Brahma Purana · Chapter 40
evaṃ dṛṣṭvā tadā dakṣaḥ śaṃbhor vīryaṃ dvijottamāḥ
prāñjaliḥ praṇato bhūtvā saṃstotum upacakrame //
namas te devadeveśa namas te 'ndhakasūdana
devendra tvaṃ balaśreṣṭha devadānavapūjita //
sahasrākṣa virūpākṣa tryakṣa yakṣādhipapriya
sarvataḥpāṇipādas tvaṃ sarvatokṣiśiromukhaḥ //
sarvataḥśrutimāṃl loke sarvam āvṛtya tiṣṭhasi
śaṅkukarṇo mahākarṇaḥ kumbhakarṇo 'rṇavālayaḥ //
gajendrakarṇo gokarṇaḥ śatakarṇo namo 'stu te
śatodaraḥ śatāvartaḥ śatajihvaḥ sanātanaḥ //
gāyanti tvāṃ gāyatriṇo arcayanty arkam arkiṇaḥ
devadānavagoptā ca brahmā ca tvaṃ śatakratuḥ //
mūrtimāṃs tvaṃ mahāmūrtiḥ samudraḥ sarasāṃ nidhiḥ
tvayi sarvā devatā hi gāvo goṣṭha ivāsate //
tvattaḥ śarīre paśyāmi somam agnijaleśvaram
ādityam atha viṣṇuṃ ca brahmāṇaṃ sabṛhaspatim //
kriyā karaṇakārye ca kartā kāraṇam eva ca
asac ca sadasac caiva tathaiva prabhavāvyayau //
namo bhavāya śarvāya rudrāya varadāya ca
paśūnāṃ pataye caiva namo 'stv andhakaghātine //
trijaṭāya triśīrṣāya triśūlavaradhāriṇe
tryambakāya trinetrāya tripuraghnāya vai namaḥ //
namaś caṇḍāya muṇḍāya viśvacaṇḍadharāya ca
daṇḍine śaṅkukarṇāya daṇḍidaṇḍāya vai namaḥ //
namo 'rdhadaṇḍikeśāya śuṣkāya vikṛtāya ca
vilohitāya dhūmrāya nīlagrīvāya vai namaḥ //
namo 'stv apratirūpāya virūpāya śivāya ca
sūryāya sūryapataye sūryadhvajapatākine //
namaḥ pramathanāśāya vṛṣaskandhāya vai namaḥ
namo hiraṇyagarbhāya hiraṇyakavacāya ca //
hiraṇyakṛtacūḍāya hiraṇyapataye namaḥ
śatrughātāya caṇḍāya parṇasaṃghaśayāya ca //
namaḥ stutāya stutaye stūyamānāya vai namaḥ
sarvāya sarvabhakṣāya sarvabhūtāntarātmane //
namo homāya mantrāya śukladhvajapatākine
namo 'namyāya namyāya namaḥ kilakilāya ca //
namas tvāṃ śayamānāya śayitāyotthitāya ca
sthitāya dhāvamānāya kubjāya kuṭilāya ca //
namo nartanaśīlāya mukhavāditrakāriṇe
bādhāpahāya lubdhāya gītavāditrakāriṇe //
namo jyeṣṭhāya śreṣṭhāya balapramathanāya ca
ugrāya ca namo nityaṃ namaś ca daśabāhave //
namaḥ kapālahastāya sitabhasmapriyāya ca
vibhīṣaṇāya bhīmāya bhīṣmavratadharāya ca //
nānāvikṛtavaktrāya khaḍgajihvogradaṃṣṭriṇe
pakṣamāsalavārdhāya tumbīvīṇāpriyāya ca //
aghoraghorarūpāya ghorāghoratarāya ca
namaḥ śivāya śāntāya namaḥ śāntatamāya ca //
namo buddhāya śuddhāya saṃvibhāgapriyāya ca
pavanāya pataṃgāya namaḥ sāṃkhyaparāya ca //
namaś caṇḍaikaghaṇṭāya ghaṇṭājalpāya ghaṇṭine
sahasraśataghaṇṭāya ghaṇṭāmālāpriyāya ca //
prāṇadaṇḍāya nityāya namas te lohitāya ca
hūṃhūṃkārāya rudrāya bhagākārapriyāya ca //
namo 'pāravate nityaṃ girivṛkṣapriyāya ca
namo yajñādhipataye bhūtāya prasutāya ca //
yajñavāhāya dāntāya tapyāya ca bhagāya ca
namas taṭāya taṭyāya taṭinīpataye namaḥ //
annadāyānnapataye namas tv annabhujāya ca
namaḥ sahasraśīrṣāya sahasracaraṇāya ca //
sahasroddhataśūlāya sahasranayanāya ca
namo bālārkavarṇāya bālarūpadharāya ca //
namo bālārkarūpāya bālakrīḍanakāya ca
namaḥ śuddhāya buddhāya kṣobhaṇāya kṣayāya ca //
taraṃgāṅkitakeśāya muktakeśāya vai namaḥ
namaḥ ṣaṭkarmaniṣṭhāya trikarmaniyatāya ca //
varṇāśramāṇāṃ vidhivat pṛthagdharmapravartine
namaḥ śreṣṭhāya jyeṣṭhāya namaḥ kalakalāya ca //
śvetapiṅgalanetrāya kṛṣṇaraktekṣaṇāya ca
dharmakāmārthamokṣāya krathāya krathanāya ca //
sāṃkhyāya sāṃkhyamukhyāya yogādhipataye namaḥ
namo rathyādhirathyāya catuṣpathapathāya ca //
kṛṣṇājinottarīyāya vyālayajñopavītine
īśāna rudrasaṃghāta harikeśa namo 'stu te //
tryambakāyāmbikānātha vyaktāvyakta namo 'stu te
kālakāmadakāmaghna duṣṭodvṛttaniṣūdana //
sarvagarhita sarvaghna sadyojāta namo 'stu te
unmādana śatāvarta gaṅgātoyārdramūrdhaja //
candrārdhasaṃyugāvarta meghāvarta namo 'stu te
namo 'nnadānakartre ca annadaprabhave namaḥ //
annabhoktre ca goptre ca tvam eva pralayānala
jarāyujāṇḍajāś caiva svedajodbhijja eva ca //
tvam eva devadeveśa bhūtagrāmaś caturvidhaḥ
carācarasya sraṣṭā tvaṃ pratihartā tvam eva ca //
tvam eva brahmā viśveśa apsu brahma vadanti te
sarvasya paramā yoniḥ sudhāṃśo jyotiṣāṃ nidhiḥ //
ṛksāmāni tathauṃkāram āhus tvāṃ brahmavādinaḥ
hāyi hāyi hare hāyi huvāhāveti vāsakṛt //
gāyanti tvāṃ suraśreṣṭhāḥ sāmagā brahmavādinaḥ
yajurmaya ṛṅmayaś ca sāmātharvayutas tathā //
paṭhyase brahmavidbhis tvaṃ kalpopaniṣadāṃ gaṇaiḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā varṇāśramāś ca ye //
tvam evāśramasaṃghāś ca vidyut stanitam eva ca
saṃvatsaras tvam ṛtavo māsā māsārdham eva ca //
kalā kāṣṭhā nimeṣāś ca nakṣatrāṇi yugāni ca
vṛṣāṇāṃ kakudaṃ tvaṃ hi girīṇāṃ śikharāṇi ca //
siṃho mṛgāṇāṃ patayas takṣakānantabhoginām
kṣīrodo hy udadhīnāṃ ca mantrāṇāṃ praṇavas tathā //
vajraṃ praharaṇānāṃ ca vratānāṃ satyam eva ca
tvam evecchā ca dveṣaś ca rāgo mohaḥ śamaḥ kṣamā //
vyavasāyo dhṛtir lobhaḥ kāmakrodhau jayājayau
tvaṃ gadī tvaṃ śarī cāpī khaṭvāṅgī mudgarī tathā //
chettā bhettā prahartā ca netā mantāsi no mataḥ
daśalakṣaṇasaṃyukto dharmo 'rthaḥ kāma eva ca //
induḥ samudraḥ saritaḥ palvalāni sarāṃsi ca
latāvallyas tṛṇauṣadhyaḥ paśavo mṛgapakṣiṇaḥ //
dravyakarmaguṇārambhaḥ kālapuṣpaphalapradaḥ
ādiś cāntaś ca madhyaś ca gāyatry oṃkāra eva ca //
harito lohitaḥ kṛṣṇo nīlaḥ pītas tathā kṣaṇaḥ
kadruś ca kapilo babhruḥ kapoto macchakas tathā //
suvarṇaretā vikhyātaḥ suvarṇaś cāpy atho mataḥ
suvarṇanāmā ca tathā suvarṇapriya eva ca //
tvam indraś ca yamaś caiva varuṇo dhanado 'nalaḥ
utphullaś citrabhānuś ca svarbhānur bhānur eva ca //
hotraṃ hotā ca homyaṃ ca hutaṃ caiva tathā prabhuḥ
trisauparṇas tathā brahman yajuṣāṃ śatarudriyam //
pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam
prāṇaś ca tvaṃ rajaś ca tvaṃ tamaḥ sattvayutas tathā //
prāṇo 'pānaḥ samānaś ca udāno vyāna eva ca
unmeṣaś ca nimeṣaś ca kṣuttṛṅjṛmbhā tathaiva ca //
lohitāṅgaś ca daṃṣṭrī ca mahāvaktro mahodaraḥ
śuciromā haricchmaśrur ūrdhvakeśaś calācalaḥ //
gītavāditranṛtyāṅgo gītavādanakapriyaḥ
matsyo jālo jalo 'jayyo jalavyālaḥ kuṭīcaraḥ //
vikālaś ca sukālaś ca duṣkālaḥ kālanāśanaḥ
mṛtyuś caivākṣayo 'ntaś ca kṣamāmāyākarotkaraḥ //
saṃvarto vartakaś caiva saṃvartakabalāhakau
ghaṇṭākī ghaṇṭakī ghaṇṭī cūḍālo lavaṇodadhiḥ //
brahmā kālāgnivaktraś ca daṇḍī muṇḍas tridaṇḍadhṛk
caturyugaś caturvedaś caturhotraś catuṣpathaḥ //
cāturāśramyanetā ca cāturvarṇyakaraś ca ha
kṣarākṣaraḥ priyo dhūrto gaṇair gaṇyo gaṇādhipaḥ //
raktamālyāmbaradharo girīśo girijāpriyaḥ
śilpīśaḥ śilpinaḥ śreṣṭhaḥ sarvaśilpipravartakaḥ //
bhaganetrāntakaś caṇḍaḥ pūṣṇo dantavināśanaḥ
svāhā svadhā vaṣaṭkāro namaskāra namo 'stu te //
gūḍhavrataś ca gūḍhaś ca gūḍhavrataniṣevitaḥ
taraṇas tāraṇaś caiva sarvabhūteṣu tāraṇaḥ //
dhātā vidhātā saṃdhātā nidhātā dhāraṇo dharaḥ
tapo brahma ca satyaṃ ca brahmacaryaṃ tathārjavam //
bhūtātmā bhūtakṛd bhūto bhūtabhavyabhavodbhavaḥ
bhūr bhuvaḥ svaritaś caiva bhūto hy agnir maheśvaraḥ //
brahmāvartaḥ surāvartaḥ kāmāvarta namo 'stu te
kāmabimbavinirhantā karṇikārasrajapriyaḥ //
gonetā gopracāraś ca govṛṣeśvaravāhanaḥ
trailokyagoptā govindo goptā gogarga eva ca //
akhaṇḍacandrābhimukhaḥ sumukho durmukho 'mukhaḥ
caturmukho bahumukho raṇeṣv abhimukhaḥ sadā //
hiraṇyagarbhaḥ śakunir dhanado 'rthapatir virāṭ
adharmahā mahādakṣo daṇḍadhāro raṇapriyaḥ //
tiṣṭhan sthiraś ca sthāṇuś ca niṣkampaś ca suniścalaḥ
durvāraṇo durviṣaho duḥsaho duratikramaḥ //
durdharo durvaśo nityo durdarpo vijayo jayaḥ
śaśaḥ śaśāṅkanayana śītoṣṇaḥ kṣut tṛṣā jarā //
ādhayo vyādhayaś caiva vyādhihā vyādhipaś ca yaḥ
sahyo yajñamṛgavyādho vyādhīnām ākaro 'karaḥ //
śikhaṇḍī puṇḍarīkaś ca puṇḍarīkāvalokanaḥ
daṇḍadhṛk cakradaṇḍaś ca raudrabhāgavināśanaḥ //
viṣapo 'mṛtapaś caiva surāpaḥ kṣīrasomapaḥ
madhupaś cāpapaś caiva sarvapaś ca balābalaḥ //
vṛṣāṅgarāmbho vṛṣabhas tathā vṛṣabhalocanaḥ
vṛṣabhaś caiva vikhyāto lokānāṃ lokasaṃskṛtaḥ //
candrādityau cakṣuṣī te hṛdayaṃ ca pitāmahaḥ
agniṣṭomas tathā deho dharmakarmaprasādhitaḥ //
na brahmā na ca govindaḥ purāṇa-ṛṣayo na ca
māhātmyaṃ vedituṃ śaktā yāthātathyena te śiva //
śivā yā mūrtayaḥ sūkṣmās te mahyaṃ yāntu darśanam
tābhir māṃ sarvato rakṣa pitā putram ivaurasam //
rakṣa māṃ rakṣaṇīyo 'haṃ tavānagha namo 'stu te
bhaktānukampī bhagavān bhaktaś cāhaṃ sadā tvayi //
yaḥ sahasrāṇy anekāni puṃsām āvṛtya durdṛśām
tiṣṭhaty ekaḥ samudrānte sa me goptāstu nityaśaḥ //
yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ
jyotiḥ paśyanti yuñjānās tasmai yogātmane namaḥ //
saṃbhakṣya sarvabhūtāni yugānte samupasthite
yaḥ śete jalamadhyasthas taṃ prapadye 'mbuśāyinam //
praviśya vadanaṃ rāhor yaḥ somaṃ pibate niśi
grasaty arkaṃ ca svarbhānur bhūtvā somāgnir eva ca //
aṅguṣṭhamātrāḥ puruṣā dehasthāḥ sarvadehinām
rakṣantu te ca māṃ nityaṃ nityaṃ cāpyāyayantu mām //
yenāpy utpāditā garbhā apo bhāgagatāś ca ye
teṣāṃ svāhā svadhā caiva āpnuvanti svadanti ca //
yena rohanti dehasthāḥ prāṇino rodayanti ca
harṣayanti na kṛṣyanti namas tebhyas tu nityaśaḥ //
ye samudre nadīdurge parvateṣu guhāsu ca
vṛkṣamūleṣu goṣṭheṣu kāntāragahaneṣu ca //
catuṣpatheṣu rathyāsu catvareṣu sabhāsu ca
hastyaśvarathaśālāsu jīrṇodyānālayeṣu ca //
yeṣu pañcasu bhūteṣu diśāsu vidiśāsu ca
indrārkayor madhyagatā ye ca candrārkaraśmiṣu //
rasātalagatā ye ca ye ca tasmāt paraṃ gatāḥ
namas tebhyo namas tebhyo namas tebhyas tu sarvaśaḥ //
sarvas tvaṃ sarvago devaḥ sarvabhūtapatir bhavaḥ
sarvabhūtāntarātmā ca tena tvaṃ na nimantritaḥ //
tvam eva cejyase deva yajñair vividhadakṣiṇaiḥ
tvam eva kartā sarvasya tena tvaṃ na nimantritaḥ //
athavā māyayā deva mohitaḥ sūkṣmayā tava
tasmāt tu kāraṇād vāpi tvaṃ mayā na nimantritaḥ //
prasīda mama deveśa tvam eva śaraṇaṃ mama
tvaṃ gatis tvaṃ pratiṣṭhā ca na cānyo 'stīti me matiḥ //
stutvaivaṃ sa mahādevaṃ virarāma mahāmatiḥ
bhagavān api suprītaḥ punar dakṣam abhāṣata //
parituṣṭo 'smi te dakṣa stavenānena suvrata
bahunā tu kim uktena matsamīpaṃ gamiṣyasi //
tathaivam abravīd vākyaṃ trailokyādhipatir bhavaḥ
kṛtvāśvāsakaraṃ vākyaṃ sarvajño vākyasaṃhitam //
dakṣa duḥkhaṃ na kartavyaṃ yajñavidhvaṃsanaṃ prati
ahaṃ yajñahanas tubhyaṃ dṛṣṭam etat purānagha //
bhūyaś ca tvaṃ varam imaṃ matto gṛhṇīṣva suvrata
prasannasumukho bhūtvā mamaikāgramanāḥ śṛṇu //
aśvamedhasahasrasya vājapeyaśatasya vai
prajāpate matprasādāt phalabhāgī bhaviṣyasi //
vedān ṣaḍaṅgān budhyasva sāṃkhyayogāṃś ca kṛtsnaśaḥ
tapaś ca vipulaṃ taptvā duścaraṃ devadānavaiḥ //
abdair dvādaśabhir yuktaṃ gūḍham aprajñaninditam
varṇāśramakṛtair dharmair vinītaṃ na kvacit kvacit //
samāgataṃ vyavasitaṃ paśupāśavimokṣaṇam
sarveṣām āśramāṇāṃ ca mayā pāśupataṃ vratam //
utpāditaṃ dakṣa śubhaṃ sarvapāpavimocanam
asya cīrṇasya yat samyak phalaṃ bhavati puṣkalam
tac cāstu sumahābhāga mānasas tyajyatāṃ jvaraḥ //
evam uktvā tu deveśaḥ sapatnīkaḥ sahānugaḥ
adarśanam anuprāpto dakṣasyāmitatejasaḥ //
avāpya ca tathā bhāgaṃ yathoktaṃ comayā bhavaḥ
jvaraṃ ca sarvadharmajño bahudhā vyabhajat tadā //
śāntyarthaṃ sarvabhūtānāṃ śṛṇudhvam atha vai dvijāḥ
śikhābhitāpo nāgānāṃ parvatānāṃ śilājatu //
apāṃ tu nīlikāṃ vidyān nirmoko bhujageṣu ca
khorakaḥ saurabheyāṇām ūkharaḥ pṛthivītale //
śunām api ca dharmajñā dṛṣṭipratyavarodhanam
randhrāgatam athāśvānāṃ śikhodbhedaś ca barhiṇām //
netrarāgaḥ kokilānāṃ dveṣaḥ prokto mahātmanām
janānām api bhedaś ca sarveṣām iti naḥ śrutam //
śukānām api sarveṣāṃ hikkikā procyate jvaraḥ
śārdūleṣv atha vai viprāḥ śramo jvara ihocyate //
mānuṣeṣu ca sarvajñā jvaro nāmaiṣa kīrtitaḥ
maraṇe janmani tathā madhye cāpi niveśitaḥ //
etan māheśvaraṃ tejo jvaro nāma sudāruṇaḥ
namasyaś caiva mānyaś ca sarvaprāṇibhir īśvaraḥ //
imāṃ jvarotpattim adīnamānasaḥ paṭhet sadā yaḥ susamāhito naraḥ
vimuktarogaḥ sa naro mudāyuto labheta kāmāṃś ca yathāmanīṣitān
dakṣaproktaṃ stavaṃ cāpi kīrtayed yaḥ śṛṇoti vā
nāśubhaṃ prāpnuyāt kiṃcid dīrgham āyur avāpnuyāt //
yathā sarveṣu deveṣu variṣṭho bhagavān bhavaḥ
tathā stavo variṣṭho 'yaṃ stavānāṃ dakṣanirmitaḥ //
yaśaḥsvargasuraiśvarya vittādijayakāṅkṣibhiḥ
stotavyo bhaktim āsthāya vidyākāmaiś ca yatnataḥ //
vyādhito duḥkhito dīno naro grasto bhayādibhiḥ
rājakāryaniyukto vā mucyate mahato bhayāt //
anenaiva ca dehena gaṇānāṃ ca maheśvarāt
iha loke sukhaṃ prāpya gaṇarāḍ upajāyate //
na yakṣā na piśācā vā na nāgā na vināyakāḥ
kuryur vighnaṃ gṛhe tasya yatra saṃstūyate bhavaḥ //
śṛṇuyād vā idaṃ nārī bhaktyātha bhavabhāvitā
pitṛpakṣe bhartṛpakṣe pūjyā bhavati caiva ha //
śṛṇuyād vā idaṃ sarvaṃ kīrtayed vāpy abhīkṣṇaśaḥ
tasya sarvāṇi kāryāṇi siddhiṃ gacchanty avighnataḥ //
manasā cintitaṃ yac ca yac ca vācāpy udāhṛtam
sarvaṃ saṃpadyate tasya stavasyāsyānukīrtanāt //
devasya saguhasyātha devyā nandīśvarasya ca
baliṃ vibhajataḥ kṛtvā damena niyamena ca //
tataḥ prayukto gṛhṇīyān nāmāny āśu yathākramam
īpsitāṃl labhate 'py arthān kāmān bhogāṃś ca mānavaḥ //
mṛtaś ca svargam āpnoti strīsahasrasamāvṛtaḥ
sarvakāmasuyukto vā yukto vā sarvapātakaiḥ //
paṭhan dakṣakṛtaṃ stotraṃ sarvapāpaiḥ pramucyate
mṛtaś ca gaṇasāyujyaṃ pūjyamānaḥ surāsuraiḥ //
vṛṣeṇa viniyuktena vimānena virājate
ābhūtasaṃplavasthāyī rudrasyānucaro bhavet //
ity āha bhagavān vyāsaḥ parāśarasutaḥ prabhuḥ
naitad vedayate kaścin naitac chrāvyaṃ ca kasyacit //
śrutvemaṃ paramaṃ guhyaṃ ye 'pi syuḥ pāpayonayaḥ
vaiśyāḥ striyaś ca śūdrāś ca rudralokam avāpnuyuḥ //
śrāvayed yaś ca viprebhyaḥ sadā parvasu parvasu
rudralokam avāpnoti dvijo vai nātra saṃśayaḥ //
Original text: Brahmapurāṇa 1-246 · Data entry Peter Schreiner Renate Söhnen-Thieme · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0