāpateḥ /
satyanetraśca havyaśca āpo mūrttiḥ śanaiścaraḥ

somaśca pañcamasteṣāmāsītsvāyaṃbhuventare /
yāmadevaissahātītāḥ pañcātreyāḥ prakīrttitāḥ

teṣāṃ putrāśca pautrāśca ātreyāṇāṃ mahātmanām /
svāyaṃbhuve 'ntare 'tītāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dānā gnistatsuto 'bhavat /
pūrvajanmani so 'gastyaḥ smṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ntare

madhyamo devabāhuśca atrināmā ca te trayaḥ /
svamā yavīyasī teṣāṃ sadvatī nāma viśrutā

parjanyajananī śubhrā patnī cāgneḥ smṛtā śubhā /
paulastyasya ca brahmarṣeḥ prītiputrasya dhīmataḥ

dānācca suṣuve patnī sujaṅghī caṃ bahūnsutān /
paulastyā iti vikhyātāḥ smṛtāḥ svāyaṃbhuve 'ntare

kṣamā tu suṣuve putrānpulastyasya prajāpateḥ /
tretāgnivarcasaḥ sarve yeṣāṃ kīrttiḥ pratiṣṭhitā

kardamaścorvarīvāṃśca sahiṣṇuśceti te trayaḥ /
ṛṣiḥ kanakapīṭhaśca śubhā kanyā ca pīvarī

kardamasya śrutiḥ patnī ātreyyajanayatsvayam /
putraṃ śaṅkhapadaṃ nāma kanyāṃ kāmyāṃ tathaiva ca

sa vai śaṅkhapadaḥ śrīmāṃllokapālaḥ prajāpatiḥ /
dakṣiṇasyāṃ diśi rataḥ kāmyā dattā priyavrate

kāmyā priyavratāllebhe svāyaṃbhuvasamānsutān /
daśa kanyādvayaṃ caiva yaiḥ kṣatraṃ sampravarttitam

putraṃ kanakapīṭhasya sahiṣṇuṃ nāma viśrutam /
yaśodharā vijajñe vai kāmadevaṃ sumadhyāmā

kratoḥ kratusamānpu trān vijajñe saṃnatiḥ śubhān /
teṣāṃ na bhāryā putro vā sarve te urddharetasaḥ

tāni ṣaṣṭisahasrāṇi vālakhilyā iti śrutāḥ /
aruṇasyāgrato yānti parivārya divākaram

ābhūtasaṃplavātsarvepataṅgasahacāriṇaḥ /
svasārau tadyavīyasyau puṇyā satyavatī cate

parvaśasya snuve te vai pūrṇamāsa sutasya tu /
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya vāsiṣṭhāḥ sapta jajñire

jyāyasī ca sutā teṣāṃ puṇḍarīkā sumadhyamā /
jananī sā dyutimataḥ prāṇasya mahiṣī priyāḥ

tasyāstu ye yavīyāṃso vāsiṣṭhāḥ sapta viśrutāḥ /
rakṣo garttorddhabā huśca savanaḥ pavanaśca yaḥ

sutapāḥ saṃkurityete sarve saptarṣayaḥ samṛtāḥ /
ratno varāṅgyajanayanmārkaṇḍeyī yaśasvinī

pratīcyāṃ diśi rājānaṃ ketumantaṃ prajāpatim /
gotrāṇi nāmabhisteṣāṃ vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām

svāyaṃbhuve 'ntaretītānyagnestu śṛṇuta prajāḥ /
ityeṣa ṛṣisargastu sānubandhaḥ prakīrttitaḥ