Brahma Purana · Chapter 164

ciccikātīrtham ity uktaṃ sarvarogavināśanam
sarvacintāpraharaṇaṃ sarvaśāntikaraṃ nṛṇām //

tasya svarūpaṃ vakṣyāmi śubhre tasmin nagottame
gaṅgāyā uttare pāre yatra devo gadādharaḥ //

ciccikaḥ pakṣirāṭ tatra bheruṇḍo yo 'bhidhīyate
sadā vasati tatraiva māṃsāśī śvetaparvate //

nānāpuṣpaphalākīrṇaiḥ sarvartukusumair nagaiḥ
sevite dvijamukhyaiś ca gautamyā copaśobhite //

siddhacāraṇagandharva kiṃnarāmarasaṃkule
tatsamīpe nagaḥ kaścid dvipadāṃ ca catuṣpadām //

rogārtikṣuttṛṣācintā maraṇānāṃ na bhājanam
evaṃ guṇānvite śaile nānāmunigaṇāvṛte //

pūrvadeśādhipaḥ kaścit pavamāna iti śrutaḥ
kṣatradharmarataḥ śrīmān devabrāhmaṇapālakaḥ //

balena mahatā yuktaḥ sapurodhā vanaṃ yayau
reme strībhir manojñābhir nṛtyavāditrajaiḥ sukhaiḥ //

sa ca evaṃ dhanuṣpāṇir mṛgayāśīlibhir vṛtaḥ
evaṃ bhraman kadācit sa śrānto drumam upāgataḥ //

gautamītīrasaṃbhūtaṃ nānāpakṣigaṇair vṛtam
āśramāṇāṃ gṛhapatiṃ dharmajñam iva sevitam //

tam āśritya nagaśreṣṭhaṃ pavamāno nṛpottamaḥ
sa viśrānto janavṛta īkṣāṃ cakre nagottamam //

tatrāpaśyad dvijaṃ sthūlaṃ dvimukhaṃ śobhanākṛtim
cintāviṣṭaṃ tathā śrāntaṃ tam apṛcchan nṛpottamaḥ //

ko bhavān dvimukhaḥ pakṣī cintāvān iva lakṣyase
naivātra kaścid duḥkhārtaḥ kasmāt tvaṃ duḥkham āgataḥ //

tataḥ provāca nṛpatiṃ pavamānaṃ śanaiḥ śanaiḥ
samāśvastamanāḥ pakṣī cicciko niḥśvasan muhuḥ //

matto bhayaṃ na cānyeṣāṃ mama vānyopapāditam
nānāpuṣpaphalākīrṇaṃ munibhiḥ parisevitam //

paśyeyaṃ śūnyam evādriṃ tataḥ śocāmi mām aham
na labhāmi sukhaṃ kiṃcin na tṛpyāmi kadācana
nidrāṃ prāpnomi na kvāpi na viśrāntiṃ na nirvṛtim //

dvimukhasya dvijasyoktaṃ śrutvā rājātivismitaḥ //

ko bhavān kiṃ kṛtaṃ pāpaṃ kasmāc chūnyaś ca parvataḥ
ekenāsyena tṛpyanti prāṇino 'tra nagottame //

kim utāsyadvayena tvaṃ na tṛptim upayāsyasi
kiṃ vā te duṣkṛtaṃ prāptam iha janmany atho purā //

tat sarvaṃ śaṃsa me satyaṃ trāsye tvāṃ mahato bhayāt //

rājānaṃ taṃ dvijaḥ prāha niḥśvasann atha ciccikaḥ //

vakṣye 'haṃ tvāṃ pūrvavṛttaṃ pavamāna śṛṇuṣva tat
ahaṃ dvijātipravaro vedavedāṅgapāragaḥ //

kulīno viditaprājñaḥ kāryahantā kalipriyaḥ
vade puras tathā pṛṣṭhe anyad anyac ca jantuṣu //

paravṛddhyā sadā duḥkhī māyayā viśvavañcakaḥ
kṛtaghnaḥ satyarahitaḥ paranindāvicakṣaṇaḥ //

mitrasvāmigurudrohī dambhācāro 'tinirghṛṇaḥ
manasā karmaṇā vācā tāpayāmi janān bahūn //

ayam eva vinodo me sadā yat parahiṃsanam
yugmabhedaṃ gaṇocchedaṃ maryādābhedanaṃ sadā //

karomi nirvicāro 'haṃ vidvatsevāparāṅmukhaḥ
na mayā sadṛśaḥ kaścit pātakī bhavanatraye //

tenāhaṃ dvimukho jātas tāpanād duḥkhabhāgy aham
tasmād duḥkhena saṃtaptaḥ śūnyo 'yaṃ parvato mama //

anyac ca śṛṇu bhūpāla vākyaṃ dharmārthasaṃhitam
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ tad vinā tad avāpyate //

kṣatriyaḥ saṃgaraṃ gatvā athavānyatra saṃgarāt
palāyantaṃ nyastaśastraṃ viśvastaṃ ca parāṅmukham //

avijñātaṃ copaviṣṭaṃ bibhemīti ca vādinam
taṃ yadi kṣatriyo hanyāt sa tu syād brahmaghātakaḥ //

adhītaṃ vismarati yas tvaṃ karoti tathottamam
anādaraṃ ca guruṣu tam āhur brahmaghātakam //

pratyakṣe ca priyaṃ vakti parokṣe paruṣāṇi ca
anyad dhṛdi vacasy anyat karoty anyat sadaiva yaḥ //

gurūṇāṃ śapathaṃ kartā dveṣṭā brāhmaṇanindakaḥ
mithyā vinītaḥ pāpātmā sa tu syād brahmaghātakaḥ //

devaṃ vedam athādhyātmaṃ dharmabrāhmaṇasaṃgatim
etān nindati yo dveṣāt sa tu syād brahmaghātakaḥ //

evaṃ bhūto 'py ahaṃ rājan dambhārthaṃ lajjayā tathā
sadvṛtta iva varte 'haṃ tasmād rājan dvijo 'bhavam //

evaṃ bhūto 'pi satkarma kiṃcit kartāsmi kutracit
tenāhaṃ karmaṇā rājan svataḥ smartā purā kṛtam //

tac ciccikavacaḥ śrutvā pavamānaḥ suvismitaḥ
karmaṇā kena te muktir ity āha nṛpatir dvijam //

iti tasya vacaḥ śrutvā nṛpatiṃ prāha pakṣirāṭ //

asminn eva nagaśreṣṭhe gautamyā uttare taṭe
gadādharaṃ nāma tīrthaṃ tatra māṃ naya suvrata //

tad dhi tīrthaṃ puṇyatamaṃ sarvapāpapraṇāśanam
sarvakāmapradaṃ ceti mahadbhir munibhiḥ śrutam //

na gautamyās tathā viṣṇor aparaṃ kleśanāśanam
sarvabhāvena tat tīrthaṃ paśyeyam iti me matiḥ //

matkṛtena prayatnena naitac chakyaṃ kadācana
katham ākāṅkṣitaprāptir bhaved duṣkṛtakarmaṇām //

saprayatno 'py ahaṃ vīra na paśye tat suduṣkaram
tasmāt tava prasādāc ca paśyeyaṃ hi gadādharam //

avijñāpitaduḥkhajñaṃ karuṇāvaruṇālayam
yasmin dṛṣṭe bhavakleśā na dṛśyante punar naraiḥ //

dṛṣṭvaiva taṃ divaṃ yāsye prasādāt tava suvrata //

evam uktaḥ sa nṛpatiś ciccikena dvijanmanā
darśayām āsa taṃ devaṃ tāṃ ca gaṅgāṃ dvijanmane //

tataḥ sa ciccikaḥ snātvā gaṅgāṃ trailokyapāvanīm //

gaṅge gautami yāvat tvāṃ trijagatpāvanīṃ naraḥ
na paśyaty ucyate tāvad ihāmutrāpi pātakī //

tasmāt sarvāgasam api mām uddhara saridvare
saṃsāre dehinām anyā na gatiḥ kāpi kutracit
tvāṃ vinā viṣṇucaraṇa saroruhasamudbhave //

iti śraddhāviśuddhātmā gaṅgaikaśaraṇo dvijaḥ
snānaṃ cakre smarann antar gaṅge trāyasva mām iti //

gadādharaṃ tato natvā paśyatsu nagavāsiṣu
pavamānābhyanujñātas tadaiva divam ākramat //

pavamānaḥ svanagaraṃ prayayau sānugas tataḥ
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ pāvamānaṃ saciccikam //

gadādharaṃ koṭitīrtham iti vedavido viduḥ
koṭikoṭiguṇaṃ karma kṛtaṃ tatra bhaven nṛṇām //