Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahma Purana · Chapter 40

40.1

evaṃ dṛṣṭvā tadā dakṣaḥ śaṃbhor vīryaṃ dvijottamāḥ
prāñjaliḥ praṇato bhūtvā saṃstotum upacakrame //

40.2

namas te devadeveśa namas te 'ndhakasūdana
devendra tvaṃ balaśreṣṭha devadānavapūjita //

40.3

sahasrākṣa virūpākṣa tryakṣa yakṣādhipapriya
sarvataḥpāṇipādas tvaṃ sarvatokṣiśiromukhaḥ //

40.4

sarvataḥśrutimāṃl loke sarvam āvṛtya tiṣṭhasi
śaṅkukarṇo mahākarṇaḥ kumbhakarṇo 'rṇavālayaḥ //

40.5

gajendrakarṇo gokarṇaḥ śatakarṇo namo 'stu te
śatodaraḥ śatāvartaḥ śatajihvaḥ sanātanaḥ //

40.6

gāyanti tvāṃ gāyatriṇo arcayanty arkam arkiṇaḥ
devadānavagoptā ca brahmā ca tvaṃ śatakratuḥ //

40.7

mūrtimāṃs tvaṃ mahāmūrtiḥ samudraḥ sarasāṃ nidhiḥ
tvayi sarvā devatā hi gāvo goṣṭha ivāsate //

40.8

tvattaḥ śarīre paśyāmi somam agnijaleśvaram
ādityam atha viṣṇuṃ ca brahmāṇaṃ sabṛhaspatim //

40.9

kriyā karaṇakārye ca kartā kāraṇam eva ca
asac ca sadasac caiva tathaiva prabhavāvyayau //

40.10

namo bhavāya śarvāya rudrāya varadāya ca
paśūnāṃ pataye caiva namo 'stv andhakaghātine //

40.11

trijaṭāya triśīrṣāya triśūlavaradhāriṇe
tryambakāya trinetrāya tripuraghnāya vai namaḥ //

40.12

namaś caṇḍāya muṇḍāya viśvacaṇḍadharāya ca
daṇḍine śaṅkukarṇāya daṇḍidaṇḍāya vai namaḥ //

40.13

namo 'rdhadaṇḍikeśāya śuṣkāya vikṛtāya ca
vilohitāya dhūmrāya nīlagrīvāya vai namaḥ //

40.14

namo 'stv apratirūpāya virūpāya śivāya ca
sūryāya sūryapataye sūryadhvajapatākine //

40.15

namaḥ pramathanāśāya vṛṣaskandhāya vai namaḥ
namo hiraṇyagarbhāya hiraṇyakavacāya ca //

40.16

hiraṇyakṛtacūḍāya hiraṇyapataye namaḥ
śatrughātāya caṇḍāya parṇasaṃghaśayāya ca //

40.17

namaḥ stutāya stutaye stūyamānāya vai namaḥ
sarvāya sarvabhakṣāya sarvabhūtāntarātmane //

40.18

namo homāya mantrāya śukladhvajapatākine
namo 'namyāya namyāya namaḥ kilakilāya ca //

40.19

namas tvāṃ śayamānāya śayitāyotthitāya ca
sthitāya dhāvamānāya kubjāya kuṭilāya ca //

40.20

namo nartanaśīlāya mukhavāditrakāriṇe
bādhāpahāya lubdhāya gītavāditrakāriṇe //

40.21

namo jyeṣṭhāya śreṣṭhāya balapramathanāya ca
ugrāya ca namo nityaṃ namaś ca daśabāhave //

40.22

namaḥ kapālahastāya sitabhasmapriyāya ca
vibhīṣaṇāya bhīmāya bhīṣmavratadharāya ca //

40.23

nānāvikṛtavaktrāya khaḍgajihvogradaṃṣṭriṇe
pakṣamāsalavārdhāya tumbīvīṇāpriyāya ca //

40.24

aghoraghorarūpāya ghorāghoratarāya ca
namaḥ śivāya śāntāya namaḥ śāntatamāya ca //

40.25

namo buddhāya śuddhāya saṃvibhāgapriyāya ca
pavanāya pataṃgāya namaḥ sāṃkhyaparāya ca //

40.26

namaś caṇḍaikaghaṇṭāya ghaṇṭājalpāya ghaṇṭine
sahasraśataghaṇṭāya ghaṇṭāmālāpriyāya ca //

40.27

prāṇadaṇḍāya nityāya namas te lohitāya ca
hūṃhūṃkārāya rudrāya bhagākārapriyāya ca //

40.28

namo 'pāravate nityaṃ girivṛkṣapriyāya ca
namo yajñādhipataye bhūtāya prasutāya ca //

40.29

yajñavāhāya dāntāya tapyāya ca bhagāya ca
namas taṭāya taṭyāya taṭinīpataye namaḥ //

40.30

annadāyānnapataye namas tv annabhujāya ca
namaḥ sahasraśīrṣāya sahasracaraṇāya ca //

40.31

sahasroddhataśūlāya sahasranayanāya ca
namo bālārkavarṇāya bālarūpadharāya ca //

40.32

namo bālārkarūpāya bālakrīḍanakāya ca
namaḥ śuddhāya buddhāya kṣobhaṇāya kṣayāya ca //

40.33

taraṃgāṅkitakeśāya muktakeśāya vai namaḥ
namaḥ ṣaṭkarmaniṣṭhāya trikarmaniyatāya ca //

40.34

varṇāśramāṇāṃ vidhivat pṛthagdharmapravartine
namaḥ śreṣṭhāya jyeṣṭhāya namaḥ kalakalāya ca //

40.35

śvetapiṅgalanetrāya kṛṣṇaraktekṣaṇāya ca
dharmakāmārthamokṣāya krathāya krathanāya ca //

40.36

sāṃkhyāya sāṃkhyamukhyāya yogādhipataye namaḥ
namo rathyādhirathyāya catuṣpathapathāya ca //

40.37

kṛṣṇājinottarīyāya vyālayajñopavītine
īśāna rudrasaṃghāta harikeśa namo 'stu te //

40.38

tryambakāyāmbikānātha vyaktāvyakta namo 'stu te
kālakāmadakāmaghna duṣṭodvṛttaniṣūdana //

40.39

sarvagarhita sarvaghna sadyojāta namo 'stu te
unmādana śatāvarta gaṅgātoyārdramūrdhaja //

40.40

candrārdhasaṃyugāvarta meghāvarta namo 'stu te
namo 'nnadānakartre ca annadaprabhave namaḥ //

40.41

annabhoktre ca goptre ca tvam eva pralayānala
jarāyujāṇḍajāś caiva svedajodbhijja eva ca //

40.42

tvam eva devadeveśa bhūtagrāmaś caturvidhaḥ
carācarasya sraṣṭā tvaṃ pratihartā tvam eva ca //

40.43

tvam eva brahmā viśveśa apsu brahma vadanti te
sarvasya paramā yoniḥ sudhāṃśo jyotiṣāṃ nidhiḥ //

40.44

ṛksāmāni tathauṃkāram āhus tvāṃ brahmavādinaḥ
hāyi hāyi hare hāyi huvāhāveti vāsakṛt //

40.45

gāyanti tvāṃ suraśreṣṭhāḥ sāmagā brahmavādinaḥ
yajurmaya ṛṅmayaś ca sāmātharvayutas tathā //

40.46

paṭhyase brahmavidbhis tvaṃ kalpopaniṣadāṃ gaṇaiḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā varṇāśramāś ca ye //

40.47

tvam evāśramasaṃghāś ca vidyut stanitam eva ca
saṃvatsaras tvam ṛtavo māsā māsārdham eva ca //

40.48

kalā kāṣṭhā nimeṣāś ca nakṣatrāṇi yugāni ca
vṛṣāṇāṃ kakudaṃ tvaṃ hi girīṇāṃ śikharāṇi ca //

40.49

siṃho mṛgāṇāṃ patayas takṣakānantabhoginām
kṣīrodo hy udadhīnāṃ ca mantrāṇāṃ praṇavas tathā //

40.50

vajraṃ praharaṇānāṃ ca vratānāṃ satyam eva ca
tvam evecchā ca dveṣaś ca rāgo mohaḥ śamaḥ kṣamā //

40.51

vyavasāyo dhṛtir lobhaḥ kāmakrodhau jayājayau
tvaṃ gadī tvaṃ śarī cāpī khaṭvāṅgī mudgarī tathā //

40.52

chettā bhettā prahartā ca netā mantāsi no mataḥ
daśalakṣaṇasaṃyukto dharmo 'rthaḥ kāma eva ca //

40.53

induḥ samudraḥ saritaḥ palvalāni sarāṃsi ca
latāvallyas tṛṇauṣadhyaḥ paśavo mṛgapakṣiṇaḥ //

40.54

dravyakarmaguṇārambhaḥ kālapuṣpaphalapradaḥ
ādiś cāntaś ca madhyaś ca gāyatry oṃkāra eva ca //

40.55

harito lohitaḥ kṛṣṇo nīlaḥ pītas tathā kṣaṇaḥ
kadruś ca kapilo babhruḥ kapoto macchakas tathā //

40.56

suvarṇaretā vikhyātaḥ suvarṇaś cāpy atho mataḥ
suvarṇanāmā ca tathā suvarṇapriya eva ca //

40.57

tvam indraś ca yamaś caiva varuṇo dhanado 'nalaḥ
utphullaś citrabhānuś ca svarbhānur bhānur eva ca //

40.58

hotraṃ hotā ca homyaṃ ca hutaṃ caiva tathā prabhuḥ
trisauparṇas tathā brahman yajuṣāṃ śatarudriyam //

40.59

pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam
prāṇaś ca tvaṃ rajaś ca tvaṃ tamaḥ sattvayutas tathā //

40.60

prāṇo 'pānaḥ samānaś ca udāno vyāna eva ca
unmeṣaś ca nimeṣaś ca kṣuttṛṅjṛmbhā tathaiva ca //

40.61

lohitāṅgaś ca daṃṣṭrī ca mahāvaktro mahodaraḥ
śuciromā haricchmaśrur ūrdhvakeśaś calācalaḥ //

40.62

gītavāditranṛtyāṅgo gītavādanakapriyaḥ
matsyo jālo jalo 'jayyo jalavyālaḥ kuṭīcaraḥ //

40.63

vikālaś ca sukālaś ca duṣkālaḥ kālanāśanaḥ
mṛtyuś caivākṣayo 'ntaś ca kṣamāmāyākarotkaraḥ //

40.64

saṃvarto vartakaś caiva saṃvartakabalāhakau
ghaṇṭākī ghaṇṭakī ghaṇṭī cūḍālo lavaṇodadhiḥ //

40.65

brahmā kālāgnivaktraś ca daṇḍī muṇḍas tridaṇḍadhṛk
caturyugaś caturvedaś caturhotraś catuṣpathaḥ //

40.66

cāturāśramyanetā ca cāturvarṇyakaraś ca ha
kṣarākṣaraḥ priyo dhūrto gaṇair gaṇyo gaṇādhipaḥ //

40.67

raktamālyāmbaradharo girīśo girijāpriyaḥ
śilpīśaḥ śilpinaḥ śreṣṭhaḥ sarvaśilpipravartakaḥ //

40.68

bhaganetrāntakaś caṇḍaḥ pūṣṇo dantavināśanaḥ
svāhā svadhā vaṣaṭkāro namaskāra namo 'stu te //

40.69

gūḍhavrataś ca gūḍhaś ca gūḍhavrataniṣevitaḥ
taraṇas tāraṇaś caiva sarvabhūteṣu tāraṇaḥ //

40.70

dhātā vidhātā saṃdhātā nidhātā dhāraṇo dharaḥ
tapo brahma ca satyaṃ ca brahmacaryaṃ tathārjavam //

40.71

bhūtātmā bhūtakṛd bhūto bhūtabhavyabhavodbhavaḥ
bhūr bhuvaḥ svaritaś caiva bhūto hy agnir maheśvaraḥ //

40.72

brahmāvartaḥ surāvartaḥ kāmāvarta namo 'stu te
kāmabimbavinirhantā karṇikārasrajapriyaḥ //

40.73

gonetā gopracāraś ca govṛṣeśvaravāhanaḥ
trailokyagoptā govindo goptā gogarga eva ca //

40.74

akhaṇḍacandrābhimukhaḥ sumukho durmukho 'mukhaḥ
caturmukho bahumukho raṇeṣv abhimukhaḥ sadā //

40.75

hiraṇyagarbhaḥ śakunir dhanado 'rthapatir virāṭ
adharmahā mahādakṣo daṇḍadhāro raṇapriyaḥ //

40.76

tiṣṭhan sthiraś ca sthāṇuś ca niṣkampaś ca suniścalaḥ
durvāraṇo durviṣaho duḥsaho duratikramaḥ //

40.77

durdharo durvaśo nityo durdarpo vijayo jayaḥ
śaśaḥ śaśāṅkanayana śītoṣṇaḥ kṣut tṛṣā jarā //

40.78

ādhayo vyādhayaś caiva vyādhihā vyādhipaś ca yaḥ
sahyo yajñamṛgavyādho vyādhīnām ākaro 'karaḥ //

40.79

śikhaṇḍī puṇḍarīkaś ca puṇḍarīkāvalokanaḥ
daṇḍadhṛk cakradaṇḍaś ca raudrabhāgavināśanaḥ //

40.80

viṣapo 'mṛtapaś caiva surāpaḥ kṣīrasomapaḥ
madhupaś cāpapaś caiva sarvapaś ca balābalaḥ //

40.81

vṛṣāṅgarāmbho vṛṣabhas tathā vṛṣabhalocanaḥ
vṛṣabhaś caiva vikhyāto lokānāṃ lokasaṃskṛtaḥ //

40.82

candrādityau cakṣuṣī te hṛdayaṃ ca pitāmahaḥ
agniṣṭomas tathā deho dharmakarmaprasādhitaḥ //

40.83

na brahmā na ca govindaḥ purāṇa-ṛṣayo na ca
māhātmyaṃ vedituṃ śaktā yāthātathyena te śiva //

40.84

śivā yā mūrtayaḥ sūkṣmās te mahyaṃ yāntu darśanam
tābhir māṃ sarvato rakṣa pitā putram ivaurasam //

40.85

rakṣa māṃ rakṣaṇīyo 'haṃ tavānagha namo 'stu te
bhaktānukampī bhagavān bhaktaś cāhaṃ sadā tvayi //

40.86

yaḥ sahasrāṇy anekāni puṃsām āvṛtya durdṛśām
tiṣṭhaty ekaḥ samudrānte sa me goptāstu nityaśaḥ //

40.87

yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ
jyotiḥ paśyanti yuñjānās tasmai yogātmane namaḥ //

40.88

saṃbhakṣya sarvabhūtāni yugānte samupasthite
yaḥ śete jalamadhyasthas taṃ prapadye 'mbuśāyinam //

40.89

praviśya vadanaṃ rāhor yaḥ somaṃ pibate niśi
grasaty arkaṃ ca svarbhānur bhūtvā somāgnir eva ca //

40.90

aṅguṣṭhamātrāḥ puruṣā dehasthāḥ sarvadehinām
rakṣantu te ca māṃ nityaṃ nityaṃ cāpyāyayantu mām //

40.91

yenāpy utpāditā garbhā apo bhāgagatāś ca ye
teṣāṃ svāhā svadhā caiva āpnuvanti svadanti ca //

40.92

yena rohanti dehasthāḥ prāṇino rodayanti ca
harṣayanti na kṛṣyanti namas tebhyas tu nityaśaḥ //

40.93

ye samudre nadīdurge parvateṣu guhāsu ca
vṛkṣamūleṣu goṣṭheṣu kāntāragahaneṣu ca //

40.94

catuṣpatheṣu rathyāsu catvareṣu sabhāsu ca
hastyaśvarathaśālāsu jīrṇodyānālayeṣu ca //

40.95

yeṣu pañcasu bhūteṣu diśāsu vidiśāsu ca
indrārkayor madhyagatā ye ca candrārkaraśmiṣu //

40.96

rasātalagatā ye ca ye ca tasmāt paraṃ gatāḥ
namas tebhyo namas tebhyo namas tebhyas tu sarvaśaḥ //

40.97

sarvas tvaṃ sarvago devaḥ sarvabhūtapatir bhavaḥ
sarvabhūtāntarātmā ca tena tvaṃ na nimantritaḥ //

40.98

tvam eva cejyase deva yajñair vividhadakṣiṇaiḥ
tvam eva kartā sarvasya tena tvaṃ na nimantritaḥ //

40.99

athavā māyayā deva mohitaḥ sūkṣmayā tava
tasmāt tu kāraṇād vāpi tvaṃ mayā na nimantritaḥ //

40.100

prasīda mama deveśa tvam eva śaraṇaṃ mama
tvaṃ gatis tvaṃ pratiṣṭhā ca na cānyo 'stīti me matiḥ //

40.101

stutvaivaṃ sa mahādevaṃ virarāma mahāmatiḥ
bhagavān api suprītaḥ punar dakṣam abhāṣata //

40.102

parituṣṭo 'smi te dakṣa stavenānena suvrata
bahunā tu kim uktena matsamīpaṃ gamiṣyasi //

40.103

tathaivam abravīd vākyaṃ trailokyādhipatir bhavaḥ
kṛtvāśvāsakaraṃ vākyaṃ sarvajño vākyasaṃhitam //

40.104

dakṣa duḥkhaṃ na kartavyaṃ yajñavidhvaṃsanaṃ prati
ahaṃ yajñahanas tubhyaṃ dṛṣṭam etat purānagha //

40.105

bhūyaś ca tvaṃ varam imaṃ matto gṛhṇīṣva suvrata
prasannasumukho bhūtvā mamaikāgramanāḥ śṛṇu //

40.106

aśvamedhasahasrasya vājapeyaśatasya vai
prajāpate matprasādāt phalabhāgī bhaviṣyasi //

40.107

vedān ṣaḍaṅgān budhyasva sāṃkhyayogāṃś ca kṛtsnaśaḥ
tapaś ca vipulaṃ taptvā duścaraṃ devadānavaiḥ //

40.108

abdair dvādaśabhir yuktaṃ gūḍham aprajñaninditam
varṇāśramakṛtair dharmair vinītaṃ na kvacit kvacit //

40.109

samāgataṃ vyavasitaṃ paśupāśavimokṣaṇam
sarveṣām āśramāṇāṃ ca mayā pāśupataṃ vratam //

40.110

utpāditaṃ dakṣa śubhaṃ sarvapāpavimocanam
asya cīrṇasya yat samyak phalaṃ bhavati puṣkalam
tac cāstu sumahābhāga mānasas tyajyatāṃ jvaraḥ //

40.111

evam uktvā tu deveśaḥ sapatnīkaḥ sahānugaḥ
adarśanam anuprāpto dakṣasyāmitatejasaḥ //

40.112

avāpya ca tathā bhāgaṃ yathoktaṃ comayā bhavaḥ
jvaraṃ ca sarvadharmajño bahudhā vyabhajat tadā //

40.113

śāntyarthaṃ sarvabhūtānāṃ śṛṇudhvam atha vai dvijāḥ
śikhābhitāpo nāgānāṃ parvatānāṃ śilājatu //

40.114

apāṃ tu nīlikāṃ vidyān nirmoko bhujageṣu ca
khorakaḥ saurabheyāṇām ūkharaḥ pṛthivītale //

40.115

śunām api ca dharmajñā dṛṣṭipratyavarodhanam
randhrāgatam athāśvānāṃ śikhodbhedaś ca barhiṇām //

40.116

netrarāgaḥ kokilānāṃ dveṣaḥ prokto mahātmanām
janānām api bhedaś ca sarveṣām iti naḥ śrutam //

40.117

śukānām api sarveṣāṃ hikkikā procyate jvaraḥ
śārdūleṣv atha vai viprāḥ śramo jvara ihocyate //

40.118

mānuṣeṣu ca sarvajñā jvaro nāmaiṣa kīrtitaḥ
maraṇe janmani tathā madhye cāpi niveśitaḥ //

40.119

etan māheśvaraṃ tejo jvaro nāma sudāruṇaḥ
namasyaś caiva mānyaś ca sarvaprāṇibhir īśvaraḥ //

40.120

imāṃ jvarotpattim adīnamānasaḥ paṭhet sadā yaḥ susamāhito naraḥ
vimuktarogaḥ sa naro mudāyuto labheta kāmāṃś ca yathāmanīṣitān

40.121

dakṣaproktaṃ stavaṃ cāpi kīrtayed yaḥ śṛṇoti vā
nāśubhaṃ prāpnuyāt kiṃcid dīrgham āyur avāpnuyāt //

40.122

yathā sarveṣu deveṣu variṣṭho bhagavān bhavaḥ
tathā stavo variṣṭho 'yaṃ stavānāṃ dakṣanirmitaḥ //

40.123

yaśaḥsvargasuraiśvarya vittādijayakāṅkṣibhiḥ
stotavyo bhaktim āsthāya vidyākāmaiś ca yatnataḥ //

40.124

vyādhito duḥkhito dīno naro grasto bhayādibhiḥ
rājakāryaniyukto vā mucyate mahato bhayāt //

40.125

anenaiva ca dehena gaṇānāṃ ca maheśvarāt
iha loke sukhaṃ prāpya gaṇarāḍ upajāyate //

40.126

na yakṣā na piśācā vā na nāgā na vināyakāḥ
kuryur vighnaṃ gṛhe tasya yatra saṃstūyate bhavaḥ //

40.127

śṛṇuyād vā idaṃ nārī bhaktyātha bhavabhāvitā
pitṛpakṣe bhartṛpakṣe pūjyā bhavati caiva ha //

40.128

śṛṇuyād vā idaṃ sarvaṃ kīrtayed vāpy abhīkṣṇaśaḥ
tasya sarvāṇi kāryāṇi siddhiṃ gacchanty avighnataḥ //

40.129

manasā cintitaṃ yac ca yac ca vācāpy udāhṛtam
sarvaṃ saṃpadyate tasya stavasyāsyānukīrtanāt //

40.130

devasya saguhasyātha devyā nandīśvarasya ca
baliṃ vibhajataḥ kṛtvā damena niyamena ca //

40.131

tataḥ prayukto gṛhṇīyān nāmāny āśu yathākramam
īpsitāṃl labhate 'py arthān kāmān bhogāṃś ca mānavaḥ //

40.132

mṛtaś ca svargam āpnoti strīsahasrasamāvṛtaḥ
sarvakāmasuyukto vā yukto vā sarvapātakaiḥ //

40.133

paṭhan dakṣakṛtaṃ stotraṃ sarvapāpaiḥ pramucyate
mṛtaś ca gaṇasāyujyaṃ pūjyamānaḥ surāsuraiḥ //

40.134

vṛṣeṇa viniyuktena vimānena virājate
ābhūtasaṃplavasthāyī rudrasyānucaro bhavet //

40.135

ity āha bhagavān vyāsaḥ parāśarasutaḥ prabhuḥ
naitad vedayate kaścin naitac chrāvyaṃ ca kasyacit //

40.136

śrutvemaṃ paramaṃ guhyaṃ ye 'pi syuḥ pāpayonayaḥ
vaiśyāḥ striyaś ca śūdrāś ca rudralokam avāpnuyuḥ //

40.137

śrāvayed yaś ca viprebhyaḥ sadā parvasu parvasu
rudralokam avāpnoti dvijo vai nātra saṃśayaḥ //

Original text: Brahmapurāṇa 1-246 · Data entry Peter Schreiner Renate Söhnen-Thieme · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc