Brahma Purana · Chapter 165

bhadratīrtham iti proktaṃ sarvāniṣṭanivāraṇam
sarvapāpapraśamanaṃ mahāśāntipradāyakam //

ādityasya priyā bhāryā uṣā tvāṣṭrī pativratā
chāyāpi bhāryā savitus tasyāḥ putraḥ śanaiścaraḥ //

tasya svasā viṣṭir iti bhīṣaṇā pāparūpiṇī
tāṃ kanyāṃ savitā kasmai dadāmīti matiṃ dadhe //

yasmai yasmai dātukāmaḥ sūryo lokaguruḥ prabhuḥ
tac chrutvā bhīṣaṇā ceti kiṃ kurmo bhāryayānayā
evaṃ tu vartamāne sā pitaraṃ prāha duḥkhitā //

bālām eva pitā yas tu dadyāt kanyāṃ surūpiṇe
sa kṛtārtho bhavel loke na ced duṣkṛtavān pitā //

caturthād vatsarād ūrdhvaṃ yāvan na daśamātyayaḥ
tāvad vivāhaḥ kanyāyāḥ pitrā kāryaḥ prayatnataḥ //

śrīmate viduṣe yūne kulīnāya yaśasvine
udārāya sanāthāya kanyā deyā varāya vai //

etac ced anyathā kuryāt pitā sa nirayī sadā
dharmasya sādhanaṃ kanyā viduṣām api bhāskara //

narakasyeva mūrkhāṇāṃ kāmopahatacetasām
ekataḥ pṛthivī kṛtsnā saśailavanakānanā //

svalaṃkṛtopādhihīnā sukanyā caikataḥ smṛtā
vikrīṇīte yaś ca kanyām aśvaṃ vā gāṃ tilān api //

na tasya rauravādibhyaḥ kadācin niṣkṛtir bhavet
vivāhātikramaḥ kāryo na kanyāyāḥ kadācana //

tasmin kṛte yat pituḥ syāt pāpaṃ tat kena kathyate
yāval lajjāṃ na jānāti yāvat krīḍati pāṃśubhiḥ //

tāvat kanyā pradātavyā no cet pitror adhogatiḥ
pituḥ svarūpaṃ putraḥ syād yaḥ pitā putra eva saḥ //

ātmanaḥ sukhitāṃ loke ko na kuryāt karoti ca
yat kanyāyāṃ pitā kuryād dānaṃ pūjanam īkṣaṇam //

yat kṛtaṃ tat kṛtaṃ vidyāt tāsu dattaṃ tad akṣayam
yad dattaṃ tāsu kanyāsu tad ānantyāya kalpate //

putreṣu caiva pautreṣu ko na kuryāt sukhaṃ rave
karoti yaḥ kanyakānāṃ sa saṃpadbhājanaṃ bhavet //

evaṃ tāṃ vādinīṃ kanyāṃ viṣṭiṃ provāca bhāskaraḥ //

kiṃ karomi na gṛhṇāti tvāṃ kaścid bhīṣaṇākṛtim
kulaṃ rūpaṃ vayo vittaṃ vidyāṃ vṛttaṃ suśīlatām //

mithaḥ paśyanti saṃbandhe vivāhe strīṣu puṃsu ca
asmāsu sarvam apy asti vinā tava guṇaiḥ śubhe
kiṃ karomi kva dāsyāmi vṛthā māṃ dhik karoṣi kim //

evam uktvā punas tāṃ ca viṣṭiṃ provāca bhāskaraḥ //

yasmai kasmai ca dātavyā tvaṃ vai yady anumanyase
dīyase 'dya mayā viṣṭe anujānīhi māṃ tataḥ //

pitaraṃ prāha sā viṣṭir bhartā putrā dhanaṃ sukham
āyū rūpaṃ ca saṃprītir jāyate prāktanānugam //

yat purā vihitaṃ karma prāṇinā sādhv asādhu vā
phalaṃ tadanurodhena prāpyate 'pi bhavāntare //

svadoṣa eva tat pitrā parihartavya ādarāt
tādṛg eva phalaṃ tu syād yādṛg ācaritaṃ purā //

tasmāt taddānasaṃbandhaṃ svavaṃśānugataṃ pitā
karoti śeṣaṃ daivena yad bhāvyaṃ tad bhaviṣyati //

tac chrutvā duhitur vākyaṃ tvaṣṭuḥ putrāya bhīṣaṇām
viśvarūpāya tāṃ prādād viṣṭiṃ lokabhayaṃkarīm //

viśvarūpo 'pi tadvac ca bhīṣaṇo bhīṣaṇākṛtiḥ
evaṃ mithaḥ saṃcaratoḥ śīlarūpasamānayoḥ //

prītiḥ kadācid vaiṣamyaṃ daṃpatyor abhavan mithaḥ
gaṇḍo nāmābhavat putro hy atigaṇḍas tathaiva ca //

raktākṣaḥ krodhanaś caiva vyayo durmukha eva ca
tebhyaḥ kanīyān abhavad dharṣaṇo nāma puṇyabhāk //

sutaḥ suśīlaḥ subhagaḥ śāntaḥ śuddhamatiḥ śuciḥ
sa kadācid yamagṛhaṃ draṣṭuṃ mātulam abhyagāt //

sa dadarśa bahūñ jantūn svargasthān iva duḥkhinaḥ
sa mātulaṃ tu papraccha natvā dharmaṃ sanātanam //

ka ime sukhinas tāta pacyante narake ca ke //

evaṃ pṛṣṭo dharmarājaḥ sarvaṃ prāha yathārthavat
tatkarmaṇāṃ gatiṃ sarvām aśeṣeṇa nyavedayat //

vihitasya na kurvanti ye kadācid atikramam
na te paśyanti nirayaṃ kadācid api mānavāḥ //

na mānayanti ye śāstraṃ nācāraṃ na bahuśrutān
vihitātikramaṃ kuryur ye te narakagāminaḥ //

sa tu śrutvā dharmavākyaṃ harṣaṇaḥ punar abravīt //

pitā tvāṣṭro bhīṣaṇaś ca mātā viṣṭiś ca bhīṣaṇā
bhrātaraś ca mahātmāno yena te śāntabuddhayaḥ //

surūpāś ca bhaviṣyanti nirdoṣā maṅgalapradāḥ
tan me karma vadasvādya tatkartāsmi surottama //

anyathā tān na gaccheyam ity uktaḥ prāha dharmarāṭ
harṣaṇaṃ śuddhabuddhiṃ taṃ harṣaṇo 'si na saṃśayaḥ //

bahavaḥ syuḥ sutāḥ kecin naiva te kulatantavaḥ
eka eva sutaḥ kaścid yena tad dhriyate kulam //

kulasyādhārabhūto yo yaḥ pitroḥ priyakārakaḥ
yaḥ pūrvajān uddharati sa putras tv itaro gadaḥ //

yasmāt tvayānurūpaṃ me proktaṃ mātāmaha priyam
tasmāt tvaṃ gautamīṃ gaccha snātvā niyatamānasaḥ //

stuhi viṣṇuṃ jagadyoniṃ śāntaṃ prītena cetasā
sa tu prīto yadi bhavet sarvam iṣṭaṃ pradāsyati //

iti śrutvā dharmavākyaṃ harṣaṇo gautamīṃ yayau
śucis tuṣṭāva deveśaṃ hariṃ prīto 'bhavad dhariḥ //

harṣaṇāya tataḥ prādāt kulabhadraṃ tatas tu saḥ
sarvābhadrapraśamana pūrvakaṃ bhadram astu te //

tad bhadrā procyate viṣṭiḥ pitā bhadras tathā sutāḥ
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ bhadratīrthaṃ tad ucyate //

sarvamaṅgaladaṃ puṃsāṃ tatra bhadrapatir hariḥ
tattīrthasevināṃ puṃsāṃ sarvasiddhipradāyakam
maṅgalaikanidhiḥ sākṣād devadevo janārdanaḥ //