Brahma Purana · Chapter 28

tatrāste bhārate varṣe dakṣiṇodadhisaṃsthitaḥ
oṇḍradeśa iti khyātaḥ svargamokṣapradāyakaḥ //

samudrād uttaraṃ tāvad yāvad virajamaṇḍalam
deśo 'sau puṇyaśīlānāṃ guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtaḥ //

tatra deśaprasūtā ye brāhmaṇāḥ saṃyatendriyāḥ
tapaḥsvādhyāyaniratā vandyāḥ pūjyāś ca te sadā //

śrāddhe dāne vivāhe ca yajñe vācāryakarmaṇi
praśastāḥ sarvakāryeṣu tatradeśodbhavā dvijāḥ //

ṣaṭkarmaniratās tatra brāhmaṇā vedapāragāḥ
itihāsavidaś caiva purāṇārthaviśāradāḥ //

sarvaśāstrārthakuśalā yajvāno vītamatsarāḥ
agnihotraratāḥ kecit kecit smārtāgnitatparāḥ //

putradāradhanair yuktā dātāraḥ satyavādinaḥ
nivasanty utkale puṇye yajñotsavavibhūṣite //

itare 'pi trayo varṇāḥ kṣatriyādyāḥ susaṃyatāḥ
svakarmaniratāḥ śāntās tatra tiṣṭhanti dhārmikāḥ //

koṇāditya iti khyātas tasmin deśe vyavasthitaḥ
yaṃ dṛṣṭvā bhāskaraṃ martyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate //

śrotum icchāma tad brūhi kṣetraṃ sūryasya sāṃpratam
tasmin deśe suraśreṣṭha yatrāste sa divākaraḥ //

lavaṇasyodadhes tīre pavitre sumanohare
sarvatra vālukākīrṇe deśe sarvaguṇānvite //

campakāśokabakulaiḥ karavīraiḥ sapāṭalaiḥ
puṃnāgaiḥ karṇikāraiś ca bakulair nāgakesaraiḥ //

tagarair dhavabāṇaiś ca atimuktaiḥ sakubjakaiḥ
mālatīkundapuṣpaiś ca tathānyair mallikādibhiḥ //

ketakīvanakhaṇḍaiś ca sarvartukusumojjvalaiḥ
kadambair lakucaiḥ śālaiḥ panasair devadārubhiḥ //

saralair mucukundaiś ca candanaiś ca sitetaraiḥ
aśvatthaiḥ saptaparṇaiś ca āmrair āmrātakais tathā //

tālaiḥ pūgaphalaiś caiva nārikeraiḥ kapitthakaiḥ
anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ sarvataḥ samalaṃkṛtam //

kṣetraṃ tatra raveḥ puṇyam āste jagati viśrutam
samantād yojanaṃ sāgraṃ bhuktimuktiphalapradam //

āste tatra svayaṃ devaḥ sahasrāṃśur divākaraḥ
koṇāditya iti khyāto bhuktimuktiphalapradaḥ //

māghe māsi site pakṣe saptamyāṃ saṃyatendriyaḥ
kṛtopavāso yatretya snātvā tu makarālaye //

kṛtaśauco viśuddhātmā smaran devaṃ divākaram
sāgare vidhivat snātvā śarvaryante samāhitaḥ //

devān ṛṣīn manuṣyāṃś ca pitṝn saṃtarpya ca dvijāḥ
uttīrya vāsasī dhaute paridhāya sunirmale //

ācamya prayato bhūtvā tīre tasya mahodadheḥ
upaviśyodaye kāle prāṅmukhaḥ savitus tadā //

vilikhya padmaṃ medhāvī raktacandanavāriṇā
aṣṭapattraṃ kesarāḍhyaṃ vartulaṃ cordhvakarṇikam //

tilataṇḍulatoyaṃ ca raktacandanasaṃyutam
raktapuṣpaṃ sadarbhaṃ ca prakṣipet tāmrabhājane //

tāmrābhāve 'rkapattrasya puṭe kṛtvā tilādikam
pidhāya tan muniśreṣṭhāḥ pātraṃ pātreṇa vinyaset //

karanyāsāṅgavinyāsaṃ kṛtvāṅgair hṛdayādibhiḥ
ātmānaṃ bhāskaraṃ dhyātvā samyak śraddhāsamanvitaḥ //

madhye cāgnidale dhīmān nairṛte śvasane dale
kāmārigocare caiva punar madhye ca pūjayet //

prabhūtaṃ vimalaṃ sāram ārādhyaṃ paramaṃ sukham
saṃpūjya padmam āvāhya gaganāt tatra bhāskaram //

karṇikopari saṃsthāpya tato mudrāṃ pradarśayet
kṛtvā snānādikaṃ sarvaṃ dhyātvā taṃ susamāhitaḥ //

sitapadmopari raviṃ tejobimbe vyavasthitam
piṅgākṣaṃ dvibhujaṃ raktaṃ padmapattrāruṇāmbaram //

sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
surūpaṃ varadaṃ śāntaṃ prabhāmaṇḍalamaṇḍitam //

udyantaṃ bhāskaraṃ dṛṣṭvā sāndrasindūrasaṃnibham
tatas tat pātram ādāya jānubhyāṃ dharaṇīṃ gataḥ //

kṛtvā śirasi tat pātram ekacittas tu vāgyataḥ
tryakṣareṇa tu mantreṇa sūryāyārghyaṃ nivedayet //

adīkṣitas tu tasyaiva nāmnaivārghaṃ prayacchati
śraddhayā bhāvayuktena bhaktigrāhyo ravir yataḥ //

agninirṛtivāyvīśa madhyapūrvādidikṣu ca
hṛc chiraś ca śikhāvarma netrāṇy astraṃ ca pūjayet //

dattvārghyaṃ gandhadhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyam eva ca
japtvā stutvā namas kṛtvā mudrāṃ baddhvā visarjayet //

ye vārghyaṃ saṃprayacchanti sūryāya niyatendriyāḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ striyaḥ śūdrāś ca saṃyatāḥ //

bhaktibhāvena satataṃ viśuddhenāntarātmanā
te bhuktvābhimatān kāmān prāpnuvanti parāṃ gatim //

trailokyadīpakaṃ devaṃ bhāskaraṃ gaganecaram
ye saṃśrayanti manujās te syuḥ sukhasya bhājanam //

yāvan na dīyate cārghyaṃ bhāskarāya yathoditam
tāvan na pūjayed viṣṇuṃ śaṃkaraṃ vā sureśvaram //

tasmāt prayatnam āsthāya dadyād arghyaṃ dine dine
ādityāya śucir bhūtvā puṣpair gandhair manoramaiḥ //

evaṃ dadāti yaś cārghyaṃ saptamyāṃ susamāhitaḥ
ādityāya śuciḥ snātaḥ sa labhed īpsitaṃ phalam //

rogād vimucyate rogī vittārthī labhate dhanam
vidyāṃ prāpnoti vidyārthī sutārthī putravān bhavet //

yaṃ yaṃ kāmam abhidhyāyan sūryāyārghyaṃ prayacchati
tasya tasya phalaṃ samyak prāpnoti puruṣaḥ sudhīḥ //

snātvā vai sāgare dattvā sūryāyārghyaṃ praṇamya ca
naro vā yadi vā nārī sarvakāmaphalaṃ labhet //

tataḥ sūryālayaṃ gacchet puṣpam ādāya vāgyataḥ
praviśya pūjayed bhānuṃ kṛtvā tu triḥ pradakṣiṇam //

pūjayet parayā bhaktyā koṇārkaṃ munisattamāḥ
gandhaiḥ puṣpais tathā dīpair dhūpair naivedyakair api //

daṇḍavat praṇipātaiś ca jayaśabdais tathā stavaiḥ
evaṃ saṃpūjya taṃ devaṃ sahasrāṃśuṃ jagatpatim //

daśānām aśvamedhānāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
sarvapāpavinirmukto yuvā divyavapur naraḥ //

saptāvarān sapta parān vaṃśān uddhṛtya bho dvijāḥ
vimānenārkavarṇena kāmagena suvarcasā //

upagīyamāno gandharvaiḥ sūryalokaṃ sa gacchati
bhuktvā tatra varān bhogān yāvad ābhūtasaṃplavam //

puṇyakṣayād ihāyātaḥ pravare yogināṃ kule
caturvedo bhaved vipraḥ svadharmanirataḥ śuciḥ //

yogaṃ vivasvataḥ prāpya tato mokṣam avāpnuyāt
caitre māsi site pakṣe yātrāṃ damanabhañjikām //

yaḥ karoti naras tatra pūrvoktaṃ sa phalaṃ labhet
śayanotthāpane bhānoḥ saṃkrāntyāṃ viṣuvāyane //

vāre raves tithau caiva parvakāle 'thavā dvijāḥ
ye tatra yātrāṃ kurvanti śraddhayā saṃyatendriyāḥ //

vimānenārkavarṇena sūryalokaṃ vrajanti te
āste tatra mahādevas tīre nadanadīpateḥ //

rāmeśvara iti khyātaḥ sarvakāmaphalapradaḥ
ye taṃ paśyanti kāmāriṃ snātvā samyaṅ mahodadhau //

gandhaiḥ puṣpais tathā dhūpair dīpair naivedyakair varaiḥ
praṇipātais tathā stotrair gītair vādyair manoharaiḥ //

rājasūyaphalaṃ samyag vājimedhaphalaṃ tathā
prāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ tathā //

kāmagena vimānena kiṅkiṇījālamālinā
upagīyamānā gandharvaiḥ śivalokaṃ vrajanti te //

āhūtasaṃplavaṃ yāvad bhuktvā bhogān manoramān
puṇyakṣayād ihāgatya cāturvedā bhavanti te //

śāṃkaraṃ yogam āsthāya tato mokṣaṃ vrajanti te
yas tatra savituḥ kṣetre prāṇāṃs tyajati mānavaḥ //

sa sūryalokam āsthāya devavan modate divi
punar mānuṣatāṃ prāpya rājā bhavati dhārmikaḥ //

yogaṃ raveḥ samāsādya tato mokṣam avāpnuyāt
evaṃ mayā muniśreṣṭhāḥ proktaṃ kṣetraṃ sudurlabham //

koṇārkasyodadhes tīre bhuktimuktiphalapradaḥ //