Brahma Purana · Chapter 27

śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yad vo vakṣyāmi sāṃpratam
purāṇaṃ vedasaṃbaddhaṃ bhuktimuktipradaṃ śubham //

pṛthivyāṃ bhārataṃ varṣaṃ karmabhūmir udāhṛtā
karmaṇaḥ phalabhūmiś ca svargaṃ ca narakaṃ tathā //

tasmin varṣe naraḥ pāpaṃ kṛtvā dharmaṃ ca bho dvijāḥ
avaśyaṃ phalam āpnoti aśubhasya śubhasya ca //

brāhmaṇādyāḥ svakaṃ karma kṛtvā samyak susaṃyatāḥ
prāpnuvanti parāṃ siddhiṃ tasmin varṣe na saṃśayaḥ //

dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca dvijasattamāḥ
prāpnoti puruṣaḥ sarvaṃ tasmin varṣe susaṃyataḥ //

indrādyāś ca surāḥ sarve tasmin varṣe dvijottamāḥ
kṛtvā suśobhanaṃ karma devatvaṃ pratipedire //

anye 'pi lebhire mokṣaṃ puruṣāḥ saṃyatendriyāḥ
tasmin varṣe budhāḥ śāntā vītarāgā vimatsarāḥ //

ye cāpi svarge tiṣṭhanti vimānena gatajvarāḥ
te 'pi kṛtvā śubhaṃ karma tasmin varṣe divaṃ gatāḥ //

nivāsaṃ bhārate varṣa ākāṅkṣanti sadā surāḥ
svargāpavargaphalade tat paśyāmaḥ kadā vayam //

yad etad bhavatā proktaṃ karma nānyatra puṇyadam
pāpāya vā suraśreṣṭha varjayitvā ca bhāratam //

tataḥ svargaś ca mokṣaś ca madhyamaṃ tac ca gamyate
na khalv anyatra martyānāṃ bhūmau karma vidhīyate //

tasmād vistarato brahmann asmākaṃ bhārataṃ vada
yadi te 'sti dayāsmāsu yathāvasthitir eva ca //

tasmād varṣam idaṃ nātha ye vāsmin varṣaparvatāḥ
bhedāś ca tasya varṣasya brūhi sarvān aśeṣataḥ //

śṛṇudhvaṃ bhārataṃ varṣaṃ navabhedena bho dvijāḥ
samudrāntaritā jñeyās te samāś ca parasparam //

indradvīpaḥ kaśeruś ca tāmravarṇo gabhastimān
nāgadvīpas tathā saumyo gāndharvo vāruṇas tathā //

ayaṃ tu navamas teṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ
yojanānāṃ sahasraṃ vai dvīpo 'yaṃ dakṣiṇottaraḥ //

pūrve kirātā yasyāsan paścime yavanās tathā
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś cānte sthitā dvijāḥ //

ijyāyuddhavaṇijyādyaiḥ karmabhiḥ kṛtapāvanāḥ
teṣāṃ saṃvyavahāraś ca ebhiḥ karmabhir iṣyate //

svargāpavargahetuś ca puṇyaṃ pāpaṃ ca vai tathā
mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣaparvataḥ //

vindhyaś ca pāriyātraś ca saptaivātra kulācalāḥ
teṣāṃ sahasraśaś cānye bhūdharā ye samīpagāḥ //

vistārocchrayiṇo ramyā vipulāś citrasānavaḥ
kolāhalaḥ sa vaibhrājo mandaro dardalācalaḥ //

vātaṃdhayo vaidyutaś ca mainākaḥ surasas tathā
tuṅgaprastho nāgagirir godhanaḥ pāṇḍarācalaḥ //

puṣpagirir vaijayanto raivato 'rbuda eva ca
ṛṣyamūkaḥ sa gomanthaḥ kṛtaśailaḥ kṛtācalaḥ //

śrīpārvataś cakoraś ca śataśo 'nye ca parvatāḥ
tair vimiśrā janapadā mlecchādyāś caiva bhāgaśaḥ //

taiḥ pīyante saricchreṣṭhās tā budhyadhvaṃ dvijottamāḥ
gaṅgā sarasvatī sindhuś candrabhāgā tathāparā //

yamunā śatadrur vipāśā vitastairāvatī kuhūḥ
gomatī dhūtapāpā ca bāhudā ca dṛṣadvatī //

vipāśā devikā cakṣur niṣṭhīvā gaṇḍakī tathā
kauśikī cāpagā caiva himavatpādaniḥsṛtāḥ //

devasmṛtir devavatī vātaghnī sindhur eva ca
veṇyā tu candanā caiva sadānīrā mahī tathā //

carmaṇvatī vṛṣī caiva vidiśā vedavaty api
siprā hy avantī ca tathā pāriyātrānugāḥ smṛtāḥ //

śoṇā mahānadī caiva narmadā surathā kriyā
mandākinī daśārṇā ca citrakūṭā tathāparā //

citrotpalā vetravatī karamodā piśācikā
tathānyātilaghuśroṇī vipāpmā śaivalā nadī //

sadherujā śaktimatī śakunī tridivā kramuḥ
ṛkṣapādaprasūtā vai tathānyā vegavāhinī //

siprā payoṣṇī nirvindhyā tāpī caiva saridvarā
veṇā vaitaraṇī caiva sinīvālī kumudvatī //

toyā caiva mahāgaurī durgā cāntaḥśilā tathā
vindhyapādaprasūtās tā nadyaḥ puṇyajalāḥ śubhāḥ //

godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇā tathāpagā
tuṅgabhadrā suprayogā tathānyā pāpanāśinī //

sahyapādaviniṣkrāntā ity etāḥ saritāṃ varāḥ
kṛtamālā tāmraparṇī puṣyajā pratyalāvatī //

malayādrisamudbhūtāḥ puṇyāḥ śītajalās tv imāḥ
pitṛsomarṣikulyā ca vañjulā tridivā ca yā //

lāṅgulinī vaṃśakarā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ
suvikālā kumārī ca manūgā mandagāminī //

kṣayāpalāsinī caiva śuktimatprabhavāḥ smṛtāḥ
sarvāḥ puṇyāḥ sarasvatyaḥ sarvā gaṅgāḥ samudragāḥ //

viśvasya mātaraḥ sarvāḥ sarvāḥ pāpaharāḥ smṛtāḥ
anyāḥ sahasraśaḥ proktāḥ kṣudranadyo dvijottamāḥ //

prāvṛṭkālavahāḥ santi sadākālavahāś ca yāḥ
matsyā mukuṭakulyāś ca kuntalāḥ kāśikośalāḥ //

andhrakāś ca kaliṅgāś ca śamakāś ca vṛkaiḥ saha
madhyadeśā janapadāḥ prāyaśo 'mī prakīrtitāḥ //

sahyasya cottare yas tu yatra godāvarī nadī
pṛthivyām api kṛtsnāyāṃ sa pradeśo manoramaḥ //

govardhanapuraṃ ramyaṃ bhārgavasya mahātmanaḥ
vāhīkarāṭadhānāś ca sutīrāḥ kālatoyadāḥ //

aparāntāś ca śūdrāś ca vāhlikāś ca sakeralāḥ
gāndhārā yavanāś caiva sindhusauvīramadrakāḥ //

śatadruhāḥ kaliṅgāś ca pāradā hārabhūṣikāḥ
māṭharāś caiva kanakāḥ kaikeyā dambhamālikāḥ //

kṣatriyopamadeśāś ca vaiśyaśūdrakulāni ca
kāmbojāś caiva viprendrā barbarāś ca salaukikāḥ //

vīrāś caiva tuṣārāś ca pahlavādhāyatā narāḥ
ātreyāś ca bharadvājāḥ puṣkalāś ca daśerakāḥ //

lampakāḥ śunaśokāś ca kulikā jāṅgalaiḥ saha
auṣadhyaś calacandrā ca kirātānāṃ ca jātayaḥ //

tomarā haṃsamārgāś ca kāśmīrāḥ karuṇās tathā
śūlikāḥ kuhakāś caiva māgadhāś ca tathaiva ca //

ete deśā udīcyās tu prācyān deśān nibodhata
andhā vāmaṅkurākāś ca vallakāś ca makhāntakāḥ //

tathāpare 'ṅgā vaṅgāś ca maladā mālavartikāḥ
bhadratuṅgāḥ pratijayā bhāryāṅgāś cāpamardakāḥ //

prāgjyotiṣāś ca madrāś ca videhās tāmraliptakāḥ
mallā magadhakā nandāḥ prācyā janapadās tathā //

athāpare janapadā dakṣiṇāpathavāsinaḥ
pūrṇāś ca kevalāś caiva golāṅgūlās tathaiva ca //

ṛṣikā muṣikāś caiva kumārā rāmaṭhāḥ śakāḥ
mahārāṣṭrā māhiṣakāḥ kaliṅgāś caiva sarvaśaḥ //

ābhīrāḥ saha vaiśikyā aṭavyāḥ saravāś ca ye
pulindāś caiva mauleyā vaidarbhā daṇḍakaiḥ saha //

paulikā maulikāś caiva aśmakā bhojavardhanāḥ
kaulikāḥ kuntalāś caiva dambhakā nīlakālakāḥ //

dākṣiṇātyās tv amī deśā aparāntān nibodhata
śūrpārakāḥ kālidhanā lolās tālakaṭaiḥ saha //

ity ete hy aparāntāś ca śṛṇudhvaṃ vindhyavāsinaḥ
malajāḥ karkaśāś caiva melakāś colakaiḥ saha //

uttamārṇā daśārṇāś ca bhojāḥ kiṣkindhakaiḥ saha
toṣalāḥ kośalāś caiva traipurā vaidiśās tathā //

tumburās tu carāś caiva yavanāḥ pavanaiḥ saha
abhayā ruṇḍikerāś ca carcarā hotradhartayaḥ //

ete janapadāḥ sarve tatra vindhyanivāsinaḥ
ato deśān pravakṣyāmi parvatāśrayiṇaś ca ye //

nīhārās tuṣamārgāś ca kuravas tuṅgaṇāḥ khasāḥ
karṇaprāvaraṇāś caiva ūrṇā darghāḥ sakuntakāḥ //

citramārgā mālavāś ca kirātās tomaraiḥ saha
kṛtatretādikaś cātra caturyugakṛto vidhiḥ //

evaṃ tu bhārataṃ varṣaṃ navasaṃsthānasaṃsthitam
dakṣiṇe parato yasya pūrve caiva mahodadhiḥ //

himavān uttareṇāsya kārmukasya yathā guṇaḥ
tad etad bhārataṃ varṣaṃ sarvabījaṃ dvijottamāḥ //

brahmatvam amareśatvaṃ devatvaṃ marutāṃ tathā
mṛgayakṣāpsaroyoniṃ tadvat sarpasarīsṛpāḥ //

sthāvarāṇāṃ ca sarveṣāṃ mito viprāḥ śubhāśubhaiḥ
prayānti karmabhūr viprā nānyā lokeṣu vidyate //

devānām api bho viprāḥ sadaivaiṣa manorathaḥ
api mānuṣyam āpsyāmo devatvāt pracyutāḥ kṣitau //

manuṣyaḥ kurute yat tu tan na śakyaṃ surāsuraiḥ
tatkarmanigaḍagrastais tatkarmakṣapaṇonmukhaiḥ //

na bhāratasamaṃ varṣaṃ pṛthivyām asti bho dvijāḥ
yatra viprādayo varṇāḥ prāpnuvanty abhivāñchitam //

dhanyās te bhārate varṣe jāyante ye narottamāḥ
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ prāpnuvanti mahāphalam //

prāpyate yatra tapasaḥ phalaṃ paramadurlabham
sarvadānaphalaṃ caiva sarvayajñaphalaṃ tathā //

tīrthayātrāphalaṃ caiva gurusevāphalaṃ tathā
devatārādhanaphalaṃ svādhyāyasya phalaṃ dvijāḥ //

yatra devāḥ sadā hṛṣṭā janma vāñchanti śobhanam
nānāvrataphalaṃ caiva nānāśāstraphalaṃ tathā //

ahiṃsādiphalaṃ samyak phalaṃ sarvābhivāñchitam
brahmacaryaphalaṃ caiva gārhasthyena ca yat phalam //

yat phalaṃ vanavāsena saṃnyāsena ca yat phalam
iṣṭāpūrtaphalaṃ caiva tathānyac chubhakarmaṇām //

prāpyate bhārate varṣe na cānyatra dvijottamāḥ
kaḥ śaknoti guṇān vaktuṃ bhāratasyākhilān dvijāḥ //

evaṃ samyaṅ mayā proktaṃ bhārataṃ varṣam uttamam
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ dhanyaṃ buddhivivardhanam //

ya idaṃ śṛṇuyān nityaṃ paṭhed vā niyatendriyaḥ
sarvapāpair vinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati //