Brahma Purana · Chapter 118

aśvatthatīrtham ākhyātaṃ pippalaṃ ca tataḥ param
uttare mandatīrthaṃ tu tatra vyuṣṭim itaḥ śṛṇu //

purā tv agastyo bhagavān dakṣiṇāśāpatiḥ prabhuḥ
devais tu preritaḥ pūrvaṃ vindhyasya prārthanaṃ prati //

sa śanair vindhyam abhyāgāt sahasramunibhir vṛtaḥ
tam āgatya nagaśreṣṭhaṃ bahuvṛkṣasamākulam //

spardhinaṃ merubhānubhyāṃ vindhyaṃ śṛṅgaśatair vṛtam
atyunnataṃ nagaṃ dhīro lopāmudrāpatir muniḥ //

kṛtātithyo dvijaiḥ sārdhaṃ praśasya ca nagaṃ punaḥ
idam āha muniśreṣṭho devakāryārthasiddhaye //

ahaṃ yāmi nagaśreṣṭha munibhis tattvadarśibhiḥ
tīrthayātrāṃ karomīti dakṣiṇāśāṃ vrajāmy aham //

dehi mārgaṃ nagapate ātithyaṃ dehi yācate
yāvad āgamanaṃ me syāt sthātavyaṃ tāvad eva hi //

nānyathā bhavitavyaṃ te tathety āha nagottamaḥ
ākrāman dakṣiṇām āśāṃ tair vṛto munibhir muniḥ //

śanaiḥ sa gautamīm āgāt sattrayāgāya dīkṣitaḥ
yāvat saṃvatsaraṃ sattram akarod ṛṣibhir vṛtaḥ //

kaiṭabhasya sutau pāpau rākṣasau dharmakaṇṭakau
aśvatthaḥ pippalaś ceti vikhyātau tridaśālaye //

aśvattho 'śvattharūpeṇa pippalo brahmarūpadhṛk
tāv ubhāv antaraṃ prepsū yajñavidhvaṃsanāya tu //

kurutāṃ kāṅkṣitaṃ rūpaṃ dānavau pāpacetasau
aśvattho vṛkṣarūpeṇa pippalo brāhmaṇākṛtiḥ //

ubhau tau brāhmaṇān nityaṃ pīḍayetāṃ tapodhana
ālabhante ca ye 'śvatthaṃ tāṃs tān aśnāty asau taruḥ //

pippalaḥ sāmago bhūtvā śiṣyān aśnāti rākṣasaḥ
tasmād adyāpi vipreṣu sāmago 'tīva niṣkṛpaḥ //

kṣīyamāṇān dvijān dṛṣṭvā munayo rākṣasāv imau
iti buddhvā mahāprājñā dakṣiṇaṃ tīram āśritam //

sauriṃ śanaiścaraṃ mandaṃ tapasyantaṃ dhṛtavratam
gatvā munigaṇāḥ sarve rakṣaḥkarma nyavedayan //

saurir munigaṇān āha pūrṇe tapasi me dvijāḥ
rākṣasau hanmy apūrṇe tu tapasy akṣama eva hi //

punaḥ procur munigaṇā dāsyāmas te tapo mahat
ity ukto brāhmaṇaiḥ sauriḥ kṛtam ity āha tān api //

saurir brāhmaṇaveṣeṇa prāyād aśvattharūpiṇam
rākṣasaṃ brāhmaṇo bhūtvā pradakṣiṇam athākarot //

pradakṣiṇaṃ tu kurvāṇaṃ mene brāhmaṇam eva tam
nityavad rākṣasaḥ pāpo bhakṣayām āsa māyayā //

tasya kāyaṃ samāviśya cakṣuṣāntrāṇy apaśyata
dṛṣṭaḥ sa rākṣasaḥ pāpo mandena ravisūnunā //

bhasmībhūtaḥ kṣaṇenaiva girir vajrahato yathā
aśvatthaṃ bhasmasāt kṛtvā anyaṃ brāhmaṇarūpiṇam //

rākṣasaṃ pāpanilayam eka eva tam abhyagāt
adhīyāno vipra iva śiṣyarūpo vinītavat //

pippalaḥ pūrvavac cāpi bhakṣayām āsa bhānujam
sa bhakṣitaḥ pūrvavac ca kukṣāv antrāṇy avaikṣata //

tenālokitamātro 'sau rākṣaso bhasmasād abhūt
ubhau hatvā bhānusutaḥ kiṃ kṛtyaṃ me vadantv atha //

munayo jātasaṃharṣāḥ sarva eva tapasvinaḥ
tataḥ prasannā hy abhavann ṛṣayo 'gastyapūrvakāḥ //

varān dadur yathākāmaṃ sauraye mandagāmine
sa prīto brāhmaṇān āha śaniḥ sūryasuto balī //

maddvāre niyatā ye ca kurvanty aśvatthalambhanam
teṣāṃ sarvāṇi kāryāṇi syuḥ pīḍā madbhavā na ca //

tīrthe cāśvatthasaṃjñe vai snānaṃ kurvanti ye narāḥ
teṣāṃ sarvāṇi kāryāṇi bhaveyur aparo varaḥ //

mandavāre tu ye 'śvatthaṃ prātar utthāya mānavāḥ
ālabhante ca teṣāṃ vai grahapīḍā vyapohatu //

tataḥ prabhṛti tat tīrtham aśvatthaṃ pippalaṃ viduḥ
tīrthaṃ śanaiścaraṃ tatra tatrāgastyaṃ ca sāttrikam //

yājñikaṃ cāpi tat tīrthaṃ sāmagaṃ tīrtham eva ca
ityādyaṣṭottarāṇy āsan sahasrāṇy atha ṣoḍaśa
teṣu snānaṃ ca dānaṃ ca sattrayāgaphalapradam //