Brahma Purana · Chapter 71

tridaivatyaṃ tu yat tīrthaṃ sarvebhyo hy uktam uttamam
tasya svarūpabhedaṃ ca vistareṇa bravītu me //

tāvad anyāni tīrthāni tāvat tāḥ puṇyabhūmayaḥ
tāvad yajñādayo yāvat tridaivatyaṃ na dṛśyate //

gaṅgeyaṃ saritāṃ śreṣṭhā sarvakāmapradāyinī
tridaivatyā muniśreṣṭha tadutpattim ataḥ śṛṇu //

varṣāṇām ayutāt pūrvaṃ devakārya upasthite
tārako balavān āsīn madvarād atigarvitaḥ //

devānāṃ paramaiśvaryaṃ hṛtaṃ tena balīyasā
tatas te śaraṇaṃ jagmur devāḥ sendrapurogamāḥ //

kṣīrodaśāyinaṃ devaṃ jagatāṃ prapitāmaham
kṛtāñjalipuṭā devā viṣṇum ūcur ananyagāḥ //

tvaṃ trātā jagatāṃ nātha devānāṃ kīrtivardhana
sarveśvara jagadyone trayīmūrte namo 'stu te //

lokasraṣṭāsurān hantā tvam eva jagatāṃ patiḥ
sthityutpattivināśānāṃ kāraṇaṃ tvaṃ jaganmaya //

trātā na kopy asti jagattraye 'pi śarīriṇāṃ sarvavipadgatānām
tvayā vinā vārijapattranetra tāpatrayāṇāṃ śaraṇaṃ na cānyat

pitā ca mātā jagato 'khilasya tvam eva sevāsulabho 'si viṣṇo
prasīda pāhīśa mahābhayebhyo śmadārtihantā vada kas tvadanyaḥ

ādikartā varāhas tvaṃ matsyaḥ kūrmas tathaiva ca
ityādirūpabhedair no rakṣase bhaya āgate //

hṛtasvāmyān suragaṇān hṛtadārān gatāpadaḥ
kasmān na rakṣase deva ananyaśaraṇān hare //

tataḥ provāca bhagavāñ śeṣaśāyī jagatpatiḥ
kasmāc ca bhayam āpannaṃ tad bruvantu gatajvarāḥ
tataḥ śriyaḥ patiṃ prāhus taṃ tārakavadhaṃ prati //

tārakād bhayam āpannaṃ bhīṣaṇaṃ romaharṣaṇam
na yuddhais tapasā śāpair hantuṃ naiva kṣamā vayam //

arvāgdaśāhād yo bālas tasmān mṛtyum avāpsyati
tasmād deva na cānyebhyas tatra nītir vidhīyatām //

punar nārāyaṇaḥ prāha nāhaṃ balotkaṭaḥ surāḥ
na matto madapatyāc ca na devebhyo vadho bhavet //

īśvarād yadi jāyeta apatyaṃ bahuśaktikam
tasmād vadham avāpnoti tārako lokadāruṇaḥ //

tad gacchāmaḥ surāḥ sarve yatitum ṛṣibhiḥ saha
bhāryārthaṃ prathamo yatnaḥ kartavyaḥ prabhaviṣṇubhiḥ //

tathety uktvā suragaṇā jagmus te ca nagottamam
himavantaṃ ratnamayaṃ menāṃ ca himavatpriyām //

idam ūcuḥ sarva eva sabhāryaṃ tuhinaṃ girim //

dākṣāyaṇī lokamātā yā śaktiḥ saṃsthitā girau
buddhiḥ prajñā dhṛtir medhā lajjā puṣṭiḥ sarasvatī //

evaṃ tv anekadhā loke yā sthitā lokapāvanī
devānāṃ kāryasiddhyarthaṃ yuvayor garbham āviśat //

samutpannā jaganmātā śaṃbhoḥ patnī bhaviṣyati
asmākaṃ bhavatāṃ cāpi pālanī ca bhaviṣyati //

himavān api tad vākyaṃ surāṇām abhinandya ca
menā cāpi mahotsāhā astv ity evaṃ vaco 'bravīt //

tadotpannā jagaddhātrī gaurī himavato gṛhe
śivadhyānaratā nityaṃ tanniṣṭhā tanmanogatā //

tāṃ vai procuḥ suragaṇā īśārthe tapa āviśa
tathā himavataḥ pṛṣṭhe gaurī tepe tapo mahat //

punaḥ saṃmantrayām āsur īśo dhyāyati tāṃ śivām
ātmānaṃ vā tathānyad vā na jānīmaḥ kathaṃ bhavaḥ //

menakāyāḥ sutāyāṃ tu cittaṃ dadhyāt sureśvaraḥ
tatra nītir vidhātavyā tataḥ śraiṣṭhyam avāpsyatha
tataḥ prāha mahābuddhir vācaspatir udāradhīḥ //

yas tv ayaṃ madano dhīmān kandarpaḥ puṣpacāpadhṛk
sa vidhyatu śivaṃ śāntaṃ bāṇaiḥ puṣpamayaiḥ śubhaiḥ //

tena viddhas trinetro 'pi īśāyāṃ buddhim ādadhet
pariṇeṣyaty asau nūnaṃ tadā tāṃ girijāṃ haraḥ //

jayinaḥ pañcabāṇasya na bāṇāḥ kvāpi kuṇṭhitāḥ
tathoḍhāyāṃ jagaddhātryāṃ śaṃbhoḥ putro bhaviṣyati //

jātaḥ putras trinetrasya tārakaṃ sa haniṣyati
vasantaṃ ca sahāyārthaṃ śobhiṣṭhaṃ kusumākaram //

āhlādanaṃ ca manasā kāmāyainaṃ prayacchatha //

tathety uktvā suragaṇā madanaṃ kusumākaram
preṣayām āsur avyagrāḥ śivāntikam ariṃdamāḥ //

sa jagāma tvarā kāmo dhṛtacāpo samādhavaḥ
ratyā ca sahitaḥ kāmaḥ kartuṃ karma suduṣkaram //

gṛhītvā saśaraṃ cāpam idaṃ tasya mano 'bhavat
mayā vedhyas tv avedhyo vai śaṃbhur lokaguruḥ prabhuḥ //

trailokyajayino bāṇāḥ śaṃbhau me kiṃ dṛḍhā na vā
tenāsau cāgninetreṇa bhasmaśeṣas tadā kṛtaḥ //

tad eva karma sudṛḍham īkṣituṃ surasattamāḥ
ājagmus tatra yad vṛttaṃ śṛṇu vismayakārakam //

śaṃbhuṃ dṛṣṭvā suragaṇā yāvat paśyanti manmatham
tāvac ca bhasmasādbhūtaṃ kāmaṃ dṛṣṭvā bhayāturāḥ
tuṣṭuvus tridaśeśānaṃ kṛtāñjalipuṭāḥ surāḥ //

tārakād bhayam āpannaṃ kuru patnīṃ gireḥ sutām //

viddhacitto haro 'py āśu mene vākyaṃ suroditam
arundhatīṃ vasiṣṭhaṃ ca māṃ tu cakradharaṃ tathā //

preṣayām āsur amarā vivāhāya parasparam
saṃbandho 'pi tathāpy āsīd dhimavallokanāthayoḥ //