Brahma Purana · Chapter 200

śambareṇa hṛto vīraḥ pradyumnaḥ sa kathaṃ punaḥ
śambaraś ca mahāvīryaḥ pradyumnena kathaṃ hataḥ //

ṣaṣṭhe 'hni jātamātre tu pradyumnaṃ sūtikāgṛhāt
mamaiṣa hanteti dvijā hṛtavān kālaśambaraḥ //

nītvā cikṣepa caivainaṃ grāho 'gre lavaṇārṇave
kallolajanitāvarte sughore makarālaye //

patitaṃ caiva tatraiko matsyo jagrāha bālakam
na mamāra ca tasyāpi jaṭharānaladīpitaḥ //

matsyabandhaiś ca matsyo 'sau matsyair anyaiḥ saha dvijāḥ
ghātito 'suravaryāya śambarāya niveditaḥ //

tasya māyāvatī nāma patnī sarvagṛheśvarī
kārayām āsa sūdānām ādhipatyam aninditā //

dārite matsyajaṭhare dadṛśe sātiśobhanam
kumāraṃ manmathataror dagdhasya prathamāṅkuram //

ko 'yaṃ katham ayaṃ matsya jaṭhare samupāgataḥ
ity evaṃ kautukāviṣṭāṃ tāṃ tanvīṃ prāha nāradaḥ //

ayaṃ samastajagatāṃ sṛṣṭisaṃhārakāriṇā
śambareṇa hṛtaḥ kṛṣṇa tanayaḥ sūtikāgṛhāt //

kṣiptaḥ samudre matsyena nigīrṇas te vaśaṃ gataḥ
nararatnam idaṃ subhru viśrabdhā paripālaya //

nāradenaivam uktā sā pālayām āsa taṃ śiśum
bālyād evātirāgeṇa rūpātiśayamohitā //

sa yadā yauvanābhoga bhūṣito 'bhūd dvijottamāḥ
sābhilāṣā tadā sā tu babhūva gajagāminī //

māyāvatī dadau cāsmai māyā sarvā mahātmane
pradyumnāyātmabhūtāya tannyastahṛdayekṣaṇā
prasajjantīṃ tu tām āha sa kārṣṇiḥ kamalalocanaḥ //

mātṛbhāvaṃ vihāyaiva kimarthaṃ vartase 'nyathā //

sā cāsmai kathayām āsa na putras tvaṃ mameti vai
tanayaṃ tvām ayaṃ viṣṇor hṛtavān kālaśambaraḥ //

kṣiptaḥ samudre matsyasya saṃprāpto jaṭharān mayā
sā tu roditi te mātā kāntādyāpy ativatsalā //

ity uktaḥ śambaraṃ yuddhe pradyumnaḥ sa samāhvayat
krodhākulīkṛtamanā yuyudhe ca mahābalaḥ //

hatvā sainyam aśeṣaṃ tu tasya daityasya mādhaviḥ
sapta māyā vyatikramya māyāṃ saṃyuyuje 'ṣṭamīm //

tayā jaghāna taṃ daityaṃ māyayā kālaśambaram
utpatya ca tayā sārdham ājagāma pituḥ puram //

antaḥpure ca patitaṃ māyāvatyā samanvitam
taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasaṃkalpā babhūvuḥ kṛṣṇayoṣitaḥ
rukmiṇī cābravīt premṇā āsaktadṛṣṭir aninditā //

dhanyāyāḥ khalv ayaṃ putro vartate navayauvane
asmin vayasi putro me pradyumno yadi jīvati //

sabhāgyā jananī vatsa tvayā kāpi vibhūṣitā
athavā yādṛśaḥ sneho mama yādṛg vapuś ca te
harer apatyaṃ suvyaktaṃ bhavān vatsa bhaviṣyati //

etasminn antare prāptaḥ saha kṛṣṇena nāradaḥ
antaḥpuravarāṃ devīṃ rukmiṇīṃ prāha harṣitaḥ //

eṣa te tanayaḥ subhru hatvā śambaram āgataḥ
hṛto yenābhavat pūrvaṃ putras te sūtikāgṛhāt //

iyaṃ māyāvatī bhāryā tanayasyāsya te satī
śambarasya na bhāryeyaṃ śrūyatām atra kāraṇam //

manmathe tu gate nāśaṃ tadudbhavaparāyaṇā
śambaraṃ mohayām āsa māyārūpeṇa rukmiṇi //

vivāhādyupabhogeṣu rūpaṃ māyāmayaṃ śubham
darśayām āsa daityasya tasyeyaṃ madirekṣaṇā //

kāmo 'vatīrṇaḥ putras te tasyeyaṃ dayitā ratiḥ
viśaṅkā nātra kartavyā snuṣeyaṃ tava śobhanā //

tato harṣasamāviṣṭau rukmiṇīkeśavau tadā
nagarī ca samastā sā sādhu sādhv ity abhāṣata //

ciraṃ naṣṭena putreṇa saṃgatāṃ prekṣya rukmiṇīm
avāpa vismayaṃ sarvo dvāravatyāṃ janas tadā //