Brahma Purana · Chapter 184

vimukto vasudevo 'pi nandasya śakaṭaṃ gataḥ
prahṛṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ putro jāto mameti vai //

vasudevo 'pi taṃ prāha diṣṭyā diṣṭyeti sādaram
vārdhake 'pi samutpannas tanayo 'yaṃ tavādhunā //

datto hi vārṣikaḥ sarvo bhavadbhir nṛpateḥ karaḥ
yadartham āgatas tasmān nātra stheyaṃ mahātmanā //

yadartham āgataḥ kāryaṃ tan niṣpannaṃ kim āsyate
bhavadbhir gamyatāṃ nanda tac chīghraṃ nijagokulam //

mamāpi bālakas tatra rohiṇīprasavo hi yaḥ
sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ //

ity uktāḥ prayayur gopā nandagopapurogamāḥ
śakaṭāropitair bhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ //

vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī
suptaṃ kṛṣṇam upādāya rātrau ca pradadau stanam //

yasmai yasmai stanaṃ rātrau pūtanā saṃprayacchati
tasya tasya kṣaṇenāṅgaṃ bālakasyopahanyate //

kṛṣṇas tasyāḥ stanaṃ gāḍhaṃ karābhyām atipīḍitam
gṛhītvā prāṇasahitaṃ papau krodhasamanvitaḥ //

sā vimuktamahārāvā vicchinnasnāyubandhanā
papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇātibhīṣaṇā //

tannādaśrutisaṃtrāsād vibuddhās te vrajaukasaḥ
dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣṇaṃ tāṃ ca nipātitām //

ādāya kṛṣṇaṃ saṃtrastā yaśodā ca tato dvijāḥ
gopucchabhrāmaṇādyaiś ca bāladoṣam apākarot //

gopurīṣam upādāya nandagopo 'pi mastake
kṛṣṇasya pradadau rakṣāṃ kurvann idam udairayat //

rakṣatu tvām aśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ
yasya nābhisamudbhūtāt paṅkajād abhavaj jagat //

yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayaty avanī jagat
varāharūpadhṛg devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ //

guhyaṃ sa jaṭharaṃ viṣṇur jaṅghāpādau janārdanaḥ
vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇād abhūt //

trivikramakramākrānta trailokyasphuradāyudhaḥ
śiras te pātu govindaḥ kaṇṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ //

mukhabāhū prabāhū ca manaḥ sarvendriyāṇi ca
rakṣatv avyāhataiśvaryas tava nārāyaṇo 'vyayaḥ //

tvāṃ dikṣu pātu vaikuṇṭho vidikṣu madhusūdanaḥ
hṛṣīkeśo 'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ //

evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ
śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyaṅkikātale //

te ca gopā mahad dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram
mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ ca tadā yayuḥ //

kadācic chakaṭasyādhaḥ śayāno madhusūdanaḥ
cikṣepa caraṇāv ūrdhvaṃ stanārthī praruroda ca //

tasya pādaprahāreṇa śakaṭaṃ parivartitam
vidhvastabhāṇḍakumbhaṃ tad viparītaṃ papāta vai //

tato hāhākṛtaḥ sarvo gopagopījano dvijāḥ
ājagāma tadā jñātvā bālam uttānaśāyinam //

gopāḥ keneti jagaduḥ śakaṭaṃ parivartitam
tatraiva bālakāḥ procur bālenānena pātitam //

rudatā dṛṣṭam asmābhiḥ pādavikṣepatāḍitam
śakaṭaṃ parivṛttaṃ vai naitad anyasya ceṣṭitam //

tataḥ punar atīvāsan gopā vismitacetasaḥ
nandagopo 'pi jagrāha bālam atyantavismitaḥ //

yaśodā vismayārūḍhā bhagnabhāṇḍakapālakam
śakaṭaṃ cārcayām āsa dadhipuṣpaphalākṣataiḥ //

gargaś ca gokule tatra vasudevapracoditaḥ
pracchanna eva gopānāṃ saṃskāram akarot tayoḥ //

jyeṣṭhaṃ ca rāmam ity āha kṛṣṇaṃ caiva tathāparam
gargo matimatāṃ śreṣṭho nāma kurvan mahāmatiḥ //

alpenaiva hi kālena vijñātau tau mahābalau
ghṛṣṭajānukarau viprā babhūvatur ubhāv api //

karīṣabhasmadigdhāṅgau bhramamāṇāv itas tataḥ
na nivārayituṃ śaktā yaśodā tau na rohiṇī //

govāṭamadhye krīḍantau vatsavāṭagatau punaḥ
tadaharjātagovatsa pucchākarṣaṇatatparau //

yadā yaśodā tau bālāv ekasthānacarāv ubhau
śaśāka no vārayituṃ krīḍantāv aticañcalau //

dāmnā baddhvā tadā madhye nibabandha ulūkhale
kṛṣṇam akliṣṭakarmāṇam āha cedam amarṣitā //

yadi śakto 'si gaccha tvam aticañcalaceṣṭita //

ity uktvā ca nijaṃ karma sā cakāra kuṭumbinī
vyagrāyām atha tasyāṃ sa karṣamāṇa ulūkhalam //

yamalārjunayor madhye jagāma kamalekṣaṇaḥ
karṣatā vṛkṣayor madhye tiryag evam ulūkhalam //

bhagnāv uttuṅgaśākhāgrau tena tau yamalārjunau
tataḥ kaṭakaṭāśabda samākarṇanakātaraḥ //

ājagāma vrajajano dadṛśe ca mahādrumau
bhagnaskandhau nipātitau bhagnaśākhau mahītale //

dadarśa cālpadantāsyaṃ smitahāsaṃ ca bālakam
tayor madhyagataṃ baddhaṃ dāmnā gāḍhaṃ tathodare //

tataś ca dāmodaratāṃ sa yayau dāmabandhanāt
gopavṛddhās tataḥ sarve nandagopapurogamāḥ //

mantrayām āsur udvignā mahotpātātibhīravaḥ
sthāneneha na naḥ kāryaṃ vrajāmo 'nyan mahāvanam //

utpātā bahavo hy atra dṛśyante nāśahetavaḥ
pūtanāyā vināśaś ca śakaṭasya viparyayaḥ //

vinā vātādidoṣeṇa drumayoḥ patanaṃ tathā
vṛndāvanam itaḥ sthānāt tasmād gacchāma mā ciram //

yāvad bhaumamahotpāta doṣo nābhibhaved vrajam
iti kṛtvā matiṃ sarve gamane te vrajaukasaḥ //

ūcuḥ svaṃ svaṃ kulaṃ śīghraṃ gamyatāṃ mā vilambyatām
tataḥ kṣaṇena prayayuḥ śakaṭair godhanais tathā //

yūthaśo vatsapālīś ca kālayanto vrajaukasaḥ
sarvāvayavanirdhūtaṃ kṣaṇamātreṇa tat tadā //

kākakākīsamākīrṇaṃ vrajasthānam abhūd dvijāḥ
vṛndāvanaṃ bhagavatā kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā //

śubhena manasā dhyātaṃ gavāṃ vṛddhim abhīpsatā
tatas tatrātirukṣe 'pi dharmakāle dvijottamāḥ //

prāvṛṭkāla ivābhūc ca navaśaṣpaṃ samantataḥ
sa samāvāsitaḥ sarvo vrajo vṛndāvane tataḥ //

śakaṭīvāṭaparyanta candrārdhākārasaṃsthitiḥ
vatsabālau ca saṃvṛttau rāmadāmodarau tataḥ //

tatra sthitau tau ca goṣṭhe ceratur bālalīlayā
barhipattrakṛtāpīḍau vanyapuṣpāvataṃsakau //

gopaveṇukṛtātodya pattravādyakṛtasvanau
kākapakṣadharau bālau kumārāv iva pāvakau //

hasantau ca ramantau ca ceratus tan mahad vanam
kvacid dhasantāv anyonyaṃ krīḍamānau tathā paraiḥ //

gopaputraiḥ samaṃ vatsāṃś cārayantau viceratuḥ
kālena gacchatā tau tu saptavarṣau babhūvatuḥ //

sarvasya jagataḥ pālau vatsapālau mahāvraje
prāvṛṭkālas tato 'tīva meghaughasthagitāmbaraḥ //

babhūva vāridhārābhir aikyaṃ kurvan diśām iva
prarūḍhanavapuṣpāḍhyā śakragopavṛtā mahī //

yathā mārakate vāsīt padmarāgavibhūṣitā
ūhur unmārgagāmīni nimnagāmbhāṃsi sarvataḥ //

manāṃsi durvinītānāṃ prāpya lakṣmīṃ navām iva
vikāle ca yathākāmaṃ vrajam etya mahābalau
gopaiḥ samānaiḥ sahitau cikrīḍāte 'marāv iva //