Brahma Purana · Chapter 135

vāṇīsaṃgamam ākhyātaṃ yatra vāgīśvaro haraḥ
tat tīrthaṃ sarvapāpānāṃ mocanaṃ sarvakāmadam //

tatra snānena dānena brahmahatyādināśanam
brahmaviṣṇvoś ca saṃvāde mahattve ca parasparam //

tayor madhye mahādevo jyotirmūrtir abhūt kila
tatraiva vāg uvācedaṃ daivī putra tayoḥ śubhā //

aham asmi mahāṃs tatra aham asmīti vai mithaḥ
daivī vāk tāv ubhau prāha yas tv asyāntaṃ tu paśyati //

sa tu jyeṣṭho bhavet tasmān mā vādaṃ kartum arhathaḥ
tadvākyād viṣṇur agamad adho 'haṃ cordhvam eva ca //

tato viṣṇuḥ śīghram etya jyotiḥpārśva upāviśat
aprāpyāntam ahaṃ prāyāṃ dūrād dūrataraṃ mune //

tataḥ śrānto nivṛtto 'haṃ draṣṭum īśaṃ tu taṃ prabhum
tadaivaṃ mama dhīr āsīd dṛṣṭaś cānto mayā bhṛśam //

asya devasya tad viṣṇor mama jyaiṣṭhyaṃ sphuṭaṃ bhavet
punaś cāpi mama tv evaṃ matir āsīn mahāmate //

satyair vaktraiḥ kathaṃ vakṣye pīḍito 'py anṛtaṃ vacaḥ
nānāvidheṣu pāpeṣu nānṛtāt pātakaṃ param //

satyair vaktrair asatyāṃ vā vācaṃ vakṣye kathaṃ tv iti
tato 'haṃ pañcamaṃ vaktraṃ gardabhākṛtibhīṣaṇam //

kṛtvā tenānṛtaṃ vakṣya iti dhyātvā ciraṃ tadā
abravaṃ taṃ hariṃ tatra āsīnaṃ jagatāṃ prabhum //

asya cānto mayā dṛṣṭas tena jyaiṣṭhyaṃ janārdana
mameti vadataḥ pārśve ubhau tau hariśaṃkarau //

ekarūpatvam āpannau sūryācandramasāv iva
tau dṛṣṭvā vismito bhītaś cāstavaṃ tāv ubhāv api
tataḥ kruddhau jagannāthau vācaṃ tām idam ūcatuḥ //

duṣṭe tvaṃ nimnagā bhūyā nānṛtād asti pātakam //

tataḥ sā vihvalā bhūtvā nadībhāvam upāgatā
tad dṛṣṭvā vismito bhītas tām abravam ahaṃ tadā //

yasmād asatyam uktāsi brahmavāci sthitā satī
tasmād adṛśyā tvaṃ bhūyāḥ pāparūpāsy asaṃśayam //

etac chāpaṃ viditvā tu tau devau praṇatā tadā
viśāpatvaṃ prārthayantī tuṣṭāva ca punaḥ punaḥ //

tatas tuṣṭau devadevau prārthitau tridaśārcitau
prītyā hariharāv evaṃ vācaṃ vācam athocatuḥ //

gaṅgayā saṃgatā bhadre yadā tvaṃ lokapāvanī
tadā punar vapus te syāt pavitraṃ hi suśobhane //

tathety uktvā sāpi devī gaṅgayā saṃgatābhavat
bhāgīrathī gautamī ca tataś cāpi svakaṃ vapuḥ //

devī sā vyagamad brahman devānām api durlabham
gautamyāṃ saiva vikhyātā nāmnā vāṇīti puṇyadā //

bhāgīrathyāṃ saiva devī sarasvaty abhidhīyate
ubhayatrāpi vikhyātaḥ saṃgamo lokapūjitaḥ //

sarasvatīsaṃgamaś ca vāṇīsaṃgama eva ca
gautamyā saṃgatā devī vāṇī vācā sarasvatī //

sarvatra pūjitaṃ tīrthaṃ tatra vācā śivaṃ prabhum
deveśvaraṃ pūjayitvā viśāpam agamad yataḥ //

brahmā vidhūya vāgdauṣṭyaṃ svaṃ ca dhāmāgamat punaḥ
tasmāt tatra śucir bhūtvā snātvā tatra ca saṃgame //

vāgīśvaraṃ tato dṛṣṭvā tāvatā muktim āpnuyāt
dānahomādikaṃ kiṃcid upavāsādikāṃ kriyām //

yaḥ kuryāt saṃgame puṇye saṃsāre na bhavet punaḥ
ekonaviṃśatiśataṃ tīrthānāṃ tīrayor dvayoḥ
nānājanmārjitāśeṣa pāpakṣayavidhāyinām //