Brahma Purana · Chapter 146

yāyātam aparaṃ tīrthaṃ yatra kālañjaraḥ śivaḥ
sarvapāpapraśamanaṃ tadvṛttam ucyate mayā //

yayātir nāhuṣo rājā sākṣād indra ivāparaḥ
tasya bhāryādvayaṃ cāsīt kulalakṣaṇabhūṣitam //

jyeṣṭhā tu devayānīti nāmnā śukrasutā śubhā
śarmiṣṭheti dvitīyā sā sutā syād vṛṣaparvaṇaḥ //

brāhmaṇy api mahāprājñā devayānī sumadhyamā
yayāter abhavad bhāryā sā tu śukraprasādataḥ //

śarmiṣṭhā cāpi tasyaiva bhāryā yā vṛṣaparvajā
devayānī śukrasutā dvau putrau samajījanat //

yaduṃ ca turvasuṃ caiva devaputrasamāv ubhau
śarmiṣṭhā ca nṛpāl lebhe trīn putrān devasaṃnibhān //

druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca yayāter nṛpasattamāt
devayānyāḥ sutau brahman sadṛśau śukrarūpataḥ //

śarmiṣṭhāyās tu tanayāḥ śakrāgnivaruṇaprabhāḥ
devayānī kadācit tu pitaraṃ prāha duḥkhitā //

mama tv apatyadvitayam abhāgyāyā bhṛgūdvaha
mama dāsyāḥ sabhāgyāyā apatyatritayaṃ pitaḥ //

tad etad anumṛśyāyaṃ duḥkham atyantam āgatā
mariṣye dānavaguro yayātikṛtavipriyāt
mānabhaṅgād varaṃ tāta maraṇaṃ hi manasvinām //

tad etat putrikāvākyaṃ śrutvā śukraḥ pratāpavān
kupito 'bhyāyayau śīghraṃ yayātim idam abravīt //

yad idaṃ vipriyaṃ me tvaṃ sutāyāḥ kṛtavān asi
rūponmattena rājendra tasmād vṛddho bhaviṣyasi //

na ca bhoktuṃ na ca tyaktuṃ śaknoti viṣayāturaḥ
spṛhayan manasaivāste niḥśvāsocchvāsanaṣṭadhīḥ //

vṛddhatvam eva maraṇaṃ jīvatām api dehinām
tasmāc chīghraṃ prayāhi tvaṃ jarāṃ bhūpātidurdharām //

etac chrutvā yayātis tu śāpaṃ śukrasya dhīmataḥ
kṛtāñjalipuṭo rājā yayātiḥ śukram abravīt //

nāparādhye na saṃkupye naivādharmaṃ pravartaye
adharmakāriṇaḥ pāpāḥ śāsyā eva mahātmanām //

dharmam eva carantaṃ vai kathaṃ māṃ śaptavān asi
devayānī dvijaśreṣṭha vṛthā māṃ vakti kiṃcana //

tasmān na mama viprendra śāpaṃ dātuṃ tvam arhasi
vidvāṃso 'pi hi nirdoṣe yadi kupyanti mohitāḥ
tadā na doṣo mūrkhāṇāṃ dveṣāgnipluṣṭacetasām //

yayātivākyāc chukro 'pi sasmāra sutayā kṛtam
asakṛd vipriyaṃ tasya divā rātrau pracaṇḍayā //

gatakopo 'ham ity uktvā kāvyo rājānam abravīt //

jñātaṃ mayānayākāri vipriyaṃ na vade 'nṛtam
śāpasyemaṃ kariṣyāmi śṛṇuṣvānugrahaṃ nṛpa //

yasmai putrāya saṃdātuṃ jarām icchasi mānada
tasya sā yātv iyaṃ rājañ jarā putrāya madvarāt //

punar yayātiḥ śvaśuraṃ śukraṃ prāha vinītavat //

yo gṛhṇāti mayā dattāṃ jarāṃ bhaktisamanvitaḥ
sa rājā syād daityaguro tad etad anumanyatām //

yo madvākyaṃ nābhinandet suto daityaguro dṛḍham
taṃ śapeyam anujñātra dātavyaiva tvayā guro //

evam astv iti rājānam uvāca bhṛgunandanaḥ
tato yayātiḥ svaṃ putram āhūyedaṃ vaco 'bravīt //

yado gṛhāṇa me śāpāj jarāṃ jātāṃ suto bhavān
jyeṣṭhaḥ sarvārthavit prauḍhaḥ putrāṇāṃ dhuri saṃsthitaḥ
putrī tenaiva janako yas tadājñāvaśe sthitaḥ //

nety uvāca yadus tātaṃ yayātiṃ bhūridakṣiṇam
yayātiś ca yaduṃ śaptvā turvasuṃ kāmam abravīt //

nāgṛhṇāt turvasuś cāpi pitrā dattāṃ jarāṃ tadā
taṃ śaptvā cābravīd druhyuṃ gṛhāṇemāṃ jarāṃ mama //

druhyuś ca naicchat tāṃ dattāṃ jarāṃ rūpavināśinīm
anum apy abravīd rājā gṛhāṇemāṃ jarāṃ mama //

anur neti tadovāca śaptvā taṃ pūrum abravīt
abhinandya tadā pūrur jarāṃ tāṃ jagṛhe pituḥ //

sahasram ekaṃ varṣāṇāṃ yāvat prīto 'bhavat pitā
yauvane yāni bhogyāni vastūni vividhāni ca //

putrayauvanasaṃtuṣṭo yayātir bubhuje sukham
tatas tṛpto 'bhavad rājā sarvabhogeṣu nāhuṣaḥ
tato harṣāt samāhūya pūruṃ putram athābravīt //

tṛpto 'smi sarvabhogeṣu yauvanena tavānagha
gṛhāṇa yauvanaṃ putra jarāṃ me dehi kaśmalām //

nety uvāca tadā pūrur jarayā kṣīyate mayā
vikārās tāta bhāvānāṃ durnivārāḥ śarīriṇām //

balāt kālāgatā sahyā jarāpy akhiladehibhiḥ
sā ced gurūpakārāya gṛhītā tyajyate katham //

svīkṛtatyāgapāpād dhi dehināṃ maraṇaṃ varam
athavā tu jarāṃ rājaṃs tapasā nāśayāmy aham //

evam uktvā tu pitaraṃ yayau gaṅgām anuttamām
gautamyā dakṣiṇe pāre tatas tepe tapo mahat //

tataḥ prīto 'bhavad devaḥ kālena mahatā śivaḥ
lokātītamahodāra guṇasanmaṇibhūṣitam
kiṃ dadāmīti taṃ prāha pūruṃ sa surasattamaḥ //

śāpaprāptāṃ jarāṃ nātha pitur mama surādhipa
tāṃ nāśayasva deveśa pitṛśaptāṃś ca kopataḥ
madbhrātṝñ śāpato muktān kuruṣva surapūjita //

tathety uktvā jagannāthaḥ śāpāj jātāṃ jarāṃ tathā
anāśayaj jagannātho bhrātṝṃś cakre viśāpinaḥ //

tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ jarārogavināśanam
akālajajarādīnāṃ smaraṇād api nāśanam //

tannāmnā cāpi vikhyātaṃ kālañjaram udāhṛtam
yāyātaṃ nāhuṣaṃ pauraṃ śaukraṃ śārmiṣṭham eva ca //

evamādīni tīrthāni tatrāṣṭottaram eva ca
śataṃ vidyān mahābuddhe sarvasiddhikaraṃ tathā //

teṣu snānaṃ ca dānaṃ ca śravaṇaṃ paṭhanaṃ tathā
sarvapāpapraśamanaṃ bhuktimuktipradaṃ bhavet //