Brahma Purana · Chapter 44

tasyāṃ sa nṛpatiḥ pūrvaṃ kurvan rājyam anuttamam
pālayām āsa matimān prajāḥ putrān ivaurasān //

satyavādī mahāprājñaḥ śūraḥ sarvaguṇākaraḥ
matimān dharmasaṃpannaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ //

satyavāñ śīlavān dāntaḥ śrīmān parapuraṃjayaḥ
āditya iva tejobhī rūpair āśvinayor iva //

vardhamānasurāścaryaḥ śakratulyaparākramaḥ
śāradendur ivābhāti lakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtaḥ //

āhartā sarvayajñānāṃ hayamedhādikṛt tathā
dānair yajñais tapobhiś ca tattulyo nāsti bhūpatiḥ //

suvarṇamaṇimuktānāṃ gajāśvānāṃ ca bhūpatiḥ
pradadau vipramukhyebhyo yāge yāge mahādhanam //

hastyaśvarathamukhyānāṃ kambalājinavāsasām
ratnānāṃ dhanadhānyānām antas tasya na vidyate //

evaṃ sarvadhanair yukto guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtaḥ
sarvakāmasamṛddhātmā kurvan rājyam akaṇṭakam //

tasyeyaṃ matir utpannā sarvayogeśvaraṃ harim
katham ārādhayiṣyāmi bhuktimuktipradaṃ prabhum //

vicārya sarvaśāstrāṇi tantrāṇy āgamavistaram
itihāsapurāṇāni vedāṅgāni ca sarvaśaḥ //

dharmaśāstrāṇi sarvāṇi niyamān ṛṣibhāṣitān
vedāṅgāni ca śāstrāṇi vidyāsthānāni yāni ca //

guruṃ saṃsevya yatnena brāhmaṇān vedapāragān
ādhāya paramāṃ kāṣṭhāṃ kṛtakṛtyo 'bhavat tadā //

saṃprāpya paramaṃ tattvaṃ vāsudevākhyam avyayam
bhrāntijñānād atītas tu mumukṣuḥ saṃyatendriyaḥ //

katham ārādhayiṣyāmi devadevaṃ sanātanam
pītavastraṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakragadādharam //

vanamālāvṛtoraskaṃ padmapattrāyatekṣaṇam
śrīvatsoraḥsamāyuktaṃ mukuṭāṅgadaśobhitam //

svapurāt sa tu niṣkrānta ujjayinyāḥ prajāpatiḥ
balena mahatā yuktaḥ sabhṛtyaḥ sapurohitaḥ //

anujagmus tu taṃ sarve rathinaḥ śastrapāṇayaḥ
rathair vimānasaṃkāśaiḥ patākādhvajasevitaiḥ //

sādinaś ca tathā sarve prāsatomarapāṇayaḥ
aśvaiḥ pavanasaṃkāśair anujagmus tu taṃ nṛpam //

himavatsaṃbhavair mattair vāraṇaiḥ parvatopamaiḥ
īṣādantaiḥ sadā mattaiḥ pracaṇḍaiḥ ṣaṣṭihāyanaiḥ //

hemakakṣaiḥ sapatākair ghaṇṭāravavibhūṣitaiḥ
anujagmuś ca taṃ sarve gajayuddhaviśāradāḥ //

asaṃkhyeyāś ca pādātā dhanuṣprāsāsipāṇayaḥ
divyamālyāmbaradharā divyagandhānulepanāḥ //

anujagmuś ca taṃ sarve yuvāno mṛṣṭakuṇḍalāḥ
sarvāstrakuśalāḥ śūrāḥ sadā saṃgrāmalālasāḥ //

antaḥpuranivāsinyaḥ striyaḥ sarvāḥ svalaṃkṛtāḥ
bimbauṣṭhacārudaśanāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ //

divyavastradharāḥ sarvā divyamālyavibhūṣitāḥ
divyagandhānuliptāṅgāḥ śaraccandranibhānanāḥ //

sumadhyamāś cāruveṣāś cārukarṇālakāñcitāḥ
tāmbūlarañjitamukhā rakṣibhiś ca surakṣitāḥ //

yānair uccāvacaiḥ śubhrair maṇikāñcanabhūṣitaiḥ
upagīyamānās tāḥ sarvā gāyanaiḥ stutipāṭhakaiḥ //

veṣṭitāḥ śastrahastaiś ca padmapattrāyatekṣaṇāḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā anujagmuś ca taṃ nṛpam //

vaṇiggrāmagaṇāḥ sarve nānāpuranivāsinaḥ
dhanai ratnaiḥ suvarṇaiś ca sadārāḥ saparicchadāḥ //

astravikrayakāś caiva tāmbūlapaṇyajīvinaḥ
tṛṇavikrayakāś caiva kāṣṭhavikrayakārakāḥ //

raṅgopajīvinaḥ sarve māṃsavikrayiṇas tathā
tailavikrayakāś caiva vastravikrayakās tathā //

phalavikrayiṇaś caiva pattravikrayiṇas tathā
tathā javasahārāś ca rajakāś ca sahasraśaḥ //

gopālā nāpitāś caiva tathānye vastrasūcakāḥ
meṣapālāś cājapālā mṛgapālāś ca haṃsakāḥ //

dhānyavikrayiṇaś caiva saktuvikrayiṇaś ca ye
guḍavikrayikāś caiva tathā lavaṇajīvinaḥ //

gāyanā nartakāś caiva tathā maṅgalapāṭhakāḥ
śailūṣāḥ kathakāś caiva purāṇārthaviśāradāḥ //

kavayaḥ kāvyakartāro nānākāvyaviśāradāḥ
viṣaghnā gāruḍāś caiva nānāratnaparīkṣakāḥ //

vyokārās tāmrakārāś ca kāṃsyakārāś ca rūṭhakāḥ
kauṣakārāś citrakārāḥ kundakārāś ca pāvakāḥ //

daṇḍakārāś cāsikārāḥ surādhūtopajīvinaḥ
mallā dūtāś ca kāyasthā ye cānye karmakāriṇaḥ //

tantuvāyā rūpakārā vārtikās tailapāṭhakāḥ
lāvajīvās taittirikā mṛgapakṣyupajīvinaḥ //

gajavaidyāś ca vaidyāś ca naravaidyāś ca ye narāḥ
vṛkṣavaidyāś ca govaidyā ye cānye chedadāhakāḥ //

ete nāgarakāḥ sarve ye cānye nānukīrtitāḥ
anujagmus tu rājānaṃ samastapuravāsinaḥ //

yathā vrajantaṃ pitaraṃ grāmāntaraṃ samutsukāḥ
anuyānti yathā putrās tathā taṃ te 'pi nāgarāḥ //

evaṃ sa nṛpatiḥ śrīmān vṛtaḥ sarvair mahājanaiḥ
hastyaśvarathapādātair jagāma ca śanaiḥ śanaiḥ //

evaṃ gatvā sa nṛpatir dakṣiṇasyodadhes taṭam
sarvais tair dīrghakālena balair anugataḥ prabhuḥ //

dadarśa sāgaraṃ ramyaṃ nṛtyantam iva ca sthitam
anekaśatasāhasrair ūrmibhiś ca samākulam //

nānāratnālayaṃ pūrṇaṃ nānāprāṇisamākulam
vīcītaraṅgabahulaṃ mahāścaryasamanvitam //

tīrtharājaṃ mahāśabdam apāraṃ subhayaṃkaram
meghavṛndapratīkāśam agādhaṃ makarālayam //

matsyaiḥ kūrmaiś ca śaṅkhaiś ca śuktikānakraśaṅkubhiḥ
śiṃśumāraiḥ karkaṭaiś ca vṛtaṃ sarpair mahāviṣaiḥ //

lavaṇodaṃ hareḥ sthānaṃ śayanasya nadīpatim
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvavāñchāphalapradam //

anekāvartagambhīraṃ dānavānāṃ samāśrayam
amṛtasyāraṇiṃ divyaṃ devayonim apāṃ patim //

viśiṣṭaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇināṃ jīvadhāraṇam
supavitraṃ pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam //

tīrthānām uttamaṃ tīrtham avyayaṃ yādasāṃ patim
candravṛddhikṣayasyeva yasya mānaṃ pratiṣṭhitam //

abhedyaṃ sarvabhūtānāṃ devānām amṛtālayam
utpattisthitisaṃhāra hetubhūtaṃ sanātanam //

upajīvyaṃ ca sarveṣāṃ puṇyaṃ nadanadīpatim
dṛṣṭvā taṃ nṛpatiśreṣṭho vismayaṃ paramaṃ gataḥ //

nivāsam akarot tatra velām asādya sāgarīm
puṇye manohare deśe sarvabhūmiguṇair yute //

vṛtaṃ śālaiḥ kadambaiś ca puṃnāgaiḥ saraladrumaiḥ
panasair nārikelaiś ca bakulair nāgakesaraiḥ //

tālaiḥ pippalaiḥ kharjūrair nāraṅgair bījapūrakaiḥ
śālair āmrātakair lodhrair bakulair bahuvārakaiḥ //

kapitthaiḥ karṇikāraiś ca pāṭalāśokacampakaiḥ
dāḍimaiś ca tamālaiś ca pārijātais tathārjunaiḥ //

prācīnāmalakair bilvaiḥ priyaṅguvaṭakhādiraiḥ
iṅgudīsaptaparṇaiś ca aśvatthāgastyajambukaiḥ //

madhukaiḥ karṇikāraiś ca bahuvāraiḥ satindukaiḥ
palāśabadarair nīpaiḥ siddhanimbaśubhāñjanaiḥ //

vārakaiḥ kovidāraiś ca bhallātāmalakais tathā
iti hintālakāṅkolaiḥ karañjaiḥ savibhītakaiḥ //

sasarjamadhukāśmaryaiḥ śālmalīdevadārubhiḥ
śākhoṭhakair nimbavaṭaiḥ kumbhīkauṣṭhaharītakaiḥ //

guggulaiś candanair vṛkṣais tathaivāgurupāṭalaiḥ
jambīrakaruṇair vṛkṣais tintiḍīraktacandanaiḥ //

evaṃ nānāvidhair vṛkṣais tathānyair bahupādapaiḥ
kalpadrumair nityaphalaiḥ sarvartukusumotkaraiḥ //

nānāpakṣirutair divyair mattakokilanāditaiḥ
mayūravarasaṃghuṣṭaiḥ śukasārikasaṃkulaiḥ //

hārītair bhṛṅgarājaiś ca cātakair bahuputrakaiḥ
jīvaṃjīvakakākolaiḥ kalaviṅkaiḥ kapotakaiḥ //

khagair nānāvidhaiś cānyaiḥ śrotraramyair manoharaiḥ
puṣpitāgreṣu vṛkṣeṣu kūjadbhiś cārvadhiṣṭhitaiḥ //

ketakīvanakhaṇḍaiś ca sadā puṣpadharaiḥ sitaiḥ
mallikākundakusumair yūthikātagarais tathā //

kuṭajair bāṇapuṣpaiś ca atimuktaiḥ sakubjakaiḥ
mālatīkaravīraiś ca tathā kadalakāñcanaiḥ //

anyair nānāvidhaiḥ puṣpaiḥ sugandhaiś cārudarśanaiḥ
vanodyānopavanajair nānāvarṇaiḥ sugandhibhiḥ //

vidyādharagaṇākīrṇaiḥ siddhacāraṇasevitaiḥ
gandharvoragarakṣobhir bhūtāpsarasakiṃnaraiḥ //

muniyakṣagaṇākīrṇair nānāsattvaniṣevitaiḥ
mṛgaiḥ śākhāmṛgaiḥ siṃhair varāhamahiṣākulaiḥ //

tathānyaiḥ kṛṣṇasārādyair mṛgaiḥ sarvatra śobhitaiḥ
śārdūlair dīptamātaṅgais tathānyair vanacāribhiḥ //

evaṃ nānāvidhair vṛkṣair udyānair nandanopamaiḥ
latāgulmavitānaiś ca vividhaiś ca jalāśayaiḥ //

haṃsakāraṇḍavākīrṇaiḥ padminīkhaṇḍamaṇḍitaiḥ
kādambaiś ca plavair haṃsaiś cakravākopaśobhitaiḥ //

kamalaiḥ śatapattraiś ca kahlāraiḥ kumudotpalaiḥ
khagair jalacaraiś cānyaiḥ puṣpair jalasamudbhavaiḥ //

parvatair dīptaśikharaiś cārukandaramaṇḍitaiḥ
nānāvṛkṣasamākīrṇair nānādhātuvibhūṣitaiḥ //

sarvāścaryamayaiḥ śṛṅgaiḥ sarvabhūtālayaiḥ śubhaiḥ
sarvauṣadhisamāyuktair vipulaiś citrasānubhiḥ //

evaṃ sarvaiḥ samuditaiḥ śobhitaṃ sumanoharaiḥ
dadarśa sa mahīpālaḥ sthānaṃ trailokyapūjitam //

daśayojanavistīrṇaṃ pañcayojanam āyatam
nānāścaryasamāyuktaṃ kṣetraṃ paramadurlabham //