Brahma Purana · Chapter 169

bhillatīrtham iti khyātaṃ rogaghnaṃ pāpanāśanam
mahādevapadāmbhoja yugabhaktipradāyakam //

tatrāpy evaṃvidhāṃ puṇyāṃ kathāṃ śṛṇu mahāmate
gaṅgāyā dakṣiṇe tīre śrīgirer uttare taṭe //

ādikeśa iti khyāta ṛṣibhiḥ paripūjitaḥ
mahādevo liṅgarūpī sadāste sarvakāmadaḥ //

sindhudvīpa iti khyāto muniḥ paramadhārmikaḥ
tasya bhrātā veda iti sa cāpi paramo ṛṣiḥ //

tam ādikeśaṃ vai devaṃ tripurāriṃ trilocanam
nityaṃ pūjayate bhaktyā prāpte madhyaṃdine ravau //

bhikṣāṭanāya vedo 'pi yāti grāmaṃ vicakṣaṇaḥ
yāte tasmin dvijavare vyādhaḥ paramadhārmikaḥ //

tasmin girivare puṇye mṛgayāṃ yāti nityaśaḥ
aṭitvā vividhān deśān mṛgān hatvā yathāsukham //

mukhe gṛhītvā pānīyam abhiṣekāya śūlinaḥ
nyasya māṃsaṃ dhanuṣkoṭyāṃ śrānto vyādhaḥ śivaṃ prabhum //

ādikeśaṃ samāgatya nyasya māṃsaṃ tato bahiḥ
gaṅgāṃ gatvā mukhe vāri gṛhītvāgatya taṃ śivam //

yasya kasyāpi pattrāṇi kareṇādāya bhaktitaḥ
apareṇa ca māṃsāni naivedyārthaṃ ca tanmanāḥ //

ādikeśaṃ samāgatya vedenārcitam ojasā
pādenāhatya tāṃ pūjāṃ mukhānītena vāriṇā //

snāpayitvā śivaṃ devam arcayitvā tu pattrakaiḥ
kalpayitvā tu tan māṃsaṃ śivo me prīyatām iti //

naiva kiṃcit sa jānāti śivabhaktiṃ vinā śubhām
tato yāti svakaṃ sthānaṃ māṃsena tu yathāgatam //

karoty etādṛg āgatyā gatya pratyaham eva saḥ
tathāpīśas tutoṣāsya vicitrā hīśvarasthitiḥ //

yāvan nāyāty asau bhillaḥ śivas tāvan na saukhyabhāk
bhaktānukampitāṃ śaṃbhor mānātītāṃ tu vetti kaḥ //

saṃpūjayaty ādikeśam umayā pratyahaṃ śivam
evaṃ bahutithe kāle yāte vedaś cukopa ha //

pūjāṃ mantravatīṃ citrāṃ śivabhaktisamanvitām
ko nu vidhvaṃsate pāpo mattaḥ sa vadham āpnuyāt //

gurudevadvijasvāmi drohī vadhyo muner api
sarvasyāpi vadhārho 'sau śivasya drohakṛn naraḥ //

evaṃ niścitya medhāvī vedaḥ sindhos tathānujaḥ
kasyeyaṃ pāpaceṣṭā syāt pāpiṣṭhasya durātmanaḥ //

puṣpair vanyabhavair divyaiḥ kandair mūlaphalaiḥ śubhaiḥ
kṛtāṃ pūjāṃ sa vidhvasya hy anyāṃ pūjāṃ karoti yaḥ //

māṃsena tarupattraiś ca sa ca vadhyo bhaven mama
evaṃ saṃcintya medhāvī gopayitvā tanuṃ tadā //

taṃ paśyeyam ahaṃ pāpaṃ pūjākartāram īśvare
etasminn antare prāyād vyādho devaṃ yathā purā //

nityavat pūjayantaṃ tam ādikeśas tadābravīt //

bho bho vyādha mahābuddhe śrānto 'sīti punaḥ punaḥ
cirāya katham āyātas tvāṃ vinā tāta duḥkhitaḥ
na vindāmi sukhaṃ kiṃcit samāśvasihi putraka //

tam evaṃvādinaṃ devaṃ vedaḥ śrutvā vilokya tu
cukopa vismayāviṣṭo na ca kiṃcid uvāca ha //

vyādhaś ca nityavat pūjāṃ kṛtvā svabhavanaṃ yayau
vedaś ca kupito bhūtvā āgatyeśam uvāca ha //

ayaṃ vyādhaḥ pāparataḥ kriyājñānavivarjitaḥ
prāṇihiṃsārataḥ krūro nirdayaḥ sarvajantuṣu //

hīnajātir akiṃcijjño gurukramavivarjitaḥ
sadānucitakārī cā nirjitākhilagogaṇaḥ //

tasyātmānaṃ darśitavān na māṃ kiṃcana vakṣyasi
pūjāṃ mantravidhānena karomīśa yatavrataḥ //

tvadekaśaraṇo nityaṃ bhāryāputravivarjitaḥ
vyādho māṃsena duṣṭena pūjāṃ tava karoty asau //

tasya prasanno bhagavān na mameti mahādbhutam
śāstim asya kariṣyāmi bhillasya hy apakāriṇaḥ //

mṛdoḥ kopi bhavet prītaḥ kopi tadvad durātmanaḥ
tasmād ahaṃ mūrdhni śilāṃ pātayeyam asaṃśayam //

ity uktavati vai vede vihasyeśo 'bravīd idam //

śvaḥ pratīkṣasva paścān me śilāṃ pātaya mūrdhani //

tathety uktvā sa vedo 'pi śilāṃ saṃtyajya bāhunā
upasaṃhṛtya taṃ kopaṃ śvaḥ karomīty uvāca ha //

tataḥ prātaḥ samāgatya kṛtvā snānādikarma ca
vedo 'pi nityavat pūjāṃ kurvan paśyati mastake //

liṅgasya savraṇāṃ bhīmāṃ dhārāṃ ca rudhiraplutām
vedaḥ sa vismito bhūtvā kim idaṃ liṅgamūrdhani //

mahotpāto bhavet kasya sūcayed ity acintayat
mṛdbhiś ca gomayenāpi kuśais taṃ gāṅgavāribhiḥ //

prakṣālayitvā tāṃ pūjāṃ kṛtavān nityavat tadā
etasminn antare prāyād vyādho vigatakalmaṣaḥ //

mūrdhānaṃ vraṇasaṃyuktaṃ saraktaṃ liṅgamastake
śaṃkarasyādikeśasya dadṛśe 'ntargatas tadā //

dṛṣṭvaiva kim idaṃ citram ity uktvā niśitaiḥ śaraiḥ
ātmānaṃ bhedayām āsa śatadhā ca sahasradhā //

svāmino vaikṛtaṃ dṛṣṭvā kaḥ kṣametottamāśayaḥ
muhur nininda cātmānaṃ mayi jīvaty abhūd idam //

kaṣṭam āpatitaṃ kīdṛg aho durvidhivaiśasāt
tat karma tasya saṃvīkṣya mahādevo 'tivismitaḥ
tataḥ provāca bhagavān vedaṃ vedavidāṃ varam //

paśya vyādhaṃ mahābuddhe bhaktaṃ bhāvena saṃyutam
tvaṃ tu mṛdbhiḥ kuśair vārbhir mūrdhānaṃ spṛṣṭavān asi //

anena sahasā brahman mamātmāpi niveditaḥ
bhaktiḥ premāthavā śaktir vicāro yatra vidyate
tasmād asmai varān dāsye paścāt tubhyaṃ dvijottama //

vareṇa cchandayām āsa vyādhaṃ devo maheśvaraḥ
vyādhaḥ provāca deveśaṃ nirmālyaṃ tava yad bhavet //

tad asmākaṃ bhaven nātha mannāmnā tīrtham ucyatām
sarvakratuphalaṃ tīrthaṃ smaraṇād eva jāyatām //

tathety uvāca deveśas tatas tat tīrtham uttamam
bhillatīrthaṃ samastāgha saṃghavicchedakāraṇam //

śrīmahādevacaraṇa mahābhaktividhāyakam
abhavat snānadānādyair bhuktimuktipradāyakam
vedasyāpi varān prādāc chivo nānāvidhān bahūn //