Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahma Purana · Chapter 25

25.1

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca
vaktum arhasi dharmajña śrotuṃ no vartate manaḥ //

25.2

yasya hastau ca pādau ca manaś caiva susaṃyatam
vidyā tapaś ca kīrtiś ca sa tīrthaphalam aśnute //

25.3

mano viśuddhaṃ puruṣasya tīrthaṃ vācāṃ tathā cendriyanigrahaś ca
etāni tīrthāni śarīrajāni svargasya mārgaṃ pratibodhayanti

25.4

cittam antargataṃ duṣṭaṃ tīrthasnānair na śudhyati
śataśo 'pi jalair dhautaṃ surābhāṇḍam ivāśuci //

25.5

na tīrthāni na dānāni na vratāni na cāśramāḥ
duṣṭāśayaṃ dambharuciṃ punanti vyutthitendriyam //

25.6

indriyāṇi vaśe kṛtvā yatra yatra vasen naraḥ
tatra tatra kurukṣetraṃ prayāgaṃ puṣkaraṃ tathā //

25.7

tasmāc chṛṇudhvaṃ vakṣyāmi tīrthāny āyatanāni ca
saṃkṣepeṇa muniśreṣṭhāḥ pṛthivyāṃ yāni kāni vai //

25.8

vistareṇa na śakyante vaktuṃ varṣaśatair api
prathamaṃ puṣkaraṃ tīrthaṃ naimiṣāraṇyam eva ca //

25.9

prayāgaṃ ca pravakṣyāmi dharmāraṇyaṃ dvijottamāḥ
dhenukaṃ campakāraṇyaṃ saindhavāraṇyam eva ca //

25.10

puṇyaṃ ca magadhāraṇyaṃ daṇḍakāraṇyam eva ca
gayā prabhāsaṃ śrītīrthaṃ divyaṃ kanakhalaṃ tathā //

25.11

bhṛgutuṅgaṃ hiraṇyākṣaṃ bhīmāraṇyaṃ kuśasthalīm
lohākulaṃ sakedāraṃ mandarāraṇyam eva ca //

25.12

mahābalaṃ koṭitīrthaṃ sarvapāpaharaṃ tathā
rūpatīrthaṃ śūkaravaṃ cakratīrthaṃ mahāphalam //

25.13

yogatīrthaṃ somatīrthaṃ tīrthaṃ sāhoṭakaṃ tathā
tīrthaṃ kokāmukhaṃ puṇyaṃ badarīśailam eva ca //

25.14

somatīrthaṃ tuṅgakūṭaṃ tīrthaṃ skandāśramaṃ tathā
koṭitīrthaṃ cāgnipadaṃ tīrthaṃ pañcaśikhaṃ tathā //

25.15

dharmodbhavaṃ koṭitīrthaṃ tīrthaṃ bādhapramocanam
gaṅgādvāraṃ pañcakūṭaṃ madhyakesaram eva ca //

25.16

cakraprabhaṃ mataṅgaṃ ca kruśadaṇḍaṃ ca viśrutam
daṃṣṭrākuṇḍaṃ viṣṇutīrthaṃ sārvakāmikam eva ca //

25.17

tīrthaṃ matsyatilaṃ caiva badarī suprabhaṃ tathā
brahmakuṇḍaṃ vahnikuṇḍaṃ tīrthaṃ satyapadaṃ tathā //

25.18

catuḥsrotaś catuḥśṛṅgaṃ śailaṃ dvādaśadhārakam
mānasaṃ sthūlaśṛṅgaṃ ca sthūladaṇḍaṃ tathorvaśī //

25.19

lokapālaṃ manuvaraṃ somāhvaśailam eva ca
sadāprabhaṃ merukuṇḍaṃ tīrthaṃ somābhiṣecanam //

25.20

mahāsrotaṃ koṭarakaṃ pañcadhāraṃ tridhārakam
saptadhāraikadhāraṃ ca tīrthaṃ cāmarakaṇṭakam //

25.21

śālagrāmaṃ cakratīrthaṃ koṭidrumam anuttamam
bilvaprabhaṃ devahradaṃ tīrthaṃ viṣṇuhradaṃ tathā //

25.22

śaṅkhaprabhaṃ devakuṇḍaṃ tīrthaṃ vajrāyudhaṃ tathā
agniprabhaṃ ca puṃnāgaṃ devaprabham anuttamam //

25.23

vidyādharaṃ sagāndharvaṃ śrītīrthaṃ brahmaṇo hradam
sātīrthaṃ lokapālākhyaṃ maṇipuragiriṃ tathā //

25.24

tīrthaṃ pañcahradaṃ caiva puṇyaṃ piṇḍārakaṃ tathā
malavyaṃ goprabhāvaṃ ca govaraṃ vaṭamūlakam //

25.25

snānadaṇḍaṃ prayāgaṃ ca guhyaṃ viṣṇupadaṃ tathā
kanyāśramaṃ vāyukuṇḍaṃ jambūmārgaṃ tathottamam //

25.26

gabhastitīrthaṃ ca tathā yayātipatanaṃ śuci
koṭitīrthaṃ bhadravaṭaṃ mahākālavanaṃ tathā //

25.27

narmadātīrtham aparaṃ tīrthavajraṃ tathārbudam
piṅgutīrthaṃ savāsiṣṭhaṃ tīrthaṃ ca pṛthasaṃgamam //

25.28

tīrthaṃ daurvāsikaṃ nāma tathā piñjarakaṃ śubham
ṛṣitīrthaṃ brahmatuṅgaṃ vasutīrthaṃ kumārikam //

25.29

śakratīrthaṃ pañcanadaṃ reṇukātīrtham eva ca
paitāmahaṃ ca vimalaṃ rudrapādaṃ tathottamam //

25.30

maṇimattaṃ ca kāmākhyaṃ kṛṣṇatīrthaṃ kuśāvilam
yajanaṃ yājanaṃ caiva tathaiva brahmavālukam //

25.31

puṣpanyāsaṃ puṇḍarīkaṃ maṇipūraṃ tathottaram
dīrghasattraṃ hayapadaṃ tīrthaṃ cānaśanaṃ tathā //

25.32

gaṅgodbhedaṃ śivodbhedaṃ narmadodbhedam eva ca
vastrāpadaṃ dāruvalaṃ chāyārohaṇam eva ca //

25.33

siddheśvaraṃ mitravalaṃ kālikāśramam eva ca
vaṭāvaṭaṃ bhadravaṭaṃ kauśāmbī ca divākaram //

25.34

dvīpaṃ sārasvataṃ caiva vijayaṃ kāmadaṃ tathā
rudrakoṭiṃ sumanasaṃ tīrthaṃ sadrāvanāmitam //

25.35

syamantapañcakaṃ tīrthaṃ brahmatīrthaṃ sudarśanam
satataṃ pṛthivīsarvaṃ pāriplavapṛthūdakau //

25.36

daśāśvamedhikaṃ tīrthaṃ sarpijaṃ viṣayāntikam
koṭitīrthaṃ pañcanadaṃ vārāhaṃ yakṣiṇīhradam //

25.37

puṇḍarīkaṃ somatīrthaṃ muñjavaṭaṃ tathottamam
badarīvanam āsīnaṃ ratnamūlakam eva ca //

25.38

lokadvāraṃ pañcatīrthaṃ kapilātīrtham eva ca
sūryatīrthaṃ śaṅkhinī ca gavāṃ bhavanam eva ca //

25.39

tīrthaṃ ca yakṣarājasya brahmāvartaṃ sutīrthakam
kāmeśvaraṃ mātritīrthaṃ tīrthaṃ śītavanaṃ tathā //

25.40

snānalomāpahaṃ caiva māsasaṃsarakaṃ tathā
daśāśvamedhaṃ kedāraṃ brahmodumbaram eva ca //

25.41

saptarṣikuṇḍaṃ ca tathā tīrthaṃ devyāḥ sujambukam
īṭāspadaṃ koṭikūṭaṃ kiṃdānaṃ kiṃjapaṃ tathā //

25.42

kāraṇḍavaṃ cāvedhyaṃ ca triviṣṭapam athāparam
pāṇiṣātaṃ miśrakaṃ ca madhūvaṭamanojavau //

25.43

kauśikī devatīrthaṃ ca tīrthaṃ ca ṛṇamocanam
divyaṃ ca nṛgadhūmākhyaṃ tīrthaṃ viṣṇupadaṃ tathā //

25.44

amarāṇāṃ hradaṃ puṇyaṃ koṭitīrthaṃ tathāparam
śrīkuñjaṃ śālitīrthaṃ ca naimiṣeyaṃ ca viśrutam //

25.45

brahmasthānaṃ somatīrthaṃ kanyātīrthaṃ tathaiva ca
brahmatīrthaṃ manastīrthaṃ tīrthaṃ vai kārupāvanam //

25.46

saugandhikavanaṃ caiva maṇitīrthaṃ sarasvatī
īśānatīrthaṃ pravaraṃ pāvanaṃ pāñcayajñikam //

25.47

triśūladhāraṃ māhendraṃ devasthānaṃ kṛtālayam
śākaṃbharī devatīrthaṃ suvarṇākhyaṃ kilaṃ hradam //

25.48

kṣīraśravaṃ virūpākṣaṃ bhṛgutīrthaṃ kuśodbhavam
brahmatīrthaṃ brahmayoniṃ nīlaparvatam eva ca //

25.49

kubjāmbakaṃ bhadravaṭaṃ vasiṣṭhapadam eva ca
svargadvāraṃ prajādvāraṃ kālikāśramam eva ca //

25.50

rudrāvartaṃ sugandhāśvaṃ kapilāvanam eva ca
bhadrakarṇahradaṃ caiva śaṅkukarṇahradaṃ tathā //

25.51

saptasārasvataṃ caiva tīrtham auśanasaṃ tathā
kapālamocanaṃ caiva avakīrṇaṃ ca kāmyakam //

25.52

catuḥsāmudrikaṃ caiva śatakiṃ ca sahasrikam
reṇukaṃ pañcavaṭakaṃ vimocanam athaujasam //

25.53

sthāṇutīrthaṃ kuros tīrthaṃ svargadvāraṃ kuśadhvajam
viśveśvaraṃ mānavakaṃ kūpaṃ nārāyaṇāśrayam //

25.54

gaṅgāhradaṃ vaṭaṃ caiva badarīpāṭanaṃ tathā
indramārgam ekarātraṃ kṣīrakāvāsam eva ca //

25.55

somatīrthaṃ dadhīcaṃ ca śrutatīrthaṃ ca bho dvijāḥ
koṭitīrthasthalīṃ caiva bhadrakālīhradaṃ tathā //

25.56

arundhatīvanaṃ caiva brahmāvartaṃ tathottamam
aśvavedī kubjāvanaṃ yamunāprabhavaṃ tathā //

25.57

vīraṃ pramokṣaṃ sindhūttham ṛṣa kulyā sakṛttikam
urvīsaṃkramaṇaṃ caiva māyāvidyodbhavaṃ tathā //

25.58

mahāśramo vaitasikā rūpaṃ sundarikāśramam
bāhutīrthaṃ cārunadīṃ vimalāśokam eva ca //

25.59

tīrthaṃ pañcanadaṃ caiva mārkaṇḍeyasya dhīmataḥ
somatīrthaṃ sitodaṃ ca tīrthaṃ matsyodarīṃ tathā //

25.60

sūryaprabhaṃ sūryatīrtham aśokavanam eva ca
aruṇāspadaṃ kāmadaṃ ca śukratīrthaṃ savālukam //

25.61

piśācamocanaṃ caiva subhadrāhradam eva ca
kuṇḍaṃ vimaladaṇḍasya tīrthaṃ caṇḍeśvarasya ca //

25.62

jyeṣṭhasthānahradaṃ caiva puṇyaṃ brahmasaraṃ tathā
jaigīṣavyaguhā caiva harikeśavanaṃ tathā //

25.63

ajāmukhasaraṃ caiva ghaṇṭākarṇahradaṃ tathā
puṇḍarīkahradaṃ caiva vāpī karkoṭakasya ca //

25.64

suvarṇasyodapānaṃ ca śvetatīrthahradaṃ tathā
kuṇḍaṃ ghargharikāyāś ca śyāmakūpaṃ ca candrikā //

25.65

śmaśānastambhakūpaṃ ca vināyakahradaṃ tathā
kūpaṃ sindhūdbhavaṃ caiva puṇyaṃ brahmasaraṃ tathā //

25.66

rudrāvāsaṃ tathā tīrthaṃ nāgatīrthaṃ pulomakam
bhaktahradaṃ kṣīrasaraḥ pretādhāraṃ kumārakam //

25.67

brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ dadhikarṇodapānakam
śṛṅgatīrthaṃ mahātīrthaṃ tīrthaśreṣṭhā mahānadī //

25.68

divyaṃ brahmasaraṃ puṇyaṃ gayāśīrṣākṣayaṃ vaṭam
dakṣiṇaṃ cottaraṃ caiva gomayaṃ rūpaśītikam //

25.69

kapilāhradaṃ gṛdhravaṭaṃ sāvitrīhradam eva ca
prabhāsanaṃ sītavanaṃ yonidvāraṃ ca dhenukam //

25.70

dhanyakaṃ kokilākhyaṃ ca mataṅgahradam eva ca
pitṛkūpaṃ rudratīrthaṃ śakratīrthaṃ sumālinam //

25.71

brahmasthānaṃ saptakuṇḍaṃ maṇiratnahradaṃ tathā
kauśikyaṃ bharataṃ caiva tīrthaṃ jyeṣṭhālikā tathā //

25.72

viśveśvaraṃ kalpasaraḥ kanyāsaṃvetyam eva ca
niścīvā prabhavaś caiva vasiṣṭhāśramam eva ca //

25.73

devakūṭaṃ ca kūpaṃ ca vasiṣṭhāśramam eva ca
vīrāśramaṃ brahmasaro brahmavīrāvakāpilī //

25.74

kumāradhārā śrīdhārā gaurīśikharam eva ca
śunaḥ kuṇḍo 'tha tīrthaṃ ca nanditīrthaṃ tathaiva ca //

25.75

kumāravāsaṃ śrīvāsam aurvīśītārtham eva ca
kumbhakarṇahradaṃ caiva kauśikīhradam eva ca //

25.76

dharmatīrthaṃ kāmatīrthaṃ tīrtham uddālakaṃ tathā
saṃdhyātīrthaṃ kāratoyaṃ kapilaṃ lohitārṇavam //

25.77

śoṇodbhavaṃ vaṃśagulmam ṛṣabhaṃ kalatīrthakam
puṇyāvatīhradaṃ tīrthaṃ tīrthaṃ badarikāśramam //

25.78

rāmatīrthaṃ pitṛvanaṃ virajātīrtham eva ca
mārkaṇḍeyavanaṃ caiva kṛṣṇatīrthaṃ tathā vaṭam //

25.79

rohiṇīkūpapravaram indradyumnasaraṃ ca yat
sānugartaṃ samāhendraṃ śrītīrthaṃ śrīnadaṃ tathā //

25.80

iṣutīrthaṃ vārṣabhaṃ ca kāverīhradam eva ca
kanyātīrthaṃ ca gokarṇaṃ gāyatrīsthānam eva ca //

25.81

badarīhradam anyac ca madhyasthānaṃ vikarṇakam
jātīhradaṃ devakūpaṃ kuśapravaṇam eva ca //

25.82

sarvadevavrataṃ caiva kanyāśramahradaṃ tathā
tathānyad vālakhilyānāṃ sapūrvāṇāṃ tathāparam //

25.83

tathānyac ca maharṣīṇām akhaṇḍitahradaṃ tathā
tīrtheṣv eteṣu vidhivat samyak śraddhāsamanvitaḥ //

25.84

snānaṃ karoti yo martyaḥ sopavāso jitendriyaḥ
devān ṛṣīn manuṣyāṃś ca pitṝn saṃtarpya ca kramāt //

25.85

abhyarcya devatās tatra sthitvā ca rajanītrayam
pṛthak pṛthak phalaṃ teṣu pratitīrtheṣu bho dvijāḥ //

25.86

prāpnoti hayamedhasya naro nāsty atra saṃśayaḥ
yas tv idaṃ śṛṇuyān nityaṃ tīrthamāhātmyam uttamam
paṭhec ca śrāvayed vāpi sarvapāpaiḥ pramucyate //

Original text: Brahmapurāṇa 1-246 · Data entry Peter Schreiner Renate Söhnen-Thieme · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc