Brahma Purana · Chapter 154

sahasrakuṇḍam ākhyātaṃ tīrthaṃ vedavido viduḥ
yasya smaraṇamātreṇa sukhī saṃpadyate naraḥ //

purā dāśarathī rāmaḥ setuṃ baddhvā mahārṇave
laṅkāṃ dagdhvā ripūn hatvā rāvaṇādīn raṇe śaraiḥ //

vaidehīṃ ca samāsādya rāmo vacanam abravīt
paśyatsu lokapāleṣu tasyācārye puraḥ sthite //

agnau śuddhigatāṃ sītāṃ rāmo lakṣmaṇasaṃnidhau
ehi vaidehi śuddhāsi aṅkam āroḍhum arhasi //

nety uvāca tadā śrīmān aṅgado hanumāṃs tathā
ayodhyāyāṃ tu vaidehi sārdhaṃ yāmaḥ suhṛjjanaiḥ //

tatra śuddhim avāpyātha punar bhrātṛṣu mātṛṣu
laukikeṣv api paśyatsu tataḥ śuddhā nṛpātmajā //

ayodhyāyāṃ supuṇye 'hni aṅkam āroḍhum arhasi
asyāś caritraviṣaye saṃdehaḥ kasya jāyate //

lokāpavādas tad api nirasyaḥ svajaneṣu hi
tayor vākyam anādṛtya lakṣmaṇaḥ savibhīṣaṇaḥ //

rāmaś ca jāmbavāṃś caiva tām āhvayan nṛpātmajām
svastīty uktā devatābhī rājño 'ṅkaṃ cāruroha sā //

muditās te yayuḥ śīghraṃ puṣpakeṇa virājatā
ayodhyāṃ nagarīṃ prāpya tathā rājyaṃ svakaṃ tu yat //

muditās te 'bhavan sarve sadā rāmānuvartinaḥ
tataḥ katipayāheṣu anāryebhyo virūpikām //

vācaṃ śrutvā sa tatyāja gurviṇīṃ tām ayonijām
mithyāpavādam api hi na sahante kulonnatāḥ //

vālmīker munimukhyasya āśramasya samīpataḥ
tatyāja lakṣmaṇaḥ sītām aduṣṭāṃ rudatīṃ rudan //

nollaṅghyājñā gurūṇām ity asau tad akarod bhiyā
tataḥ katipayāheṣu vyatīteṣu nṛpātmajaḥ //

rāmaḥ saumitriṇā sārdhaṃ hayamedhāya dīkṣitaḥ
tatraivājagmatur ubhau rāmaputrau yaśasvinau //

lavaḥ kuśaś ca vikhyātau nāradāv iva gāyakau
rāmāyaṇaṃ samagraṃ tad gandharvāv iva susvarau //

rāmasya caritaṃ sarvaṃ gāyamānau samīyatuḥ
yajñavāṭaṃ rājasutau hetubhir lakṣitau tadā //

rāmaputrāv ubhau śūrau vaidehyās tanayāv iti
tāv ānīya tataḥ putrāv abhiṣicya yathākramam //

aṅkārūḍhau tataḥ kṛtvā sasvaje tau punaḥ punaḥ
saṃsāraduḥkhakhinnānām agatīnāṃ śarīriṇām //

putrāliṅganam evātra paraṃ viśrāntikāraṇam
muhur āliṅgya tau putrau muhuḥ svajati cumbati //

kim apy antar dhyāyati ca niḥśvasaty api vai muhuḥ
etasminn antare prāptā rākṣasā laṅkavāsinaḥ //

sugrīvo hanumāṃś caiva aṅgado jāmbavāṃs tathā
anye ca vānarāḥ sarve vibhīṣaṇapuraḥsarāḥ //

te cāgatya nṛpaṃ prāptāḥ siṃhāsanam upasthitam
sītām adṛṣṭvā hanumān aṅgadaḥ kanakāṅgadaḥ //

kva gatāyonijā mātā eko rāmo 'tra dṛśyate
rāmeṇa sā parityaktā ity ūcur dvārapālakāḥ //

paśyatsu lokapāleṣu ārye tatra pravādini
agnau śuddhigatāṃ sītāṃ kiṃ tu rājā niraṅkuśaḥ //

utpannair laukikair vākyai rāmas tyajati tāṃ priyām
mariṣyāva iti hy uktvā gautamīṃ punar īyatuḥ //

rāmas tau pṛṣṭhato 'bhyetya ayodhyāvāsibhiḥ saha
āgatya gautamīṃ tatra 'kurvaṃs te paramaṃ tapaḥ //

smāraṃ smāraṃ niśvasantas tāṃ sītāṃ lokamātaram
saṃsārāsthāvirahitā gautamīsevanotsukāḥ //

lokatrayapatiḥ sākṣād rāmo 'nujasamanvitaḥ
prāptaḥ snātvā ca gautamyāṃ śivārādhanatatparaḥ //

paritāpaṃ jahau sarvaṃ sahasraparivāritaḥ
yatra cāsīt sa vṛttāntaḥ sahasrakuṇḍam ucyate //

daśāparāṇi tīrthāni tatra sarvārthadāni ca
tatra snānaṃ ca dānaṃ ca sahasraphaladāyakam //

yatra śrīgautamītīre vasiṣṭhādimunīśvaraiḥ
sarvāpattārakaṃ homam akārayad aghāntakam //

sahasrasaṃkhyāyukteṣu kuṇḍeṣu vasudhārayā
sarvān apekṣitān kāmān avāpāsau mahātapāḥ //

gautamyāḥ saridambāyāḥ prasādād rākṣasāntakaḥ
sahasrakuṇḍābhidhaṃ tad abhūt tīrthaṃ mahāphalam //