Brahma Purana · Chapter 221

evaṃ samyag gṛhasthena devatāḥ pitaras tathā
saṃpūjyā havyakavyābhyām annenātithibāndhavāḥ //

bhūtāni bhṛtyāḥ sakalāḥ paśupakṣipipīlikāḥ
bhikṣavo yācamānāś ca ye cānye pānthakā gṛhe //

sadācāraratā viprāḥ sādhunā gṛhamedhinā
pāpaṃ bhuṅkte samullaṅghya nityanaimittikīḥ kriyāḥ //

kathitaṃ bhavatā vipra nityanaimittikaṃ ca yat
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ trividhaṃ karma pauruṣam //

sadācāraṃ mune śrotum icchāmo vadatas tava
yaṃ kurvan sukham āpnoti paratreha ca mānavaḥ //

gṛhasthena sadā kāryam ācāraparirakṣaṇam
na hy ācāravihīnasya bhadram atra paratra vā //

yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na bhūtaye
bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṅghya pravartate //

durācāro hi puruṣo nehāyur vindate mahat
kāryo dharmaḥ sadācāra ācārasyaiva lakṣaṇam //

tasya svarūpaṃ vakṣyāmi sadācārasya bho dvijāḥ
ātmanaikamanā bhūtvā tathaiva paripālayet //

trivargasādhane yatnaḥ kartavyo gṛhamedhinā
tatsaṃsiddhau gṛhasthasya siddhir atra paratra ca //

pādenāpy asya pāratryaṃ kuryāc chreyaḥ svam ātmavān
ardhena cātmabharaṇaṃ nityanaimittikāni ca //

pādenaiva tathāpy asya mūlabhūtaṃ vivardhayet
evam ācarato viprā arthaḥ sāphalyam ṛcchati //

tadvat pāpaniṣedhārthaṃ dharmaḥ kāryo vipaścitā
paratrārthas tathaivānyaḥ kāryo 'traiva phalapradaḥ //

pratyavāyabhayāt kāmas tathānyaś cāvirodhavān
dvidhā kāmo 'pi racitas trivargāyāvirodhakṛt //

parasparānubandhāṃś ca sarvān etān vicintayet
viparītānubandhāṃś ca budhyadhvaṃ tān dvijottamāḥ //

dharmo dharmānubandhārtho dharmo nātmārthapīḍakaḥ
ubhābhyāṃ ca dvidhā kāmaṃ tena tau ca dvidhā punaḥ //

brāhme muhūrte budhyeta dharmārthāv anucintayet
samutthāya tathācamya prasnāto niyataḥ śuciḥ //

pūrvāṃ saṃdhyāṃ sanakṣatrāṃ paścimāṃ sadivākarām
upāsīta yathānyāyaṃ naināṃ jahyād anāpadi //

asatpralāpam anṛtaṃ vākpāruṣyaṃ ca varjayet
asacchāstram asadvādam asatsevāṃ ca vai dvijāḥ //

sāyaṃprātas tathā homaṃ kurvīta niyatātmavān
nodayāstamane caivam udīkṣeta vivasvataḥ //

keśaprasādhanādarśa dantadhāvanam añjanam
pūrvāhṇa eva kāryāṇi devatānāṃ ca tarpaṇam //

grāmāvasathatīrthānāṃ kṣetrāṇāṃ caiva vartmani
na viṇmūtram anuṣṭheyaṃ na ca kṛṣṭe na govraje //

nagnāṃ parastriyaṃ nekṣen na paśyed ātmanaḥ śakṛt
udakyādarśanasparśam evaṃ saṃbhāṣaṇaṃ tathā //

nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret
nādhitiṣṭhec chakṛnmūtre keśabhasmasapālikāḥ //

tuṣāṅgāraviśīrṇāni rajjuvastrādikāni ca
nādhitiṣṭhet tathā prājñaḥ pathi vastrāṇi vā bhuvi //

pitṛdevamanuṣyāṇāṃ bhūtānāṃ ca tathārcanam
kṛtvā vibhavataḥ paścād gṛhastho bhoktum arhati //

prāṅmukhodaṅmukho vāpi svācānto vāgyataḥ śuciḥ
bhuñjīta cānnaṃ taccitto hy antarjānuḥ sadā naraḥ //

upaghātam ṛte doṣān nānnasyodīrayed budhaḥ
pratyakṣalavaṇaṃ varjyam annam ucchiṣṭam eva ca //

na gacchan na ca tiṣṭhan vai viṇmūtrotsargam ātmavān
kurvīta caivam ucchiṣṭaṃ na kiṃcid api bhakṣayet //

ucchiṣṭo nālapet kiṃcit svādhyāyaṃ ca vivarjayet
na paśyec ca raviṃ cenduṃ nakṣatrāṇi ca kāmataḥ //

bhinnāsanaṃ ca śayyāṃ ca bhājanaṃ ca vivarjayet
gurūṇām āsanaṃ deyam abhyutthānādisatkṛtam //

anukūlaṃ tathālāpam abhikurvīta buddhimān
tatrānugamanaṃ kuryāt pratikūlaṃ na saṃcaret //

naikavastraś ca bhuñjīta na kuryād devatārcanam
nāvāhayed dvijān agnau homaṃ kurvīta buddhimān //

na snāyīta naro nagno na śayīta kadācana
na pāṇibhyām ubhābhyāṃ tu kaṇḍūyeta śiras tathā //

na cābhīkṣṇaṃ śiraḥsnānaṃ kāryaṃ niṣkāraṇaṃ budhaiḥ
śiraḥsnātaś ca tailena nāṅgaṃ kiṃcid upaspṛśet //

anadhyāyeṣu sarveṣu svādhyāyaṃ ca vivarjayet
brāhmaṇānalagosūryān nāvamanyet kadācana //

udaṅmukho divā rātrāv utsargaṃ dakṣiṇāmukhaḥ
ābādhāsu yathākāmaṃ kuryān mūtrapurīṣayoḥ //

duṣkṛtaṃ na guror brūyāt kruddhaṃ cainaṃ prasādayet
parivādaṃ na śṛṇuyād anyeṣām api kurvatām //

panthā deyo brāhmaṇānāṃ rājño duḥkhāturasya ca
vidyādhikasya garbhiṇyā rogārtasya mahīyataḥ //

mūkāndhabadhirāṇāṃ ca mattasyonmattakasya ca
devālayaṃ caidyataruṃ tathaiva ca catuṣpatham //

vidyādhikaṃ guruṃ caiva budhaḥ kuryāt pradakṣiṇam
upānadvastramālyādi dhṛtam anyair na dhārayet //

caturdaśyāṃ tathāṣṭamyāṃ pañcadaśyāṃ ca parvasu
tailābhyaṅgaṃ tathā bhogaṃ yoṣitaś ca vivarjayet //

notkṣiptabāhujaṅghaś ca prājñas tiṣṭhet kadācana
na cāpi vikṣipet pādau pādaṃ pādena nākramet //

puṃścalyāḥ kṛtakāryasya bālasya patitasya ca
marmābhighātam ākrośaṃ paiśunyaṃ ca vivarjayet //

dambhābhimānaṃ taikṣṇyaṃ ca na kurvīta vicakṣaṇaḥ
mūrkhonmattavyasanino virūpān api vā tathā //

nyūnāṅgāṃś cādhanāṃś caiva nopahāsena dūṣayet
parasya daṇḍaṃ nodyacchec chikṣārthaṃ śiṣyaputrayoḥ //

tadvan nopaviśet prājñaḥ pādenākṛṣya cāsanam
saṃyāvaṃ kṛśaraṃ māṃsaṃ nātmārtham upasādhayet //

sāyaṃ prātaś ca bhoktavyaṃ kṛtvā cātithipūjanam
prāṅmukhodaṅmukho vāpi vāgyato dantadhāvanam //

kurvīta satataṃ viprā varjayed varjyavīrudham
nodakśirāḥ svapej jātu na ca pratyakśirā naraḥ //

śiras tv āgastyām ādhāya śayītātha puraṃdarīm
na tu gandhavatīṣv apsu śayīta na tathoṣasi //

uparāge paraṃ snānam ṛte dinam udāhṛtam
apamṛjyān na vastrāntair gātrāṇy ambarapāṇibhiḥ //

na cāvadhūnayet keśān vāsasī na ca nirdhunet
anulepanam ādadyān nāsnātaḥ karhicid budhaḥ //

na cāpi raktavāsāḥ syāc citrāsitadharo 'pi vā
na ca kuryād viparyāsaṃ vāsasor nāpi bhūṣayoḥ //

varjyaṃ ca vidaśaṃ vastram atyantopahataṃ ca yat
kīṭakeśāvapannaṃ ca tathā śvabhir avekṣitam //

avalīḍhaṃ śunā caiva sāroddharaṇadūṣitam
pṛṣṭhamāṃsaṃ vṛthāmāṃsaṃ varjyamāṃsaṃ ca varjayet //

na bhakṣayec ca satataṃ pratyakṣaṃ lavaṇaṃ naraḥ
varjyaṃ ciroṣitaṃ viprāḥ śuṣkaṃ paryuṣitaṃ ca yat //

piṣṭaśākekṣupayasāṃ vikārā dvijasattamāḥ
tathā māṃsavikārāś ca naiva varjyāś ciroṣitāḥ //

udayāstamane bhānoḥ śayanaṃ ca vivarjayet
nāsnāto naiva saṃviṣṭo na caivānyamanā naraḥ //

na caiva śayane norvyām upaviṣṭo na śabdakṛt
preṣyāṇām apradāyātha na bhuñjīta kadācana //

bhuñjīta puruṣaḥ snātaḥ sāyaṃprātar yathāvidhi
paradārā na gantavyāḥ puruṣeṇa vipaścitā //

iṣṭāpūrtāyuṣāṃ hantrī paradāragatir nṛṇām
nahīdṛśam anāyuṣyaṃ loke kiṃcana vidyate //

yādṛśaṃ puruṣasyeha paradārābhimarśanam
devāgnipitṛkāryāṇi tathā gurvabhivādanam //

kurvīta samyag ācamya tadvad annabhujikriyām
aphenaśabdagandhābhir adbhir acchābhir ādarāt //

ācāmec caiva tadvac ca prāṅmukhodaṅmukho 'pi vā
antarjalād āvasathād valmīkān mūṣikāsthalāt //

kṛtaśaucāvaśiṣṭāś ca varjayet pañca vai mṛdaḥ
prakṣālya hastau pādau ca samabhyukṣya samāhitaḥ //

antarjānus tathācāmet triś catur vāpi vai naraḥ
parimṛjya dvir āvartya khāni mūrdhānam eva ca //

samyag ācamya toyena kriyāṃ kurvīta vai śuciḥ
kṣute 'valīḍhe vāte ca tathā niṣṭhīvanādiṣu //

kuryād ācamanaṃ sparśe vāspṛṣṭasyārkadarśanam
kurvītālambhanaṃ cāpi dakṣiṇaśravaṇasya ca //

yathāvibhavato hy etat pūrvābhāve tataḥ param
na vidyamāne pūrvokta uttaraprāptir iṣyate //

na kuryād dantasaṃgharṣaṃ nātmano dehatāḍanam
svāpe 'dhvani tathā bhuñjan svādhyāyaṃ ca vivarjayet //

saṃdhyāyāṃ maithunaṃ cāpi tathā prasthānam eva ca
tathāparāhṇe kurvīta śraddhayā pitṛtarpaṇam //

śiraḥsnānaṃ ca kurvīta daivaṃ pitryam athāpi ca
prāṅmukhodaṅmukho vāpi śmaśrukarma ca kārayet //

vyaṅginīṃ varjayet kanyāṃ kulajāṃ vāpy arogiṇīm
udvahet pitṛmātroś ca saptamīṃ pañcamīṃ tathā //

rakṣed dārāṃs tyajed īrṣyāṃ tathāhni svapnamaithune
paropatāpakaṃ karma jantupīḍāṃ ca sarvadā //

udakyā sarvavarṇānāṃ varjyā rātricatuṣṭayam
strījanmaparihārārthaṃ pañcamīṃ cāpi varjayet //

tataḥ ṣaṣṭhyāṃ vrajed rātryāṃ jyeṣṭhayugmāsu rātriṣu
yugmāsu putrā jāyante striyo 'yugmāsu rātriṣu //

vidharmiṇo vai parvādau saṃdhyākāleṣu ṣaṇḍhakāḥ
kṣurakarmaṇi riktāṃ vai varjayīta vicakṣaṇaḥ //

bruvatām avinītānāṃ na śrotavyaṃ kadācana
na cotkṛṣṭāsanaṃ deyam anutkṛṣṭasya cādarāt //

kṣurakarmaṇi cānte ca strīsaṃbhoge ca bho dvijāḥ
snāyīta cailavān prājñaḥ kaṭabhūmim upetya ca //

devavedadvijātīnāṃ sādhusatyamahātmanām
guroḥ pativratānāṃ ca brahmayajñatapasvinām //

parivādaṃ na kurvīta parihāsaṃ ca bho dvijāḥ
dhavalāmbarasaṃvītaḥ sitapuṣpavibhūṣitaḥ //

sadā māṅgalyaveṣaḥ syān na vāmāṅgalyavān bhavet
noddhatonmattamūḍhaiś ca nāvinītaiś ca paṇḍitaḥ //

gacchen maitrīm aśīlena na vayojātidūṣitaiḥ
na cātivyayaśīlaiś ca puruṣair naiva vairibhiḥ //

kāryākṣamair ninditair na na caiva viṭasaṅgibhiḥ
nisvair na vādaikaparair naraiś cānyais tathādhamaiḥ //

suhṛddīkṣitabhūpāla snātakaśvaśuraiḥ saha
uttiṣṭhed vibhavāc cainān arcayed gṛham āgatān //

yathāvibhavato viprāḥ pratisaṃvatsaroṣitān
samyag gṛhe 'rcanaṃ kṛtvā yathāsthānam anukramāt //

saṃpūjayet tathā vahnau pradadyāc cāhutīḥ kramāt
prathamāṃ brahmaṇe dadyāt prajānāṃ pataye tataḥ //

tṛtīyāṃ caiva gṛhyebhyaḥ kaśyapāya tathāparām
tato 'numataye dadyād dadyād bahubaliṃ tataḥ //

pūrvaṃ khyātā mayā yā tu nityakramavidhau kriyā
vaiśvadevaṃ tataḥ kuryād vadata śṛṇuta dvijāḥ //

yathāsthānavibhāgaṃ tu devān uddiśya vai pṛthak
parjanyāpodharitrīṇāṃ dadyāt tu maṇike trayam //

vāyave ca pratidiśaṃ digbhyaḥ prācyādiṣu kramāt
brahmaṇe cāntarikṣāya sūryāya ca yathākramāt //

viśvebhyaś caiva devebhyo viśvabhūtebhya eva ca
uṣase bhūtapataye dadyād vottarataḥ śuciḥ //

svadhā ca nama ity uktvā pitṛbhyaś caiva dakṣiṇe
kṛtvāpasavyaṃ vāyavyāṃ yakṣmaitat taiti saṃvadan //

annāvaśeṣamiśraṃ vai toyaṃ dadyād yathāvidhi
devānāṃ ca tataḥ kuryād brāhmaṇānāṃ namaskriyām //

aṅguṣṭhottarato rekhā pāṇer yā dakṣiṇasya ca
etad brāhmam iti khyātaṃ tīrtham ācamanāya vai //

tarjanyaṅguṣṭhayor antaḥ pitryaṃ tīrtham udāhṛtam
pitṝṇāṃ tena toyāni dadyān nāndīmukhād ṛte //

aṅgulyagre tathā daivaṃ tena divyakriyāvidhiḥ
tīrthaṃ kaniṣṭhikāmūle kāyaṃ tatra prajāpateḥ //

evam ebhiḥ sadā tīrthair vidhānaṃ pitṛbhiḥ saha
sadā kāryāṇi kurvīta nānyatīrthaḥ kadācana //

brāhmeṇācamanaṃ śastaṃ paitryaṃ pitryeṇa sarvadā
devatīrthena devānāṃ prājāpatyaṃ jitena ca //

nāndīmukhānāṃ kurvīta prājñaḥ piṇḍodakakriyām
prājāpatyena tīrthena yac ca kiṃcit prajāpateḥ //

yugapaj jalam agniṃ ca bibhṛyān na vicakṣaṇaḥ
gurudevapitṝn viprān na ca pādau prasārayet //

nācakṣīta dhayantīṃ gāṃ jalaṃ nāñjalinā pibet
śaucakāleṣu sarveṣu guruṣv alpeṣu vā punaḥ
na vilambeta medhāvī na mukhenānalaṃ dhamet //

tatra viprā na vastavyaṃ yatra nāsti catuṣṭayam
ṛṇapradātā vaidyaś ca śrotriyaḥ sajalā nadī //

jitabhṛtyo nṛpo yatra balavān dharmatatparaḥ
tatra nityaṃ vaset prājñaḥ kutaḥ kunṛpatau sukham //

paurāḥ susaṃhatā yatra satataṃ nyāyavartinaḥ
śāntāmatsariṇo lokās tatra vāsaḥ sukhodayaḥ //

yasmin kṛṣīvalā rāṣṭre prāyaśo nātimāninaḥ
yatrauṣadhāny aśeṣāṇi vaset tatra vicakṣaṇaḥ //

tatra viprā na vastavyaṃ yatraitat tritayaṃ sadā
jigīṣuḥ pūrvavairaś ca janaś ca satatotsavaḥ //

vasen nityaṃ suśīleṣu sahacāriṣu paṇḍitaḥ
yatrāpradhṛṣyo nṛpatir yatra sasyapradā mahī //

ity etat kathitaṃ viprā mayā vo hitakāmyayā
ataḥparaṃ pravakṣyāmi bhakṣyabhojyavidhikriyām //

bhojyam annaṃ paryuṣitaṃ snehāktaṃ cirasaṃbhṛtam
asnehā api godhūma yavagorasavikriyāḥ //

śaśakaḥ kacchapo godhā śvāvin matsyo 'tha śalyakaḥ
bhakṣyāś caite tathā varjyau grāmaśūkarakukkuṭau //

pitṛdevādiśeṣaṃ ca śrāddhe brāhmaṇakāmyayā
prokṣitaṃ cauṣadhārthaṃ ca khādan māṃsaṃ na duṣyati //

śaṅkhāśmasvarṇarūpyāṇāṃ rajjūnām atha vāsasām
śākamūlaphalānāṃ ca tathā vidalacarmaṇām //

maṇivastrapravālānāṃ tathā muktāphalasya ca
pātrāṇāṃ camasānāṃ ca ambunā śaucam iṣyate //

tathāśmakānāṃ toyena aśmasaṃgharṣaṇena ca
sasnehānāṃ ca pātrāṇāṃ śuddhir uṣṇena vāriṇā //

śūrpāṇām ajinānāṃ ca muśalolūkhalasya ca
saṃhatānāṃ ca vastrāṇāṃ prokṣaṇāt saṃcayasya ca //

valkalānām aśeṣāṇām ambumṛcchaucam iṣyate
āvikānāṃ samastānāṃ keśānāṃ caivam iṣyate //

siddhārthakānāṃ kalkena tilakalkena vā punaḥ
śodhanaṃ caiva bhavati upaghātavatāṃ sadā //

tathā kārpāsikānāṃ ca śuddhiḥ syāj jalabhasmanā
dārudantāsthiśṛṅgāṇāṃ takṣaṇāc chuddhir iṣyate //

punaḥ pākena bhāṇḍānāṃ pārthivānām amedhyatā
śuddhaṃ bhaikṣyaṃ kāruhastaḥ paṇyaṃ yoṣinmukhaṃ tathā //

rathyāgamanavijñānaṃ dāsavargeṇa saṃskṛtam
prākpraśastaṃ cirātītam anekāntaritaṃ laghu //

antaḥ prabhūtaṃ bālaṃ ca vṛddhāntaraviceṣṭitam
karmāntāgāraśālāś ca stanadvayaṃ śuci striyāḥ //

śucayaś ca tathaivāpaḥ sravantyo gandhavarjitāḥ
bhūmir viśudhyate kālād dāhamārjanagokulaiḥ //

lepād ullekhanāt sekād veśma saṃmārjanādinā
keśakīṭāvapanne ca goghrāte makṣikānvite //

mṛdambu bhasma cāpy anne prakṣeptavyaṃ viśuddhaye
audumbarāṇām amlena vāriṇā trapusīsayoḥ //

bhasmāmbubhiś ca kāṃsyānāṃ śuddhiḥ plāvo dravasya ca
amedhyāktasya mṛttoyair gandhāpaharaṇena ca //

anyeṣāṃ caiva dravyāṇāṃ varṇagandhāṃś ca hārayet
śuci māṃsaṃ tu cāṇḍāla kravyādair vinipātitam //

rathyāgataṃ ca tailādi śuci gotṛptidaṃ payaḥ
rajo 'gnir aśvagochāyā raśmayaḥ pavano mahī //

vipluṣo makṣikādyāś ca duṣṭasaṅgād adoṣiṇaḥ
ajāśvaṃ mukhato medhyaṃ na gor vatsasya cānanam //

mātuḥ prasravaṇe medhyaṃ śakuniḥ phalapātane
āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ taṭau nadyās tṛṇāni ca //

somasūryāṃśupavanaiḥ śudhyante tāni paṇyavat
rathyāpasarpaṇe snāne kṣutpānānāṃ ca karmasu //

ācāmeta yathānyāyaṃ vāsasaḥ paridhāpane
spṛṣṭānām atha saṃsparśair dvirathyākardamāmbhasi //

pakveṣṭakacitānāṃ ca medhyatā vāyusaṃśrayāt
prabhūtopahatād annād agram uddhṛtya saṃtyajet //

śeṣasya prokṣaṇaṃ kuryād ācamyādbhis tathā mṛdā
upavāsas trirātraṃ tu duṣṭabhaktāśino bhavet //

ajñāne jñānapūrve tu taddoṣopaśame na tu
udakyāṃ vāvalagnāṃ ca sūtikāntyāvasāyinaḥ //

spṛṣṭvā snāyīta śaucārthaṃ tathaiva mṛtahāriṇaḥ
nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasnehaṃ snātvā vipro viśudhyati //

ācamyaiva tu niḥsnehaṃ gām ālabhyārkam īkṣya vā
na laṅghayet tathaivātha ṣṭhīvanodvartanāni ca //

gṛhād ucchiṣṭaviṇmūtraṃ pādāmbhas tat kṣiped bahiḥ
pañcapiṇḍān anuddhṛtya na snāyāt paravāriṇi //

snāyīta devakhāteṣu gaṅgāhradasaritsu ca
nodyānādau vikāleṣu prājñas tiṣṭhet kadācana //

nālapej janavidviṣṭān vīrahīnās tathā striyaḥ
devatāpitṛsacchāstra yajvisaṃnyāsinindakaiḥ //

kṛtvā tu sparśanālāpaṃ śudhyaty arkāvalokanāt
avalokya tathodakyāṃ saṃnyastaṃ patitaṃ śavam //

vidharmisūtikāṣaṇḍha vivastrāntyāvasāyinaḥ
mṛtaniryātakāṃś caiva paradāraratāś ca ye //

etad eva hi kartavyaṃ prājñaiḥ śodhanam ātmanaḥ
abhojyabhikṣupākhaṇḍa mārjārakharakukkuṭān //

patitāpaviddhacāṇḍāla mṛtāhārāṃś ca dharmavit
saṃspṛśya śudhyate snānād udakyāgrāmaśūkarau //

tadvac ca sūtikāśauca dūṣitau puruṣāv api
yasya cānudinaṃ hānir gṛhe nityasya karmaṇaḥ //

yaś ca brāhmaṇasaṃtyaktaḥ kilbiṣāśī narādhamaḥ
nityasya karmaṇo hāniṃ na kurvīta kadācana //

tasya tv akaraṇaṃ vakṣye kevalaṃ mṛtajanmasu
daśāhaṃ brāhmaṇas tiṣṭhed dānahomavivarjitaḥ //

kṣatriyo dvādaśāhaṃ ca vaiśyo māsārdham eva ca
śūdraś ca māsam āsīta nijakarmavivarjitaḥ //

tataḥ paraṃ nijaṃ karma kuryuḥ sarve yathocitam
pretāya salilaṃ deyaṃ bahir gatvā tu gotrakaiḥ //

prathame 'hni caturthe ca saptame navame tathā
tasyāsthisaṃcayaḥ kāryaś caturthe 'hani gotrakaiḥ //

ūrdhvaṃ saṃcayanāt teṣām aṅgasparśo vidhīyate
gotrakais tu kriyāḥ sarvāḥ kāryāḥ saṃcayanāt param //

sparśa eva sapiṇḍānāṃ mṛtāhani tathobhayoḥ
anvartham icchayā śastra rajjubandhanavahniṣu //

viṣapratāpādimṛte prāyānāśakayor api
bāle deśāntarasthe ca tathā pravrajite mṛte //

sadyaḥ śaucaṃ manuṣyāṇāṃ tryaham uktam aśaucakam
sapiṇḍānāṃ sapiṇḍas tu mṛte 'nyasmin mṛto yadi //

pūrvaśaucaṃ samākhyātaṃ kāryās tatra dinakriyāḥ
eṣa eva vidhir dṛṣṭo janmany api hi sūtake //

sapiṇḍānāṃ sapiṇḍeṣu yathāvat sodakeṣu ca
putre jāte pituḥ snānaṃ sacailasya vidhīyate //

tatrāpi yadi vānyasminn anuyātas tataḥ param
tatrāpi śuddhir uditā pūrvajanmavato dinaiḥ //

daśadvādaśamāsārdha māsasaṃkhyair dinair gataiḥ
svāḥ svāḥ karmakriyāḥ kuryuḥ sarve varṇā yathāvidhi //

pretam uddiśya kartavyam ekoddiṣṭam ataḥ param
dānāni caiva deyāni brāhmaṇebhyo manīṣibhiḥ //

yad yad iṣṭatamaṃ loke yac cāsya dayitaṃ gṛhe
tat tad guṇavate deyaṃ tad evākṣayam icchatā //

pūrṇais tu divasaiḥ spṛṣṭvā salilaṃ vāhanāyudhaiḥ
dattapretodapiṇḍāś ca sarve varṇāḥ kṛtakriyāḥ //

kuryuḥ samagrāḥ śucinaḥ paratreha ca bhūtaye
adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā //

dharmato dhanam āhāryaṃ yaṣṭavyaṃ cāpi yatnataḥ
yena prakupito nātmā jugupsām eti bho dvijāḥ //

tat kartavyam aśaṅkena yan na gopyaṃ mahājanaiḥ
evam ācarato viprāḥ puruṣasya gṛhe sataḥ //

dharmārthakāmaṃ saṃprāpya paratreha ca śobhanam
idaṃ rahasyam āyuṣyaṃ dhanyaṃ buddhivivardhanam //

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ śrīpuṣṭyārogyadaṃ śivam
yaśaḥkīrtipradaṃ nṝṇāṃ tejobalavivardhanam //

anuṣṭheyaṃ sadā puṃbhiḥ svargasādhanam uttamam
brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyaiḥ śūdraiś ca munisattamāḥ //

jñātavyaṃ suprayatnena samyak śreyobhikāṅkṣibhiḥ
jñātvaiva yaḥ sadā kālam anuṣṭhānaṃ karoti vai //

sarvapāpavinirmuktaḥ svargaloke mahīyate
sārāt sārataraṃ cedam ākhyātaṃ dvijasattamāḥ //

śrutismṛtyuditaṃ dharmaṃ na deyaṃ yasya kasyacit
na nāstikāya dātavyaṃ na duṣṭamataye dvijāḥ
na dāmbhikāya mūrkhāya na kutarkapralāpine //