Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahma Purana · Chapter 45

45.1

tasmin kṣetravare puṇye vaiṣṇave puruṣottame
kiṃ tatra pratimā pūrvaṃ na sthitā vaiṣṇavī prabho //

45.2

yenāsau nṛpatis tatra gatvā sabalavāhanaḥ
sthāpayām āsa kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ bhadrāṃ śubhapradām //

45.3

saṃśayo no mahān atra vismayaś ca jagatpate
śrotum icchāmahe sarvaṃ brūhi tatkāraṇaṃ ca naḥ //

45.4

śṛṇudhvaṃ pūrvasaṃvṛttāṃ kathāṃ pāpapraṇāśinīm
pravakṣyāmi samāsena śriyā pṛṣṭaḥ purā hariḥ //

45.5

sumeroḥ kāñcane śṛṅge sarvāścaryasamanvite
siddhavidyādharair yakṣaiḥ kiṃnarair upaśobhite //

45.6

devadānavagandharvair nāgair apsarasāṃ gaṇaiḥ
munibhir guhyakaiḥ siddhaiḥ sauparṇaiḥ samarudgaṇaiḥ //

45.7

anyair devālayaiḥ sādhyaiḥ kaśyapādyaiḥ prajeśvaraiḥ
vālakhilyādibhiś caiva śobhite sumanohare //

45.8

karṇikāravanair divyaiḥ sarvartukusumotkaraiḥ
jātarūpapratīkāśair bhūṣite sūryasaṃnibhaiḥ //

45.9

anyaiś ca bahubhir vṛkṣaiḥ śālatālādibhir vanaiḥ
puṃnāgāśokasarala nyagrodhāmrātakārjunaiḥ //

45.10

pārijātāmrakhadira nīpabilvakadambakaiḥ
dhavakhādirapālāśa śīrṣāmalakatindukaiḥ //

45.11

nāriṅgakolabakula lodhradāḍimadārukaiḥ
sarjaiś ca karṇais tagaraiḥ śiśibhūrjavanimbakaiḥ //

45.12

anyaiś ca kāñcanaiś caiva phalabhāraiś ca nāmitaiḥ
nānākusumagandhāḍhyair bhūṣite puṣpapādapaiḥ //

45.13

mālatīyūthikāmallī kundabāṇakuruṇṭakaiḥ
pāṭalāgastyakuṭaja mandārakusumādibhiḥ //

45.14

anyaiś ca vividhaiḥ puṣpair manasaḥ prītidāyakaiḥ
nānāvihagasaṃghaiś ca kūjadbhir madhurasvaraiḥ //

45.15

puṃskokilarutair divyair mattabarhiṇanāditaiḥ
evaṃ nānāvidhair vṛkṣaiḥ puṣpair nānāvidhais tathā //

45.16

khagair nānāvidhaiś caiva śobhite surasevite
tatra sthitaṃ jagannāthaṃ jagatsraṣṭāram avyayam //

45.17

sarvalokavidhātāraṃ vāsudevākhyam avyayam
praṇamya śirasā devī lokānāṃ hitakāmyayā
papracchemaṃ mahāpraśnaṃ padmajā tam anuttamam //

45.18

brūhi tvaṃ sarvalokeśa saṃśayaṃ me hṛdi sthitam
martyaloke mahāścarye karmabhūmau sudurlabhe //

45.19

lobhamohagrahagraste kāmakrodhamahārṇave
yena mucyeta deveśa asmāt saṃsārasāgarāt //

45.20

ācakṣva sarvadeveśa praṇatāṃ yadi manyase
tvadṛte nāsti loke 'smin vaktā saṃśayanirṇaye //

45.21

śrutvaivaṃ vacanaṃ tasyā devadevo janārdanaḥ
provāca parayā prītyā paraṃ sārāmṛtopamam //

45.22

sukhopāsyaḥ susādhyaś ca 'bhirāmaś ca susatphalaḥ
āste tīrthavare devi vikhyātaḥ puruṣottamaḥ //

45.23

na tena sadṛśaḥ kaścit triṣu lokeṣu vidyate
kīrtanād yasya deveśi mucyate sarvapātakaiḥ //

45.24

na vijñāto 'maraiḥ sarvair na daityair na ca dānavaiḥ
marīcyādyair munivarair gopitaṃ me varānane //

45.25

tat te 'haṃ saṃpravakṣyāmi tīrtharājaṃ ca sāṃpratam
bhāvenaikena suśroṇi śṛṇuṣva varavarṇini //

45.26

āsīt kalpe samutpanne naṣṭe sthāvarajaṅgame
pralīnā devagandharva daityavidyādharoragāḥ //

45.27

tamobhūtam idaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiṃcana
tasmiñ jāgarti bhūtātmā paramātmā jagadguruḥ //

45.28

śrīmāṃs trimūrtikṛd devo jagatkartā maheśvaraḥ
vāsudeveti vikhyāto yogātmā harir īśvaraḥ //

45.29

so 'sṛjad yoganidrānte nābhyambhoruhamadhyagam
padmakeśarasaṃkāśaṃ brahmāṇaṃ bhūtam avyayam //

45.30

tādṛgbhūtas tato brahmā sarvalokamaheśvaraḥ
pañcabhūtasamāyuktaṃ sṛjate ca śanaiḥ śanaiḥ //

45.31

mātrāyonīni bhūtāni sthūlasūkṣmāṇi yāni ca
caturvidhāni sarvāṇi sthāvarāṇi carāṇi ca //

45.32

tataḥ prajāpatir brahmā cakre sarvaṃ carācaram
saṃcintya manasātmānaṃ sasarja vividhāḥ prajāḥ //

45.33

marīcyādīn munīn sarvān devāsurapitṝn api
yakṣavidyādharāṃś cānyān gaṅgādyāḥ saritas tathā //

45.34

naravānarasiṃhāṃś ca vividhāṃś ca vihaṃgamān
jarāyūn aṇḍajān devi svedajodbhedajāṃs tathā //

45.35

brahma kṣatraṃ tathā vaiśyaṃ śūdraṃ caiva catuṣṭayam
antyajātāṃś ca mlecchāṃś ca sasarja vividhān pṛthak //

45.36

yat kiṃcij jīvasaṃjñaṃ tu tṛṇagulmapipīlikam
brahmā bhūtvā jagat sarvaṃ nirmame sa carācaram //

45.37

dakṣiṇāṅge tathātmānaṃ saṃcintya puruṣaṃ svayam
vāme caiva tu nārīṃ sa dvidhā bhūtam akalpayat //

45.38

tataḥ prabhṛti loke 'smin prajā maithunasaṃbhavāḥ
adhamottamamadhyāś ca mama kṣetrāṇi yāni ca //

45.39

evaṃ saṃcintya devo 'sau purā salilayonijaḥ
jagāma dhyānam āsthāya vāsudevātmikāṃ tanum //

45.40

dhyānamātreṇa devena svayam eva janārdanaḥ
tasmin kṣaṇe samutpannaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt //

45.41

sahasraśīrṣā puruṣaḥ puṇḍarīkanibhekṣaṇaḥ
saliladhvāntameghābhaḥ śrīmāñ śrīvatsalakṣaṇaḥ //

45.42

apaśyat sahasā taṃ tu brahmā lokapitāmahaḥ
āsanair arghyapādyaiś ca akṣatair abhinandya ca //

45.43

tuṣṭāva paramaiḥ stotrair viriñciḥ susamāhitaḥ
tato 'ham uktavān devaṃ brahmāṇaṃ kamalodbhavam
kāraṇaṃ vada māṃ tāta mama dhyānasya sāṃpratam //

45.44

jagaddhitāya deveśa martyalokaiś ca durlabham
svargadvārasya mārgāṇi yajñadānavratāni ca //

45.45

yogaḥ satyaṃ tapaḥ śraddhā tīrthāni vividhāni ca
vihāya sarvam eteṣāṃ sukhaṃ tatsādhanaṃ vada //

45.46

sthānaṃ jagatpate mahyām utkṛṣṭaṃ ca yad ucyate
sarveṣām uttamaṃ sthānaṃ brūhi me puruṣottama //

45.47

vidhātur vacanaṃ śrutvā tato 'haṃ proktavān priye
śṛṇu brahman pravakṣyāmi nirmalaṃ bhuvi durlabham //

45.48

uttamaṃ sarvakṣetrāṇāṃ dhanyaṃ saṃsāratāraṇam
gobrāhmaṇahitaṃ puṇyaṃ cāturvarṇyasukhodayam //

45.49

bhuktimuktipradaṃ nṝṇāṃ kṣetraṃ paramadurlabham
mahāpuṇyaṃ tu sarveṣāṃ siddhidaṃ vai pitāmahe //

45.50

tasmād āsīt samutpannaṃ tīrtharājaṃ sanātanam
vikhyātaṃ paramaṃ kṣetraṃ caturyuganiṣevitam //

45.51

sarveṣām eva devānām ṛṣīṇāṃ brahmacāriṇām
daityadānavasiddhānāṃ gandharvoragarakṣasām //

45.52

nāgavidyādharāṇāṃ ca sthāvarasya carasya ca
uttamaḥ puruṣo yasmāt tasmāt sa puruṣottamaḥ //

45.53

dakṣiṇasyodadhes tīre nyagrodho yatra tiṣṭhati
daśayojanavistīrṇaṃ kṣetraṃ paramadurlabham //

45.54

yas tu kalpe samutpanne mahadulkānibarhaṇe
vināśaṃ naivam abhyeti svayaṃ tatraivam āsthitaḥ //

45.55

dṛṣṭamātre vaṭe tasmiṃś chāyām ākramya cāsakṛt
brahmahatyāt pramucyeta pāpeṣv anyeṣu kā kathā //

45.56

pradakṣiṇā kṛtā yais tu namaskāraś ca jantubhiḥ
sarve vidhūtapāpmānas te gatāḥ keśavālayam //

45.57

nyagrodhasyottare kiṃcid dakṣiṇe keśavasya tu
prāsādas tatra tiṣṭhet tu padaṃ dharmamayaṃ hi tat //

45.58

pratimāṃ tatra vai dṛṣṭvā svayaṃ devena nirmitām
anāyāsena vai yānti bhuvanaṃ me tato narāḥ //

45.59

gacchamānāṃs tu tān prekṣya ekadā dharmarāṭ priye
madantikam anuprāpya praṇamya śirasābravīt //

45.60

namas te bhagavan deva lokanātha jagatpate
kṣīrodavāsinaṃ devaṃ śeṣabhogānuśāyinam //

45.61

varaṃ vareṇyaṃ varadaṃ kartāram akṛtaṃ prabhum
viśveśvaram ajaṃ viṣṇuṃ sarvajñam aparājitam //

45.62

nīlotpaladalaśyāmaṃ puṇḍarīkanibhekṣaṇam
sarvajñaṃ nirguṇaṃ śāntaṃ jagaddhātāram avyayam //

45.63

sarvalokavidhātāraṃ sarvalokasukhāvaham
purāṇaṃ puruṣaṃ vedyaṃ vyaktāvyaktaṃ sanātanam //

45.64

parāvarāṇāṃ sraṣṭāraṃ lokanāthaṃ jagadgurum
śrīvatsoraskasaṃyuktaṃ vanamālāvibhūṣitam //

45.65

pītavastraṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakragadādharam
hārakeyūrasaṃyuktaṃ mukuṭāṅgadadhāriṇam //

45.66

sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ sarvendriyavivarjitam
kūṭastham acalaṃ sūkṣmaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam //

45.67

bhāvābhāvavinirmuktaṃ vyāpinaṃ prakṛteḥ param
namasyāmi jagannātham īśvaraṃ sukhadaṃ prabhum //

45.68

ity evaṃ dharmarājas tu purā nyagrodhasaṃnidhau
stutvā nānāvidhaiḥ stotraiḥ praṇāmam akarot tadā //

45.69

taṃ dṛṣṭvā tu mahābhāge praṇataṃ prāñjalisthitam
stotrasya kāraṇaṃ devi pṛṣṭavān aham antakam //

45.70

vaivasvata mahābāho sarvadevottamo hy asi
kimarthaṃ stutavān māṃ tvaṃ saṃkṣepāt tad bravīhi me //

45.71

asminn āyatane puṇye vikhyāte puruṣottame
indranīlamayī śreṣṭhā pratimā sārvakāmikī //

45.72

tāṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣa bhāvenaikena śraddhayā
śvetākhyaṃ bhavanaṃ yānti niṣkāmāś caiva mānavāḥ //

45.73

ataḥ kartuṃ na śaknomi vyāpāram arisūdana
prasīda sumahādeva saṃhara pratimāṃ vibho //

45.74

śrutvā vaivasvatasyaitad vākyam etad uvāca ha
yama tāṃ gopayiṣyāmi sikatābhiḥ samantataḥ //

45.75

tataḥ sā pratimā devi vallibhir gopitā mayā
yathā tatra na paśyanti manujāḥ svargakāṅkṣiṇaḥ //

45.76

pracchādya vallikair devi jātarūpaparicchadaiḥ
yamaṃ prasthāpayām āsa svāṃ purīṃ dakṣiṇāṃ diśam //

45.77

luptāyāṃ pratimāyāṃ tu indranīlasya bho dvijāḥ
tasmin kṣetravare puṇye vikhyāte puruṣottame //

45.78

yo bhūtas tatra vṛttānto devadevo janārdanaḥ
taṃ sarvaṃ kathayām āsa sa tasyai bhagavān purā //

45.79

indradyumnasya gamanaṃ kṣetrasaṃdarśanaṃ tathā
kṣetrasya varṇanaṃ caiva prāsādakaraṇaṃ tathā //

45.80

hayamedhasya yajanaṃ svapnadarśanam eva ca
lavaṇasyodadhes tīre kāṣṭhasya darśanaṃ tathā //

45.81

darśanaṃ vāsudevasya śilpirājasya ca dvijāḥ
nirmāṇaṃ pratimāyās tu yathāvarṇaṃ viśeṣataḥ //

45.82

sthāpanaṃ caiva sarveṣāṃ prāsāde bhuvanottame
yātrākāle ca viprendrāḥ kalpasaṃkīrtanaṃ tathā //

45.83

mārkaṇḍeyasya caritaṃ sthāpanaṃ śaṃkarasya ca
pañcatīrthasya māhātmyaṃ darśanaṃ śūlapāṇinaḥ //

45.84

vaṭasya darśanaṃ caiva vyuṣṭiṃ tasya ca bho dvijāḥ
darśanaṃ baladevasya kṛṣṇasya ca viśeṣataḥ //

45.85

subhadrāyāś ca tatraiva māhātmyaṃ caiva sarvaśaḥ
darśanaṃ narasiṃhasya vyuṣṭisaṃkīrtanaṃ tathā //

45.86

anantavāsudevasya darśanaṃ guṇakīrtanam
śvetamādhavamāhātmyaṃ svargadvārasya darśanam //

45.87

udadher darśanaṃ caiva snānaṃ tarpaṇam eva ca
samudrasnānamāhātmyam indradyumnasya ca dvijāḥ //

45.88

pañcatīrthaphalaṃ caiva mahājyeṣṭhaṃ tathaiva ca
sthānaṃ kṛṣṇasya halinaḥ parvayātrāphalaṃ tathā //

45.89

varṇanaṃ viṣṇulokasya kṣetrasya ca punaḥ punaḥ
pūrvaṃ kathitavān sarvaṃ tasyai sa puruṣottamaḥ //

Original text: Brahmapurāṇa 1-246 · Data entry Peter Schreiner Renate Söhnen-Thieme · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc