Brahma Purana · Chapter 192

cintayann iti govindam upagamya sa yādavaḥ
akrūro 'smīti caraṇau nanāma śirasā hareḥ //

so 'py enaṃ dhvajavajrābja kṛtacihnena pāṇinā
saṃspṛśyākṛṣya ca prītyā sugāḍhaṃ pariṣasvaje //

kṛtasaṃvadanau tena yathāvad balakeśavau
tataḥ praviṣṭau sahasā tam ādāyātmamandiram //

saha tābhyāṃ tadākrūraḥ kṛtasaṃvandanādikaḥ
bhuktabhojyo yathānyāyam ācacakṣe tatas tayoḥ //

yathā nirbhartsitas tena kaṃsenānakadundubhiḥ
yathā ca devakī devī dānavena durātmanā //

ugrasene yathā kaṃsaḥ sa durātmā ca vartate
yaṃ caivārthaṃ samuddiśya kaṃsena sa visarjitaḥ //

tat sarvaṃ vistarāc chrutvā bhagavān keśisūdanaḥ
uvācākhilam etat tu jñātaṃ dānapate mayā //

kariṣye ca mahābhāga yad atraupāyikaṃ matam
vicintyaṃ nānyathaitat te viddhi kaṃsaṃ hataṃ mayā //

ahaṃ rāmaś ca mathurāṃ śvo yāsyāvaḥ samaṃ tvayā
gopavṛddhāś ca yāsyanti ādāyopāyanaṃ bahu //

niśeyaṃ nīyatāṃ vīra na cintāṃ kartum arhasi
trirātrābhyantare kaṃsaṃ haniṣyāmi sahānugam //

samādiśya tato gopān akrūro 'pi sakeśavaḥ
suṣvāpa balabhadraś ca nandagopagṛhe gataḥ //

tataḥ prabhāte vimale rāmakṛṣṇau mahābalau
akrūreṇa samaṃ gantum udyatau mathurāṃ purīm //

dṛṣṭvā gopījanaḥ sāsraḥ ślathadvalayabāhukaḥ
niśvasaṃś cātiduḥkhārtaḥ prāha cedaṃ parasparam //

mathurāṃ prāpya govindaḥ kathaṃ gokulam eṣyati
nāgarastrīkalālāpa madhu śrotreṇa pāsyati //

vilāsivākyajāteṣu nāgarīṇāṃ kṛtāspadam
cittam asya kathaṃ grāmya gopagopīṣu yāsyati //

sāraṃ samastagoṣṭhasya vidhinā haratā harim
prahṛtaṃ gopayoṣitsu nighṛṇena durātmanā //

bhāvagarbhasmitaṃ vākyaṃ vilāsalalitā gatiḥ
nāgarīṇām atīvaitat kaṭākṣekṣitam eva tu //

grāmyo harir ayaṃ tāsāṃ vilāsanigaḍair yataḥ
bhavatīnāṃ punaḥ pārśvaṃ kayā yuktyā sameṣyati //

eṣo hi ratham āruhya mathurāṃ yāti keśavaḥ
akrūrakrūrakeṇāpi hatāśena pratāritaḥ //

kiṃ na vetti nṛśaṃso 'yam anurāgaparaṃ janam
yenemam akṣarāhlādaṃ nayaty anyatra no harim //

eṣa rāmeṇa sahitaḥ prayāty atyantanirghṛṇaḥ
ratham āruhya govindas tvaryatām asya vāraṇe //

gurūṇām agrato vaktuṃ kiṃ bravīṣi na naḥ kṣamam
guravaḥ kiṃ kariṣyanti dagdhānāṃ virahāgninā //

nandagopamukhā gopā gantum ete samudyatāḥ
nodyamaṃ kurute kaścid govindavinivartane //

suprabhātādya rajanī mathurāvāsiyoṣitām
yāsām acyutavaktrābje yāti netrālibhogyatām //

dhanyās te pathi ye kṛṣṇam ito yāntam avāritāḥ
udvahiṣyanti paśyantaḥ svadehaṃ pulakāñcitam //

mathurānagarīpaura nayanānāṃ mahotsavaḥ
govindavadanālokād atīvādya bhaviṣyati //

ko nu svapnaḥ sabhāgyābhir dṛṣṭas tābhir adhokṣajam
vistārikāntanayanā yā drakṣyanty anivāritam //

aho gopījanasyāsya darśayitvā mahānidhim
uddhṛtāny adya netrāṇi vidhātrākaruṇātmanā //

anurāgeṇa śaithilyam asmāsu vrajato hareḥ
śaithilyam upayānty āśu kareṣu valayāny api //

akrūraḥ krūrahṛdayaḥ śīghraṃ prerayate hayān
evam ārtāsu yoṣitsu ghṛṇā kasya na jāyate //

he he kṛṣṇa rathasyoccaiś cakrareṇur nirīkṣyatām
dūrīkṛto harir yena so 'pi reṇur na lakṣyate //

ity evam atihārdena gopījananirīkṣitaḥ
tatyāja vrajabhūbhāgaṃ saha rāmeṇa keśavaḥ //

gacchanto javanāśvena rathena yamunātaṭam
prāptā madhyāhnasamaye rāmākrūrajanārdanāḥ //

athāha kṛṣṇam akrūro bhavadbhyāṃ tāvad āsyatām
yāvat karomi kālindyām āhnikārhaṇam ambhasi //

tathety ukte tataḥ snātaḥ svācāntaḥ sa mahāmatiḥ
dadhyau brahma paraṃ viprāḥ praviśya yamunājale //

phaṇāsahasramālāḍhyaṃ balabhadraṃ dadarśa saḥ
kundāmalāṅgam unnidra padmapattrāyatekṣaṇam //

vṛtaṃ vāsukiḍimbhaughair mahadbhiḥ pavanāśibhiḥ
saṃstūyamānam udgandhi vanamālāvibhūṣitam //

dadhānam asite vastre cārurūpāvataṃsakam
cārukuṇḍalinaṃ mattam antarjalatale sthitam //

tasyotsaṅge ghanaśyāmam ātāmrāyatalocanam
caturbāhum udārāṅgaṃ cakrādyāyudhabhūṣaṇam //

pīte vasānaṃ vasane citramālyavibhūṣitam
śakracāpataḍinmālā vicitram iva toyadam //

śrīvatsavakṣasaṃ cāru keyūramukuṭojjvalam
dadarśa kṛṣṇam akliṣṭaṃ puṇḍarīkāvataṃsakam //

sanandanādyair munibhiḥ siddhayogair akalmaṣaiḥ
saṃcintyamānaṃ manasā nāsāgranyastalocanaiḥ //

balakṛṣṇau tadākrūraḥ pratyabhijñāya vismitaḥ
acintayad atho śīghraṃ katham atrāgatāv iti //

vivakṣoḥ stambhayām āsa vācaṃ tasya janārdanaḥ
tato niṣkramya salilād ratham abhyāgataḥ punaḥ //

dadarśa tatra caivobhau rathasyopari saṃsthitau
rāmakṛṣṇau yathā pūrvaṃ manuṣyavapuṣānvitau //

nimagnaś ca punas toye dadṛśe sa tathaiva tau
saṃstūyamānau gandharvair munisiddhamahoragaiḥ //

tato vijñātasadbhāvaḥ sa tu dānapatis tadā
tuṣṭāva sarvavijñāna mayam acyutam īśvaram //

tanmātrarūpiṇe 'cintya mahimne paramātmane
vyāpine naikarūpaika svarūpāya namo namaḥ //

śabdarūpāya te 'cintya havirbhūtāya te namaḥ
namo vijñānarūpāya parāya prakṛteḥ prabho //

bhūtātmā cendriyātmā ca pradhānātmā tathā bhavān
ātmā ca paramātmā ca tvam ekaḥ pañcadhā sthitaḥ //

prasīda sarvadharmātman kṣarākṣara maheśvara
brahmaviṣṇuśivādyābhiḥ kalpanābhir udīritaḥ //

anākhyeyasvarūpātmann anākhyeyaprayojana
anākhyeyābhidhāna tvāṃ nato 'smi parameśvaram //

na yatra nātha vidyante nāmajātyādikalpanāḥ
tad brahma paramaṃ nityam avikāri bhavān ajaḥ //

na kalpanām ṛte 'rthasya sarvasyādhigamo yataḥ
tataḥ kṛṣṇācyutānanta viṣṇusaṃjñābhir īḍyase //

sarvātmaṃs tvam aja vikalpanābhir etair devās tvaṃ jagad akhilaṃ tvam eva viśvam
viśvātmaṃs tvam ativikārabhedahīnaḥ sarvasmin nahi bhavato 'sti kiṃcid anyat

tvaṃ brahmā paśupatir aryamā vidhātā tvaṃ dhātā tridaśapatiḥ samīraṇo 'gniḥ
toyeśo dhanapatir antakas tvam eko bhinnātmā jagad api pāsi śaktibhedaiḥ

viśvaṃ bhavān sṛjati hanti gabhastirūpo viśvaṃ ca te guṇamayo 'yam aja prapañcaḥ
rūpaṃ paraṃ saditivācakam akṣaraṃ yaj jñānātmane sadasate praṇato 'smi tasmai

oṃ namo vāsudevāya namaḥ saṃkarṣaṇāya ca
pradyumnāya namas tubhyam aniruddhāya te namaḥ //

evam antar jale kṛṣṇam abhiṣṭūya sa yādavaḥ
arghayām āsa sarveśaṃ dhūpapuṣpair manomayaiḥ //

parityajyānyaviṣayaṃ manas tatra niveśya saḥ
brahmabhūte ciraṃ sthitvā virarāma samādhitaḥ //

kṛtakṛtyam ivātmānaṃ manyamāno dvijottamāḥ
ājagāma rathaṃ bhūyo nirgamya yamunāmbhasaḥ //

rāmakṛṣṇau dadarśātha yathāpūrvam avasthitau
vismitākṣaṃ tadākrūraṃ taṃ ca kṛṣṇo 'bhyabhāṣata //

kiṃ tvayā dṛṣṭam āścaryam akrūra yamunājale
vismayotphullanayano bhavān saṃlakṣyate yataḥ //

antar jale yad āścaryaṃ dṛṣṭaṃ tatra mayācyuta
tad atraiva hi paśyāmi mūrtimat purataḥ sthitam //

jagad etan mahāścarya rūpaṃ yasya mahātmanaḥ
tenāścaryapareṇāhaṃ bhavatā kṛṣṇa saṃgataḥ //

tat kim etena mathurāṃ prayāmo madhusūdana
bibhemi kaṃsād dhig janma parapiṇḍopajīvinaḥ //

ity uktvā codayām āsa tān hayān vātaraṃhasaḥ
saṃprāptaś cāpi sāyāhne so 'krūro mathurāṃ purīm
vilokya mathurāṃ kṛṣṇaṃ rāmaṃ cāha sa yādavaḥ //

padbhyāṃ yātaṃ mahāvīryau rathenaiko viśāmy aham
gantavyaṃ vasudevasya no bhavadbhyāṃ tathā gṛhe
yuvayor hi kṛte vṛddhaḥ kaṃsena sa nirasyate //

ity uktvā praviveśāsāv akrūro mathurāṃ purīm
praviṣṭau rāmakṛṣṇau ca rājamārgam upāgatau //

strībhir naraiś ca sānanda locanair abhivikṣitau
jagmatur līlayā vīrau prāptau bālagajāv iva //

bhramamāṇau tu tau dṛṣṭvā rajakaṃ raṅgakārakam
ayācetāṃ svarūpāṇi vāsāṃsi rucirāṇi tau //

kaṃsasya rajakaḥ so 'tha prasādārūḍhavismayaḥ
bahūny ākṣepavākyāni prāhoccai rāmakeśavau //

tatas talaprahāreṇa kṛṣṇas tasya durātmanaḥ
pātayām āsa kopena rajakasya śiro bhuvi //

hatvādāya ca vastrāṇi pītanīlāmbarau tataḥ
kṛṣṇarāmau mudāyuktau mālākāragṛhaṃ gatau //

vikāsinetrayugalo mālākāro 'tivismitaḥ
etau kasya kuto yātau manasācintayat tataḥ //

pītanīlāmbaradharau dṛṣṭvātisumanoharau
sa tarkayām āsa tadā bhuvaṃ devāv upāgatau //

vikāśimukhapadmābhyāṃ tābhyāṃ puṣpāṇi yācitaḥ
bhuvaṃ viṣṭabhya hastābhyāṃ pasparśa śirasā mahīm //

prasādasumukhau nāthau mama geham upāgatau
dhanyo 'ham arcayiṣyāmīty āha tau mālyajīvikaḥ //

tataḥ prahṛṣṭavadanas tayoḥ puṣpāṇi kāmataḥ
cārūṇy etāni caitāni pradadau sa vilobhayan //

punaḥ punaḥ praṇamyāsau mālākārottamo dadau
puṣpāṇi tābhyāṃ cārūṇi gandhavanty amalāni ca //

mālākārāya kṛṣṇo 'pi prasannaḥ pradadau varam
śrīs tvāṃ matsaṃśrayā bhadra na kadācit tyajiṣyati //

balahānir na te saumya dhanahānir athāpi vā
yāvad dharaṇisūryau ca saṃtatiḥ putrapautrikī //

bhuktvā ca vipulān bhogāṃs tvam ante matprasādataḥ
mamānusmaraṇaṃ prāpya divyalokam avāpsyasi //

dharme manaś ca te bhadra sarvakālaṃ bhaviṣyati
yuṣmatsaṃtatijātānāṃ dīrgham āyur bhaviṣyati //

nopasargādikaṃ doṣaṃ yuṣmatsaṃtatisaṃbhavaḥ
avāpsyati mahābhāga yāvat sūryo bhaviṣyati //

ity uktvā tadgṛhāt kṛṣṇo baladevasahāyavān
nirjagāma muniśreṣṭhā mālākāreṇa pūjitaḥ //