Brahma Purana · Chapter 163

sārasvataṃ nāma tīrthaṃ sarvakāmapradaṃ śubham
bhuktimuktipradaṃ nṝṇāṃ sarvapāpapraṇāśanam //

sarvarogapraśamanaṃ sarvasiddhipradāyakam
tatremaṃ śṛṇu vṛttāntaṃ vistareṇātha nārada //

puṣpotkaṭāt pūrvabhāge parvato lokaviśrutaḥ
śubhro nāma giriśreṣṭho gautamyā dakṣiṇe taṭe //

śākalya iti vikhyāto muniḥ paramanaiṣṭhikaḥ
tasmiñ śubhre puṇyagirau tapas tepe hy anuttamam //

tapasyantaṃ dvijaśreṣṭhaṃ gautamītīram āśritam
sarve bhūtagaṇā nityaṃ praṇamanti stuvanti tam //

agniśuśrūṣaṇaparaṃ vedādhyayanatatparam
ṛṣigandharvasumanaḥ sevite tatra parvate //

tasmin girau mahāpuṇye devadvijabhayaṃkaraḥ
yajñadveṣī brahmahantā paraśur nāma rākṣasaḥ //

kāmarūpī vicarati nānārūpadharo vane
kṣaṇaṃ ca brahmarūpeṇa kadācid vyāghrarūpadhṛk //

kadācid devarūpeṇa kadācit paśurūpadhṛk
kadācit pramadārūpaḥ kadācin mṛgarūpataḥ //

kadācid bālarūpeṇa evaṃ carati pāpakṛt
yatrāste brāhmaṇo vidvāñ śākalyo munisattamaḥ //

tam āyāti mahāpāpī paraśū rākṣasādhamaḥ
śuciṣmantaṃ dvijaśreṣṭhaṃ paraśur nityam eva ca //

netuṃ hantuṃ pravṛtto 'pi na śaśāka sa pāpakṛt
sa kadācid dvijaśreṣṭho devān abhyarcya yatnataḥ //

bhoktukāmaḥ kilāyātas tatrāyāt paraśur mune
brahmarūpadharo bhūtvā śithilaḥ palito 'balī
kanyām ādāya kāṃcic ca śākalyaṃ vākyam abravīt //

bhojanasyārthinaṃ viddhi māṃ ca kanyām imāṃ dvija
ātithyakāle saṃprāptaṃ kṛtakṛtyo 'si mānada //

ta eva dhanyā loke 'smin yeṣām atithayo gṛhāt
pūrṇābhilāṣā niryānti jīvanto 'pi mṛtāḥ pare //

bhojane tūpaviṣṭe tu ātmārthaṃ kalpitaṃ tu yat
atithibhyas tu yo dadyād dattā tena vasuṃdharā //

etac chrutvā tu śākalyo dadāmīty evam abravīt
āsane copaveśyāthā jñānāt taṃ paraśuṃ dvijam //

yathānyāyaṃ pūjayitvā śākalyo bhojanaṃ dadau
āpośanaṃ kare kṛtvā paraśur vākyam abravīt //

dūrād abhyāgataṃ śrāntam anugacchanti devatāḥ
tasmiṃs tṛpte tu tṛptāḥ syur atṛpte tu viparyayaḥ //

atithiś cāpavādī ca dvāv etau viśvabāndhavau
apavādī haret pāpam atithiḥ svargasaṃkramaḥ //

abhyāgataṃ pathi śrāntaṃ sāvajñaṃ yo 'bhivīkṣate
tatkṣaṇād eva naśyanti tasya dharmayaśaḥśriyaḥ //

tasmād abhyāgataḥ śrānto yāce 'haṃ tvāṃ dvijottama
dāsyase yadi me kāmaṃ tad bhokṣye 'haṃ na cānyathā //

dattam ity eva śākalyo bhuṅkṣvety evāha rākṣasam
tataḥ provāca paraśur ahaṃ rākṣasasattamaḥ //

nāhaṃ dvijas tava ripur na vṛddhaḥ palitaḥ kṛśaḥ
bahūni me vyatītāni varṣāṇi tvāṃ prapaśyataḥ //

śuṣyanti mama gātrāṇi grīṣme svalpodakaṃ yathā
tasmān neṣye sānugaṃ tvāṃ bhakṣayiṣye dvijottama //

śrutvā paraśuvākyaṃ tac chākalyo vākyam abravīt //

ye mahākulasaṃbhūtā vijñātasakalāgamāḥ
tat pratiśrutam abhyeti na jātv atra viparyayam //

yathocitaṃ kuru sakhe tathāpi śṛṇu me vacaḥ
nihantum apy udyateṣu vaktavyaṃ hitam uttamaiḥ //

brāhmaṇo 'haṃ vajratanuḥ sarvato rakṣako hariḥ
pādau rakṣatu me viṣṇuḥ śiro devo janārdanaḥ //

bāhū rakṣatu vārāhaḥ pṛṣṭhaṃ rakṣatu kūrmarāṭ
hṛdayaṃ rakṣatāt kṛṣṇo hy aṅgulī rakṣatān mṛgaḥ //

mukhaṃ rakṣatu vāgīśo netre rakṣatu pakṣigaḥ
śrotraṃ rakṣatu vitteśaḥ sarvato rakṣatād bhavaḥ
nānāpatsv ekaśaraṇaṃ devo nārāyaṇaḥ svayam //

evam uktvā tu śākalyo naya vā bhakṣa vā sukham
māṃ rākṣasendra paraśo tvam idānīm atandritaḥ //

rākṣasas tasya vacanād bhakṣaṇāya samudyataḥ
nāsty eva hṛdaye nūnaṃ pāpināṃ karuṇākaṇaḥ //

daṃṣṭrākarālavadano gatvā tasyāntikaṃ tadā
brāhmaṇaṃ taṃ nirīkṣyaivaṃ paraśur vākyam abravīt //

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ tvāṃ paśye 'haṃ dvijottama
sahasrapādaśirasaṃ sahasrākṣakaraṃ vibhum //

sarvabhūtaikanilayaṃ chandorūpaṃ jaganmayam
tvām adya vipra paśyāmi nāsti te pūrvakaṃ vapuḥ //

tasmāt prasādaye vipra tvam eva śaraṇaṃ bhava
jñānaṃ dehi mahābuddhe tīrthaṃ brūhy aghaniṣkṛtim //

mahatāṃ darśanaṃ brahmañ jāyate nahi niṣphalam
dveṣād ajñānato vāpi prasaṅgād vā pramādataḥ //

ayasaḥ sparśasaṃsparśo rukmatvāyaiva jāyate //

etad vākyaṃ samākarṇya rākṣasena samīritam
śākalyaḥ kṛpayā prāha varadā sā sarasvatī //

tavācirād daityapate tataḥ stuhi janārdanam
manorathaphalaprāptau nānyan nārāyaṇastuteḥ //

kiṃcid apy asti loke 'smin kāraṇaṃ śṛṇu rākṣasa
prasannā tava sā devī madvākyāc ca bhaviṣyati //

tathety uktvā sa paraśur gaṅgāṃ trailokyapāvanīm
snātvā śucir yatamanā gaṅgām abhimukhaḥ sthitaḥ //

tatrāpaśyad divyarūpāṃ divyagandhānulepanām
sarasvatīṃ jagaddhātrīṃ śākalyavacane sthitām //

jagajjāḍyaharāṃ viśva jananīṃ bhuvaneśvarīm
tām uvāca vinītātmā paraśur gatakalmaṣaḥ //

guruḥ śākalya ity āha mākāntaṃ stuhi vidhvajam
tava prasādāt sā śaktir yathā me syāt tathā kuru //

tathāstv iti ca sā prāha paraśuṃ śrīsarasvatī
sarasvatyāḥ prasādena paraśus taṃ janārdanam //

tuṣṭāva vividhair vākyais tatas tuṣṭo 'bhavad dhariḥ
varaṃ prādād rākṣasāya kṛpāsindhur janārdanaḥ //

yad yan manogataṃ rakṣas tat tat sarvaṃ bhaviṣyati //

śākalyasya prasādena gautamyāś ca prasādataḥ
sarasvatyāḥ prasādena narasiṃhaprasādataḥ //

pāpiṣṭho 'pi tadā rakṣaḥ paraśur divam eyivān
sarvatīrthāṅghripadmasya prasādāc chārṅgadhanvanaḥ //

tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ sārasvatam iti śrutam
tatra snānena dānena viṣṇuloke mahīyate //

vāgjavaiṣṇavaśākalya paraśuprabhavāṇi hi
bahūny abhūvaṃs tīrthāni tasmin vai śvetaparvate //