Brahma Purana · Chapter 79

na manas tṛptim ādhatte kathāḥ śṛṇvat tvayeritāḥ
pṛthak tīrthaphalaṃ śrotuṃ pravṛttaṃ mama mānasam //

kramaśo brāhmaṇānītāṃ gaṅgāṃ me prathamaṃ vada
pṛthak tīrthaphalaṃ puṇyaṃ setihāsaṃ yathākramam //

tīrthānāṃ ca pṛthag bhāvaṃ phalaṃ māhātmyam eva ca
sarvaṃ vaktuṃ na śaknomi na ca tvaṃ śravaṇe kṣamaḥ //

tathāpi kiṃcid vakṣyāmi śṛṇu nārada yatnataḥ
yāny uktāni ca tīrthāni śrutivākyāni yāni ca //

tāni vakṣyāmi saṃkṣepān namaskṛtvā trilocanam
yatrāsau bhagavān āsīt pratyakṣas tryambako mune //

tryambakaṃ nāma tat tīrthaṃ bhuktimuktipradāyakam
vārāham aparaṃ tīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam //

tasya rūpaṃ pravakṣyāmi nāma viṣṇor yathābhavat
purā devān parābhūya yajñam ādāya rākṣasaḥ //

rasātalam anuprāptaḥ sindhusena iti śrutaḥ
yajñe talam anuprāpte niryajñā hy abhavan mahī //

nāyaṃ loko 'sti na paro yajñe naṣṭa itītvarāḥ
surās tam eva viviśū rasātalam anudviṣam //

nāśaknuvaṃs tu taṃ jetuṃ devā indrapurogamāḥ
viṣṇuṃ purāṇapuruṣaṃ gatvā tasmai nyavedayan //

rākṣasasya tu tat karma yajñabhraṃśam aśeṣataḥ
tataḥ provāca bhagavān vārāhaṃ vapur āsthitaḥ //

śaṅkhacakragadāpāṇir gatvā caiva rasātalam
ānayiṣye makhaṃ puṇyaṃ hatvā rākṣasapuṃgavān //

svaḥ prayāntu surāḥ sarve vyetu vo mānaso jvaraḥ
yena gaṅgā talaṃ prāptā pathā tenaiva cakradhṛk //

jagāma tarasā putra bhuvaṃ bhittvā rasātalam
sa varāhavapuḥ śrīmān rasātalanivāsinaḥ //

rākṣasān dānavān hatvā mukhe dhṛtvā mahādhvaram
vārāharūpī bhagavān makham ādāya yajñabhuk //

yena prāpa talaṃ viṣṇuḥ pathā tenaiva śatrujit
mukhe nyasya mahāyajñaṃ niścakrāma rasātalāt //

tatra brahmagirau devāḥ pratīkṣāṃ cakrire hareḥ
pathas tasmād viniḥsṛtya gaṅgāsravaṇam abhyagāt //

prākṣālayac ca svāṅgāni asṛgliptāni nārada
gaṅgāmbhasā tatra kuṇḍaṃ vārāham abhavat tataḥ //

mukhe nyastaṃ mahāyajñaṃ devānāṃ purato hariḥ
dattavāṃs tridaśaśreṣṭho mukhād yajño 'bhyajāyata //

tataḥ prabhṛti yajñāṅgaṃ pradhānaṃ sruva ucyate
vārāharūpam abhavad evaṃ vai kāraṇāntarāt //

tasmāt puṇyatamaṃ tīrthaṃ vārāhaṃ sarvakāmadam
tatra snānaṃ ca dānaṃ ca sarvakratuphalapradam //

tatra sthito 'pi yaḥ kaścit pitṝn smarati puṇyakṛt
vimuktāḥ sarvapāpebhyaḥ pitaraḥ svargam āpnuyuḥ //