Brahma Purana · Chapter 50

stutvaivaṃ muniśārdūlāḥ praṇamya ca sanātanam
vāsudevaṃ jagannāthaṃ sarvakāmaphalapradam //

cintāviṣṭo mahīpālaḥ kuśān āstīrya bhūtale
vastraṃ ca tanmanā bhūtvā suṣvāpa dharaṇītale //

kathaṃ pratyakṣam abhyeti devadevo janārdanaḥ
mama cārtiharo devas tadāsāv iti cintayan //

suptasya tasya nṛpater vāsudevo jagadguruḥ
ātmānaṃ darśayām āsa śaṅkhacakragadābhṛtam //

sa dadarśa tu saprema devadevaṃ jagadgurum
śaṅkhacakradharaṃ devaṃ gadācakrograpāṇinam //

śārṅgabāṇadharaṃ devaṃ jvalattejotimaṇḍalam
yugāntādityavarṇābhaṃ nīlavaidūryasaṃnibham //

suparṇāṃse tam āsīnaṃ ṣoḍaśārdhabhujaṃ śubham
sa cāsmai prābravīd dhīrāḥ sādhu rājan mahāmate //

kratunānena divyena tathā bhaktyā ca śraddhayā
tuṣṭo 'smi te mahīpāla vṛthā kim anuśocasi //

yad atra pratimā rājañ jagatpūjyā sanātanī
yathā sā prāpyate bhūpa tadupāyaṃ bravīmi te //

gatāyām adya śarvaryāṃ nirmale bhāskarodite
sāgarasya jalasyānte nānādrumavibhūṣite //

jalaṃ tathaiva velāyāṃ dṛśyate tatra vai mahat
lavaṇasyodadhe rājaṃs taraṅgaiḥ samabhiplutam //

kūlānte hi mahāvṛkṣaḥ sthitaḥ sthalajaleṣu ca
velābhir hanyamānaś ca na cāsau kampate drumaḥ //

paraśum ādāya hastena ūrmer antas tato vraja
ekākī viharan rājan sa tvaṃ paśyasi pādapam //

īdṛk cihnaṃ samālokya chedaya tvam aśaṅkitaḥ
chedyamānaṃ tu taṃ vṛkṣaṃ prātar adbhutadarśanam //

dṛṣṭvā tenaiva saṃcintya tato bhūpāla darśanāt
kuru tāṃ pratimāṃ divyāṃ jahi cintāṃ vimohinīm //

evam uktvā mahābhāgo jagāmādarśanaṃ hariḥ
sa cāpi svapnam ālokya paraṃ vismayam āgataḥ //

tāṃ niśāṃ sa samudvīkṣya sthitas tadgatamānasaḥ
vyāharan vaiṣṇavān mantrān sūktaṃ caiva tadātmakam //

pragatāyāṃ rajanyāṃ tu utthito nānyamānasaḥ
sa snātvā sāgare samyag yathāvad vidhinā tataḥ //

dattvā dānaṃ ca viprebhyo grāmāṃś ca nagarāṇi ca
kṛtvā paurvāhṇikaṃ karma jagāma sa nṛpottamaḥ //

na cāśvo na padātiś ca na gajo na ca sārathiḥ
ekākī sa mahāvelāṃ praviveśa mahīpatiḥ //

taṃ dadarśa mahāvṛkṣaṃ tejasvantaṃ mahādrumam
mahātigamahārohaṃ puṇyaṃ vipulam eva ca //

mahotsedhaṃ mahākāyaṃ prasuptaṃ ca jalāntike
sāndramāñjiṣṭhavarṇābhaṃ nāmajātivivarjitam //

naranāthas tadā viprā drumaṃ dṛṣṭvā mudānvitaḥ
paraśunā śātayām āsa niśitena dṛḍhena ca //

dvaidhīkartumanās tatra babhūvendrasakhaḥ sa ca
nirīkṣyamāṇe kāṣṭhe tu babhūvādbhutadarśanam //

viśvakarmā ca viṣṇuś ca viprarūpadharāv ubhau
ājagmatur mahābhāgau tadā tulyāgrajanmanau //

jvalamānau svatejobhir divyasraganulepanau
atha tau taṃ samāgamya nṛpam indrasakhaṃ tadā //

tāv ūcatur mahārāja kim atra tvaṃ kariṣyasi
kimarthaṃ ca mahābāho śātitaś ca vanaspatiḥ //

asahāyo mahādurge nirjane gahane vane
mahāsindhutaṭe caiva kathaṃ vai śātito drumaḥ //

tayoḥ śrutvā vaco viprāḥ sa tu rājā mudānvitaḥ
babhāṣe vacanaṃ tābhyāṃ mṛdulaṃ madhuraṃ tathā //

dṛṣṭvā tau brāhmaṇau tatra candrasūryāv ivāgatau
namaskṛtya jagannāthāv avāṅmukham avasthitaḥ //

devadevam anādyantam anantaṃ jagatāṃ patim
ārādhayituṃ pratimāṃ karomīti matir mama //

ahaṃ sa devadevena parameṇa mahātmanā
svapnānte ca samuddiṣṭo bhavadbhyāṃ śrāvitaṃ mayā //

rājñas tu vacanaṃ śrutvā devendrapratimasya ca
prahasya tasmai viśveśas tuṣṭo vacanam abravīt //

sādhu sādhu mahīpāla yad etan matam uttamam
saṃsārasāgare ghore kadalīdalasaṃnibhe //

niḥsāre duḥkhabahule kāmakrodhasamākule
indriyāvartakalile dustare romaharṣaṇe //

nānāvyādhiśatāvarte jalabudbudasaṃnibhe
yatas te matir utpannā viṣṇor ārādhanāya vai //

dhanyas tvaṃ nṛpaśārdūla guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtaḥ
saprajā pṛthivī dhanyā saśailavanakānanā //

sapuragrāmanagarā caturvarṇair alaṃkṛtā
yatra tvaṃ nṛpaśārdūla prajāḥ pālayitā prabhuḥ //

ehy ehi sumahābhāga drume 'smin sukhaśītale
āvābhyāṃ saha tiṣṭha tvaṃ kathābhir dharmasaṃśritaḥ //

ayaṃ mama sahāyas tu āgataḥ śilpināṃ varaḥ
viśvakarmasamaḥ sākṣān nipuṇaḥ sarvakarmasu
mayoddiṣṭāṃ tu pratimāṃ karoty eṣa taṭaṃ tyaja //

śrutvaivaṃ vacanaṃ tasya tadā rājā dvijanmanaḥ
sāgarasya taṭaṃ tyaktvā gatvā tasya samīpataḥ //

tasthau sa nṛpatiśreṣṭho vṛkṣacchāye suśītale
tatas tasmai sa viśvātmā dadāv ājñāṃ dvijākṛtiḥ //

śilpimukhyāya viprendrāḥ kuruṣva pratimā iti
kṛṣṇarūpaṃ paraṃ śāntaṃ padmapattrāyatekṣaṇam //

śrīvatsakaustubhadharaṃ śaṅkhacakragadādharam
gaurāṅgaṃ kṣīravarṇābhaṃ dvitīyaṃ svastikāṅkitam //

lāṅgalāstradharaṃ devam anantākhyaṃ mahābalam
devadānavagandharva yakṣavidyādharoragaiḥ //

na vijñāto hi tasyāntas tenānanta iti smṛtaḥ
bhaginīṃ vāsudevasya rukmavarṇāṃ suśobhanām //

tṛtīyāṃ vai subhadrāṃ ca sarvalakṣaṇalakṣitām //

śrutvaitad vacanaṃ tasya viśvakarmā sukarmakṛt
tatkṣaṇāt kārayām āsa pratimāḥ śubhalakṣaṇāḥ //

prathamaṃ śuklavarṇābhaṃ śāradendusamaprabham
āraktākṣaṃ mahākāyaṃ sphaṭāvikaṭamastakam //

nīlāmbaradharaṃ cograṃ balaṃ balamadoddhatam
kuṇḍalaikadharaṃ divyaṃ gadāmuśaladhāriṇam //

dvitīyaṃ puṇḍarīkākṣaṃ nīlajīmūtasaṃnibham
atasīpuṣpasaṃkāśaṃ padmapattrāyatekṣaṇam //

pītavāsasam atyugraṃ śubhaṃ śrīvatsalakṣaṇam
cakrapūrṇakaraṃ divyaṃ sarvapāpaharaṃ harim //

tṛtīyāṃ svarṇavarṇābhāṃ padmapattrāyatekṣaṇām
vicitravastrasaṃchannāṃ hārakeyūrabhūṣitām //

vicitrābharaṇopetāṃ ratnahārāvalambitām
pīnonnatakucāṃ ramyāṃ viśvakarmā vinirmame //

sa tu rājādbhutaṃ dṛṣṭvā kṣaṇenaikena nirmitāḥ
divyavastrayugacchannā nānāratnair alaṃkṛtāḥ //

sarvalakṣaṇasaṃpannāḥ pratimāḥ sumanoharāḥ
vismayaṃ paramaṃ gatvā idaṃ vacanam abravīt //

kiṃ devau samanuprāptau dvijarūpadharāv ubhau
ubhau cādbhutakarmāṇau devavṛttāv amānuṣau //

devau vā mānuṣau vāpi yakṣavidyādharau yuvām
kiṃ nu brahmahṛṣīkeśau kiṃ vasū kim utāśvinau //

na vedmi satyasadbhāvau māyārūpeṇa saṃsthitau
yuvāṃ gato 'smi śaraṇam ātmā tu me prakāśyatām //