Brahma Purana · Chapter 24

tārāmayaṃ bhagavataḥ śiśumārākṛti prabhoḥ
divi rūpaṃ harer yat tu tasya pucche sthito dhruvaḥ //

saeṣa bhraman bhrāmayati candrādityādikān grahān
bhramantam anu taṃ yānti nakṣatrāṇi ca cakravat //

sūryācandramasau tārā nakṣatrāṇi grahaiḥ saha
vātānīkamayair bandhair dhruve baddhāni tāni vai //

śiśumārākṛti proktaṃ yad rūpaṃ jyotiṣāṃ divi
nārāyaṇaḥ paraṃ dhāma tasyādhāraḥ svayaṃ hṛdi //

uttānapādatanayas tam ārādhya prajāpatim
sa tārāśiśumārasya dhruvaḥ pucche vyavasthitaḥ //

ādhāraḥ śiśumārasya sarvādhyakṣo janārdanaḥ
dhruvasya śiśumāraś ca dhruve bhānur vyavasthitaḥ //

tad ādhāraṃ jagac cedaṃ sadevāsuramānuṣam
yena viprā vidhānena tan me śṛṇuta sāṃpratam //

vivasvān aṣṭabhir māsair grasaty apo rasātmikāḥ
varṣaty ambu tataś cānnam annādam akhilaṃ jagat //

vivasvān aṃśubhis tīkṣṇair ādāya jagato jalam
somaṃ puṣyaty athenduś ca vāyunāḍīmayair divi //

jalair vikṣipyate 'bhreṣu dhūmāgnyanilamūrtiṣu
na bhraśyanti yatas tebhyo jalāny abhrāṇi tāny ataḥ //

abhrasthāḥ prapatanty āpo vāyunā samudīritāḥ
saṃskāraṃ kālajanitaṃ viprāś cāsādya nirmalāḥ //

saritsamudrā bhaumās tu tathāpaḥ prāṇisaṃbhavāḥ
catuṣprakārā bhagavān ādatte savitā dvijāḥ //

ākāśagaṅgāsalilaṃ tathāhṛtya gabhastimān
anabhragatam evorvyāṃ sadyaḥ kṣipati raśmibhiḥ //

tasya saṃsparśanirdhūta pāpapaṅko dvijottamāḥ
na yāti narakaṃ martyo divyaṃ snānaṃ hi tat smṛtam //

dṛṣṭasūryaṃ hi tad vāri pataty abhrair vinā divaḥ
ākāśagaṅgāsalilaṃ tad gobhiḥ kṣipyate raveḥ //

kṛttikādiṣu ṛkṣeṣu viṣameṣv ambu yad divaḥ
dṛṣṭvārkaṃ patitaṃ jñeyaṃ tad gāṅgaṃ diggajohnitam //

yugmarkṣeṣu tu yat toyaṃ pataty arkodgitaṃ divaḥ
tat sūryaraśmibhiḥ sadyaḥ samādāya nirasyate //

ubhayaṃ puṇyam atyarthaṃ nṛṇāṃ pāpaharaṃ dvijāḥ
ākāśagaṅgāsalilaṃ divyaṃ snānaṃ dvijottamāḥ //

yat tu meghaiḥ samutsṛṣṭaṃ vāri tat prāṇināṃ dvijāḥ
puṣṇāty oṣadhayaḥ sarvā jīvanāyāmṛtaṃ hi tat //

tena vṛddhiṃ parāṃ nītaḥ sakalaś cauṣadhīgaṇaḥ
sādhakaḥ phalapākāntaḥ prajānāṃ tu prajāyate //

tena yajñān yathāproktān mānavāḥ śāstracakṣuṣaḥ
kurvate 'harahaś caiva devān āpyāyayanti te //

evaṃ yajñāś ca vedāś ca varṇāś ca dvijapūrvakāḥ
sarvadevanikāyāś ca paśubhūtagaṇāś ca ye //

vṛṣṭyā dhṛtam idaṃ sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamam
sāpi niṣpādyate vṛṣṭiḥ savitrā munisattamāḥ //

ādhārabhūtaḥ savitur dhruvo munivarottamāḥ
dhruvasya śiśumāro 'sau so 'pi nārāyaṇāśrayaḥ //

hṛdi nārāyaṇas tasya śiśumārasya saṃsthitaḥ
vibhartā sarvabhūtānām ādibhūtaḥ sanātanaḥ //

evaṃ mayā muniśreṣṭhā brahmāṇḍaṃ samudāhṛtam
bhūsamudrādibhir yuktaṃ kim anyac chrotum icchatha //