Brahma Purana · Chapter 210

evaṃ daityavadhaṃ kṛṣṇo baladevasahāyavān
cakre duṣṭakṣitīśānāṃ tathaiva jagataḥ kṛte //

kṣiteś ca bhāraṃ bhagavān phālgunena samaṃ vibhuḥ
avatārayām āsa hariḥ samastākṣauhiṇīvadhāt //

kṛtvā bhārāvataraṇaṃ bhuvo hatvākhilān nṛpān
śāpavyājena viprāṇām upasaṃhṛtavān kulam //

utsṛjya dvārakāṃ kṛṣṇas tyaktvā mānuṣyam ātmabhūḥ
svāṃśo viṣṇumayaṃ sthānaṃ praviveśa punar nijam //

sa vipraśāpavyājena saṃjahre svakulaṃ katham
kathaṃ ca mānuṣaṃ deham utsasarja janārdanaḥ //

viśvāmitras tathā kaṇvo nāradaś ca mahāmuniḥ
piṇḍārake mahātīrthe dṛṣṭā yadukumārakaiḥ //

tatas te yauvanonmattā bhāvikāryapracoditāḥ
sāmbaṃ jāmbavatīputraṃ bhūṣayitvā striyaṃ yathā
prasṛtās tān munīn ūcuḥ praṇipātapuraḥsaram //

iyaṃ strī putrakāmā tu prabho kiṃ janayiṣyati //

divyajñānopapannās te vipralabdhā kumārakaiḥ
śāpaṃ dadus tadā viprās teṣāṃ nāśāya suvratāḥ //

munayaḥ kupitāḥ procur muśalaṃ janayiṣyati
yenākhilakulotsādo yādavānāṃ bhaviṣyati //

ity uktās taiḥ kumārās ta ācacakṣur yathātatham
ugrasenāya muśalaṃ jajñe sāmbasya codarāt //

tad ugraseno muśalam ayaścūrṇam akārayat
jajñe tac cairakā cūrṇaṃ prakṣiptaṃ vai mahodadhau //

musalasyātha lauhasya cūrṇitasyāndhakair dvijāḥ
khaṇḍaṃ cūrṇayituṃ śekur naiva te tomarākṛti //

tad apy ambunidhau kṣiptaṃ matsyo jagrāha jālibhiḥ
ghātitasyodarāt tasya lubdho jagrāha taj jarā //

vijñātaparamārtho 'pi bhagavān madhusūdanaḥ
naicchat tad anyathā kartuṃ vidhinā yat samāhṛtam //

devaiś ca prahito dūtaḥ praṇipatyāha keśavam
rahasy evam ahaṃ dūtaḥ prahito bhagavan suraiḥ //

vasvaśvimarudāditya rudrasādhyādibhiḥ saha
vijñāpayati vaḥ śakras tad idaṃ śrūyatāṃ prabho //

bhārāvataraṇārthāya varṣāṇām adhikaṃ śatam
bhagavān avatīrṇo 'tra tridaśaiḥ saṃprasāditaḥ //

durvṛttā nihatā daityā bhuvo bhāro 'vatāritaḥ
tvayā sanāthās tridaśā vrajantu tridiveśatām //

tad atītaṃ jagannātha varṣāṇām adhikaṃ śatam
idānīṃ gamyatāṃ svargo bhavatā yadi rocate //

devair vijñāpito devo 'py athātraiva ratis tava
tat sthīyatāṃ yathākālam ākhyeyam anujīvibhiḥ //

yat tvam ātthākhilaṃ dūta vedmi caitad ahaṃ punaḥ
prārabdha eva hi mayā yādavānām api kṣayaḥ //

bhuvo nāmātibhāro 'yaṃ yādavair anibarhitaiḥ
avatāraṃ karomy asya saptarātreṇa satvaraḥ //

yathāgṛhītaṃ cāmbhodhau hṛtvāhaṃ dvārakāṃ punaḥ
yādavān upasaṃhṛtya yāsyāmi tridaśālayam //

manuṣyadeham utsṛjya saṃkarṣaṇasahāyavān
prāpta evāsmi mantavyo devendreṇa tathā suraiḥ //

jarāsaṃdhādayo ye 'nye nihatā bhārahetavaḥ
kṣites tebhyaḥ sa bhāro hi yadūnāṃ samadhīyata //

tad etat sumahābhāram avatārya kṣiter aham
yāsyāmy amaralokasya pālanāya bravīhi tān //

ity ukto vāsudevena devadūtaḥ praṇamya tam
dvijāḥ sa divyayā gatyā devarājāntikaṃ yayau //

bhagavān apy athotpātān divyān bhaumāntarikṣagān
dadarśa dvārakāpuryāṃ vināśāya divāniśam //

tān dṛṣṭvā yādavān āha paśyadhvam atidāruṇān
mahotpātāñ śamāyaiṣāṃ prabhāsaṃ yāma mā ciram //

mahābhāgavataḥ prāha praṇipatyoddhavo harim //

bhagavan yan mayā kāryaṃ tad ājñāpaya sāṃpratam
manye kulam idaṃ sarvaṃ bhagavān saṃhariṣyati
nāśāyāsya nimittāni kulasyācyuta lakṣaye //

gaccha tvaṃ divyayā gatyā matprasādasamutthayā
badarīm āśramaṃ puṇyaṃ gandhamādanaparvate //

naranārāyaṇasthāne pavitritamahītale
manmanā matprasādena tatra siddhim avāpsyasi //

ahaṃ svargaṃ gamiṣyāmi upasaṃhṛtya vai kulam
dvārakāṃ ca mayā tyaktāṃ samudraḥ plāvayiṣyati //

ity uktaḥ praṇipatyainaṃ jagāma sa tadoddhavaḥ
naranārāyaṇasthānaṃ keśavenānumoditaḥ //

tatas te yādavāḥ sarve rathān āruhya śīghragān
prabhāsaṃ prayayuḥ sārdhaṃ kṛṣṇarāmādibhir dvijāḥ //

prāpya prabhāsaṃ prayatā prītās te kukkurāndhakāḥ
cakrus tatra surāpānaṃ vāsudevānumoditāḥ //

pibatāṃ tatra vai teṣāṃ saṃgharṣeṇa parasparam
yādavānāṃ tato jajñe kalahāgniḥ kṣayāvahaḥ //

jaghnuḥ parasparaṃ te tu śastrair daivabalāt kṛtāḥ
kṣīṇaśastrās tu jagṛhuḥ pratyāsannām athairakām //

erakā tu gṛhītā tair vajrabhūteva lakṣyate
tayā parasparaṃ jaghnuḥ saṃprahāraiḥ sudāruṇaiḥ //

pradyumnasāmbapramukhāḥ kṛtavarmātha sātyakiḥ
aniruddhādayaś cānye pṛthur vipṛthur eva ca //

cāruvarmā sucāruś ca tathākrūrādayo dvijāḥ
erakārūpibhir vajrais te nijaghnuḥ parasparam //

nivārayām āsa harir yādavās te ca keśavam
sahāyaṃ menire prāptaṃ te nijaghnuḥ parasparam //

kṛṣṇo 'pi kupitas teṣām erakāmuṣṭim ādade
vadhāya teṣāṃ muśalaṃ muṣṭiloham abhūt tadā //

jaghāna tena niḥśeṣān ātatāyī sa yādavān
jaghnuś ca sahasābhyetya tathānye tu parasparam //

tataś cārṇavamadhyena jaitro 'sau cakriṇo rathaḥ
paśyato dārukasyāśu hṛto 'śvair dvijasattamāḥ //

cakraṃ gadā tathā śārṅgaṃ tūṇau śaṅkho 'sir eva ca
pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā jagmur ādityavartmanā //

kṣaṇamātreṇa vai tatra yādavānām abhūt kṣayaḥ
ṛte kṛṣṇaṃ mahābāhuṃ dārukaṃ ca dvijottamāḥ //

caṅkramyamāṇau tau rāmaṃ vṛkṣamūlakṛtāsanam
dadṛśāte mukhāc cāsya niṣkrāmantaṃ mahoragam //

niṣkramya sa mukhāt tasya mahābhogo bhujaṃgamaḥ
prayātaś cārṇavaṃ siddhaiḥ pūjyamānas tathoragaiḥ //

tam arghyam ādāya tadā jaladhiḥ saṃmukhaṃ yayau
praviveśa ca tattoyaṃ pūjitaḥ pannagottamaiḥ
dṛṣṭvā balasya niryāṇaṃ dārukaṃ prāha keśavaḥ //

idaṃ sarvaṃ tvam ācakṣva vasudevograsenayoḥ
niryāṇaṃ baladevasya yādavānāṃ tathā kṣayam //

yoge sthitvāham apy etat parityajya kalevaram
vācyaś ca dvārakāvāsī janaḥ sarvas tathāhukaḥ //

yathemāṃ nagarīṃ sarvāṃ samudraḥ plāvayiṣyati
tasmād rathaiḥ susajjais tu pratīkṣyo hy arjunāgamaḥ //

na stheyaṃ dvārakāmadhye niṣkrānte tatra pāṇḍave
tenaiva saha gantavyaṃ yatra yāti sa kauravaḥ //

gatvā ca brūhi kaunteyam arjunaṃ vacanaṃ mama
pālanīyas tvayā śaktyā jano 'yaṃ matparigrahaḥ //

ity arjunena sahito dvāravatyāṃ bhavāñ janam
gṛhītvā yātu vajraś ca yadurājo bhaviṣyati //